ባለቀ ሰዓት እየገባብን ጉድ እንዳንሆን?

ሰላም! ሰላም! ይኼው እንደምታዩት ከተማው ሰፍቷል። ማማር አለማማሩን ለባለሙያ እንተወው ብዬ እኮ ነው። ለእኛ በሚመቸንና በምናውቅበት ብሂል ለጨዋታ ስናመቻቸው፣ የከተማውን መስፋት ተከትሎ ነዋሪው በሁለት ተከፈሏል አሉ። ምንና ምን? ማለት ጥሩ። አሉን መቼም ማን ነገረህ ብሎ ጥያቄ የለም። ዕድሜ ለአሉዋውያን።  ምድቡ ይኼን ይመስላል። ከፊሉ ማለት ዓለም ከአገር ይሰፋል ባዩ፣ ሲሉ ሰምቶ ወይም መሠልጠን እንዲህ አንዲህ ያስቀባጥራል በሚል እምነት ብቻ የሚመራው፣ ደግሞም የምር የገባው፣ በፈረንጅም በአገርኛውም መቁጠሪያም እየቆጠረ እንቁጣጣሽን፣ ገናን፣ ፋሲካን ሁለት ሁለቴ የሚያከብረው ዘመናዊ ሲባል ወጌ፣ ሥርዓቴና ሃይማኖቴ አንድና አንድ ብቻ ነው ባዩ ደግሞ ኋላቀር መባሉን ሰማሁ።

ከዘመናዊ እስከ ኋላቀር ያለውን ርቀት መቼም የተጓዘ ያውቀዋል። እና እኛ ደግሞ ጥሎብን ከዕውቀቱ ጭቅጭቁ ይቀድምብናል። እንዴት ማለት ጥሩ። መቼ ዕለት ባሻዬን ከዘመናውያን ምድብ አንዱ ያገኛቸውና የአውሮፓውያንን አዲስ ዓመት በማስመልከት፣ “እንኳን አደረስዎ ባሻዬ፤” ይላቸዋል። ባሻዬ እንኳን እርጅና ይዟቸው ገና ያኔ በብላቴናነታቸው በዱር በገደሉ አርበኛ ያደረጋቸው የአበው ልማድና ባህል እንከን የለውምና፣ ‹‹ምናባህ ቆርጦህ ነው?›› ብለው ከዘራቸውን ማንሳት። ልጁ ደንግጦ ሲፈረጥጥ ገና በእኩለ ቀን በአረቄ አቅሉን ስቶ የሚያሽከረክር ዠብራራ ለጥቂት ይስተዋል።

ባሻዬን ይኼን ሲያስተውሉ እንዲያው ከዚህ ሁሉ ከቤቴ ባልወጣስ ብለው ቤታቸው ገብተው ተቀመጡ። መቼም የቤት ጥያቄ ባይኖርብን በዚህ ነገር ሁሉ ግራ ግራ በሚጫወትበት ዘመን ከቤት ባንወጣ የምንወድ ብዙ ነን። እና ባሻዬም ቤት ተቀምጠው ሬዲዮናቸውን ሲከፍቱ ‹አሲና በል አሲና ገናዬኔ› ይሰማሉ። በወጣትነታቸው ከጎበዛዝቱ ጋር ሩር ሲያባርሩ ትዝ እያለቸው ሳቅ ሲሉ ጋዜጠኛው አቋርጦ፣ “የገናን በዓል በማስመልከት ለአድማጮቻችን አንድ ሳጥን ቢራ፣ ኮንሰርት መግቢያ ካርድ. . . መስጠታችንን እንቀጥላለን. . .” ሲል ሰሙት። ትዝታቸው በዝለታቸው ጥሻ በቅጽበት ከሰመ። ይኼው በዓመት በዓል ምድር ‹ሙዳቸው› ከዳቸው። “ምነው ባሻዬ ይኼን ያህል ባያካብዱ?” ብያቸው ሳይቸግረኝ፣ “ወይድ! ለኃጥያት ተወልዶ ለኃጥያት መሞቱ መስሎኝ በዓላችን? ስለክርስቶስ አለመወራቱ ሳያንስ ደግሞ ለድሪያና ለጭፈራ ሚዲያን ያህል ነገር ልደትን ተገን አድርጎ ሞት ይደግሳል?” ሲሉኝ ዝም አልኩ። እንክርዳድና ዘሩን መለየት ሲከብደን እኛማ አታካብዱ ከማለቴ ሌላ ምን እናውቃለን ብላችሁ ነው? ወይ ባሻዬ!

ብቻ ከሚታየውና ከሚሰማው ሁሉ ውስጠ ሚስጥሩን መበለት የሚያቅተን  በዝተናል። እንዲያው ከሁሉ ከሁሉ የገረመኝ ለሚታየውና ለማይታየው ነገር የሚሰጠው  ክብደት እያደር እንደ ኑሮ ኪሎ እየጨመረ መምጣቱ ነው። ማለት ስንቱ በሕይወት ባህር ውስጥ በስውር የበደል ማዕበል ህልውናውን እየተነጠቀ እንዳለ እያወቅን፣ የምናወራውና የምናስወራው በዓይን የምናየውን ብቻ ነዋ። እውነቴን እኮ ነው። የህሊና ካሳና የሞራል ስብራትን እውነት በአሁን ዘመን ማን ነው አክብዶ የሚያያቸው? አሁን በቀደም ዕለት ምን ሆነ መሰላችሁ? አንድ ደንበኛዬ የቶርኖ ማሽን ገዝቶ አስመጥቶ ለመሸጥ ያስባል። ወንድሙ በደህና ጊዜ አንገቱን ያስገባ ዓለም አቀፍ የቢዝነስ ሰው ስለሆነ የማስጫኑን ነገር በእሱ በኩል እጨርሳለሁ ብሎ ሙሉ እምነቱን ጥሎ፣ ከተማው ውስጥ አሉ የሚባሉትን ማሽኖች እየዞርን አብረን አየን። ማስመጣት ስላለበት ማሽን ዓይነትና ሞዴል በቂ መረጃ አሰባሰበን ስንጨርስ ገንዘቡ በወንድሙ የባንክ ቁጥር አስገብቶ መጠባበቅ ያዘ።

በጣም እኮ ነው የሚገርማችሁ? ወንድምዬው አላየሁም አልሰማሁም ብሎ ክዶት አያርፍ መሰላችሁ? ቢባል ቢሠራ ፍንክች ያባ ቢላዋ ልጅ አለ አሉ። ውል የለ ማስረጃ የለ ሕግስ ምን ብሎ መሀል ይግባ? ይኼው ከትናንት ወዲያ የተለመደችዋ መደገፊያዬ ላይ ሆኜ አላፊ አግዳሚውን ሳስተውል መለ መላውን አብዶ ሲሮጥ አየሁት። “የማይታይ የማይታየውንማ ለፈጣሪ መተው ነው አንበርብር። ወይ ጉድ አስኪ መጀመሪያ ማየት የቻልነውንም በደንብ እናፅዳው፤” ያሉኝ ባሻዬ ናቸው፣ ከአቅም በላይ ለሆነ ነገር ምን ማድረግ ይቻላል ሲሉ። ሳስበው ባሻዬ የተናገሩት በጣም እውነት ነው። አጠገባችን ዓይን ያወጣ ሙስና፣ የመልካም አስተዳደር ዕጦት፣ የፍትሕ መጓደል  እያስመረረን ችግራችንን አራግፈን ሳንጨርስ ስለማይታዩት የህሊናና የሞራል ወንጀሎች ልናወራ እንደማንችል ገባኝ። አሁን ይኼን ሁሉ ስለታየ አይደል ማንሳታችን? ታዲያ አንድ ወዳጃችን፣ “ይገርማል ለመጠጥ የሚሆን ውኃ በወጉ በቧንቧ ማግኘት የሚያቅተን  በውኃ ስንሞት ምን ይባላል?” ሲለን ስለእኛ ‹አብስትራክት› የኑሮ ቋጠሮ ማንም ምንም ማለት እንደማይችል ገባኝ! ባለቀ ሰዓት እየገባብን ተቸገርን እንጂ!

ደግሞ አለላችሁ የቱንም ያህል ያሰብነው ቢሳካ የወጠነው ቢሰምር ያለጤና ምንም ዋጋ እንደማይኖረው በጣም ገብቶኝ ወጥቼ ሄድኩ። ‘እያዩት ከማይበሉት ሰዎች ተርታ አያስቆጥራችሁ!’ ነው አሉ የሚባለው በዚህ ሰሞን።  አይ እኛ መቼም አሉ ስንወድ እኮ! ባሻዬ ባለፈው ከዕድር ስብሰባቸው ሲመለሱ፣ “አቤት! እግዚኦ አንተ ፈጣሪ!” እያሉ ሲጓዙ አገኘኋቸው። እጆቻቸውን ወደ ሰማይ አንስተው ረቂቅ ትዝብታቸውን ለአምላካቸው ይኸው ብለው እንደ ንድፍ የሚያሳዩት ይመስላሉ። “ምነው ባሻዬ?” ስል እንደ ልማዴ፣ “እንዲያው ማን ይሆን ጤነኛ ዘንድሮ አንበርብር? ሰው ሁሉ ጉዱን ከኋላው ደብቆ ነው ለካ የሚኖር?!” ሲሉኝ ምን ሰምተው እንደሆነ አልጠየቅኳቸውም። ምድረ ሙሰኛ እንደ ቀበሮ ካለበት ጉድጓድ እየታደነ ለሕግ መቅረብ ባለበት ጊዜ የምን ጥያቄ ማብዛት ነው እሱ? ይልቅ የገረመኝ የእኛ የሰው ልጆች ባህሪ ነው።

በስርቆትና በሕገወጥ መንገድ ዘመናችንን በሙሉ ለምን የተደላደለ ነገር ይዘን ለመኖር እንደምንደክም ሳስበው ብቻዬን ገርሞኝ እስቅ ጀመር። ወደው አይስቁ እኮ ነው! ስለዚህ አመራማሪ ስለሆነ የእኛ የሰው ልጆች ባህሪ ከባሻዬ ጋር ስንጨዋወት፣ “ይኼ አሁን የምትለኝ ነገር ከጥንትም ከእነ አዳም ጀምሮ እስካሁን ድረስ ያለ አመል ነው። ቀናው እያለ ጠማማውን፣ ፊት ለፊቱ እያለ ጓሮውን፣ ብርሃን እያለ ጨለማው ጨለማውን መሄድ ነው የምንወደው። እንዴት ያለ ባህሪ ነው ግን?” ብለውኝ ባሻዬ ራሳቸው እጅግ ገርሟቸው ሳቁ። በዚህ መሀል ስለሰው ልጅ በሥልጣኔ መገስገስና መራቀቅ ለማሰብ ሞከርኩ። ጨርሶ የሚዋጥልኝ ነገር አልሆነም። ሰው ሰውን የሚጥልበትን ገደል እየማሰ፣ ለሰውነቱም ለአዕምሮውም ጤና የማይሰጠውን የሕዝብ ገንዘብ እየቀማ፣ የአገርን ኢኮኖሚ ለማድማት የማይገባበት ሲገባ ስታዩ እውነት 21ኛው ክፍለ ዘመን ላይ ነን ወይስ የጋርዮሽ ዘመን ላይ ትላላችሁ እኮ! ‹እያወቁ አለቁ› ነው በደፈናው የእኛ ነገር!

የሆነው ሆነና ማምሻም ዕድሜ ነውና የሸቃቀልኳትን ቆንጥጨ ይዤ ከፊሉን ለማንጠግቦሽ የበዓል ወጪ አድርጌ፣ ከፊሉን ወደ ‹አካውንቴ› ወርውሬ ወደ ሠፈር አዘገምኩ። ስደርስ ድብልቅልቅ ጠበቀኝ። በሐሳቤ ብዙ ነገር ይመላለሳል። ማን ዓይን በዓይን ተከድቶ ይሆን? የማን ዶሮ በረረ? (የዘንድሮ ዶሮ ሲያበር እንጂ ሲበር ይታያችሁ) እላለሁ። እህ ስል የአንድ ወዳጃችን ታናሽ ወንድም ራሱን ሰቅሎ በገዛ ፈቃዱ ከዚህ ዓለም መሰናበቱን ሰማሁ። ደግሞ በቅርብ አውቀዋለሁ። የአርጋጅ አናጓጁ እንዲያው “ምናለበት በዓሉን ቢውል?” ሲልም እሰማለሁ። “አሁን እስኪ ቀኑን መዋል ያቃተውን ሰው በዓል ካልዋለ ብሎ ነገር’ ብዬ ሳስብ ብሸቀት ይይዘኝ ይጀምራል። እንባና ትዝብት በህልውናዬ ሰርጥ እሰጥ አገባ ገጥመው መንፈሴ ደቀቀ። ባሻዬ ገና ያኔ ከቤት መውጣቸው ነው። “የት ይደርሳል የተባለው ገና መንገዱን ሳይጀምር እንዲህ ሩብ መንገድ ላይ ሲታጠፍ፣ መንገዱን የጨረሱት ምን ይሉት ይሆን?” ስል የባሻዬ ልጅ ሰማኝ። “ሩጫዬን ጨርሻለሁ ነዋ፤” ብሎ ተኮሳትሮ መለሰለኝ። የምይዝ የምጨብጠው ሲጠፋኝ፣ ማንን ማፅናናት ማንን ማረጋጋት እንዳለበኝ ግራ ሲገባኝ፣ የባሻዬን ልጅ ጎትቼ ይዤው ጠፋሁ።

በሉ እንሰነባበት። እኔና የባሻዬ ልጅ አንድ አንድ እያልን ተዘጋግተን ተቀምጠናል። ያየኛል አየዋለሁ። ቆይቶ ግን፣ “ስማ እንጂ አንበርብር?” ብሎ ጀመረኝ። “ወይ?” ስለው፣ “አይገርምም ግን የዚህ ዓለም ነገር?” ብሎ አፈጠጠብኝ። “ተገራሚ መሆኔን አምነህ ሳለ መልስ እንዳለው ሰው ምን እኔን ትጠይቀኛለህ?” አልኩት ዝግ ብሎ፣ “ተመልከተው እስኪ ሰውን። ይሠራል፣ ይደክማል። በውጣ ውረዱ ሁሉ ተስፋውን በሚተማመንበት አምላኩ ላይ አድርጎ ይውላል፣ ያድራል። ግን ይኼው የአንዱ ውልደት ለሌላው የድሎትና የፈንጠዝያ ኑሮ፣ የአንዱ የትግልና የፍልሚያ ኑሮ ለሌላው የውለታ ቢሶች መፈንጫና ማደሪያ ሆኖ ይቀራል። አይገርምም?” ሲለኝ ለማለት የፈለገው ቢገባኝም ምንም እንዳልገባው ዝም አልኩ። በበረት ተወልዶ በበረት ከሚሞተው የምስኪኑ ሰው ልጅ ሞት ይልቅ እኔን ያሳስበኝ የነበረው የሕይወት ትርጉም ነበር። ዛሬ ጊዜ ትርጉም አልባ ሕይወት የሚኖረው አላንስ ብሎ ሕይወት ትርጉም እንዳላት የረሳነው በዝተናል። ገንዘብ ዝና መብልና መጠጥ የኑሯችንና የሐሳባችን ጣሪያ ሆነዋል። መጥኔ። ግን ደግሞ በዚህ አበቃ ስትሉት ዞሮ ዞሮ ልደት ይመጣል። ከልደት አንስተን እስከ ትንሳዔያችን የምንሸከመው መስቀል ላይቀል በገዛ ራሳችን ላይ በቁምም በአካልም ሞት የምንፈርደው በዝተናል። ያቅልል ብያለሁ። አንዳንዴ እኮ ከማይጋፈጡት ባላጋራ ጋር ከመታገል ዞር ማለት ጥበብ ነው፡፡ አለበለዚያ ባለቀ ሰዓት እየገባብን ጉድ እንሆናለን፡፡ መልካም ገና! መልካም ሰንበት!