እየበተኑ መልቀም!

ሰላም! ሰላም!  መቼስ አንዳንዴ ዓለም ምን ፀሐይ ብትመስል ሰው ሐሳብና ብጤ ሲያጣ ቀን ይጨልምበታል። ይሰውራችሁ ነው። እና አንድ ሰውዬ ነው አሉ። ቀን ጨለመበት። ቀን ሲጨልም እያሰባችሁ ጨለማውን እንድታልሙት ለእናንተ ልተወው። ጊዜው ደግሞ በአይጥ መርዝ ድመት የማለት ፋሽን ተጣብቶታል። የአይጥ መርዝ ሊገዛ ሱቅ ደፍ ላይ ደረሰ። ‹‹ባለሱቅ የአይጥ መርዝ አለህ?›› ይላል። ባለሱቅ መለሰ፣ ‹‹የአይጥ ወጥመድ ብቻ ነው ያለኝ፤›› ሲል በገዛ ፈቃዱ በገዛ ገንዘቡ ሊሰናበት የተሰናዳው ሰውዬ በሳቅ ፈረሰ። እንግዲህ እዚህ ላይ ሰንብች ያላት ነፍስ ለካ በሞላ ገበያ ብቻ ሳይሆን በጎደለም ትሰነብታለች ብሎ፣ ስለጎደሉብን ነገሮች ምሥጋና ማቅረብ የእናንተ ፋንታ ነው። የገበያ ፃዲቅ የለውም ሲል ፀሐዩ መንግሥታችንም ያላንድ ምክንያት አይደለም ብሎ ማለትም ቢሆን ለእናንተው የተተወ ነው።

ብቻ እኔ ነገሩን ሳነሳው አንዳንዴ ባላሰብነው መንገድ ለበጎ የሚለወጡልንን ሁኔታዎች በማሰብ ተጠምጄ ስለሰነበትኩ ነው። ታዲያ ሲያቀብጠኝ በቀደም ለባሻዬ ልጅ  በጎደሉብን ነገሮች ምትክ የምናገኛቸውን በጎ ነገሮች ላመሳክር ባነሳበት ከአፌ ነጥቆ፣ ‹‹በል እስኪ በያዘ አፍህ የኃይል መቆራረጥን እንደ ምሳሌ አድርገህ ለበጎ የሆነበትን መንገድ አስረዳኝ፤›› ሲለኝ አፌ ተሳሰረ። ወዲያው ግን ከየት እንዳመጣሁት አላውቅም፣ ‹‹ለምሳሌ ከሥራ ወጥተህ ሊፍት ውስጥ ገብተህ ከአሥራኛ ፎቅ ወርደህ ጨርሰህ አስፓልት ለመሻገር በምትደርስባት እንከን አልባ ደቂቃ ውስጥ፣ አንድ ፍሬን የበጠሰ መኪና ሊደፈጥጥህ ታዞልህ ይሆናል። ነገር ግን ስድስተኛ ፎቅ ላይ ስትደርስ መብራት ጠፋ። አሳንሰሩ ለጥቂት ደቂቃ ቆመ። ሰነበትክ ማለት አይደል?›› ስለው፣ አሽካክቶብኝ ሲያበቃ፣ ‹‹ይህቺ ቃና ላይ ያያሃት ፊልም ናት፤›› ብሎኝ አረፈው። እውነትና ቃናው እየተምታታ ለምሳሌ የማይመች ጊዜ ላይ ደርሰን ቸገረን እኮ እናንተ!

በነገራችን ላይ ሰሞኑን የባሻዬ የወንድም ልጅ ጥምቀትን ከአጎታቸው ጋር ሊያሳልፉ ባሻዬ ቤት ሰንብተው ነበር። ደላላ መሆኔን ሰምተው ኖሮ፣ ‹‹እዲያው እባክህ ጉለሌ አካባቢ አንዲት ቦታ አለችኝ። ከዚህ ኋላስ የኖርኩትን ያህል አልኖርምና እባክህ ቀንድሸህ ጣልልኝና በልቼ ጠጥቼ ልሙት…..›› ብለው ችሮታ የለመኑኝ ይመስል ጉልበቴ ሥር ተደፉ። ባሻዬ ደግሞ ቱግ ብለው፣ ‹‹ምን ትላለች ይህቺ ልጅ? ምንስ ቢሆን የልጆችሽ ተስፋ አይደለም እንዴ? ጨልመሽ ልታጨልሚባቸው ነው? በባህረ ጥምቀቱ ይዤሻለሁ አርፈሽ ተቀመጭ…›› ብለው የሚይዙት የሚጨብጡት አጡ። እኔ በመሀል ቤት ሟሟሁ። ‹‹ኤድያ ደግሞ ለዘንድሮ ልጅ። እነሱ እንደሆኑ ቴሌቭዢን ላይ አፍጠው ከመዋል ሌላ ኑሮዋቸውን ወዝ የሚያለብስ ነገር አያስቡ። አበላሁ፣ አጠጣሁ። አስተማርኳቸው። ለስሙ ባለዲግሪ ናቸው። ፊልም ሲያዩ ውሎ ለማደር ዲግሪ የሚሸልም አገር፡፡ እኔ በፈጣሪ ሥራ ምን ጥልቅ አደረገኝ? በደህና ጊዜ የያዝኩትን ቦታ ሸጬ ኮንዶሚኒየም እገባለሁ። በቃ…›› ብለው ሴትየዋ ሲንገሸገሹ ባሻዬ ተነስተው ወጡ።

እኔም ተነስቼ ልከተላቸው ስል እጄን ለቀም አድርገው ይዘው፣ ‹‹እንዲያው አደራህን ልጄ ጡረኝ፤›› አሉኝ። ምን ልበል? በሁለት መንግሥታት ሁለት ፅንፍ የወጣ ዋይ ዋይ ስሰማ ምን ለበል? ትናንት እናት ልጇን የምታበላው አጥታ የምታጠጣው አልቆባት ልጇ አንጀቱ ተጣብቆ አንገቱን ማዞር ሲያቅተው፣ በቴሌቭዢን ተቀረፀና 'ዋይ ዋይ ዋይ ሲሉ…' ተዘፈነ። ደግሞ ዛሬ በሌላ ፅንፍ ተምሮ ተመርቆ ሥራ ፈቶ ተቀምጦ፣ ሳይርበው ሳይጠማው ሲያረጅ አይታ ሌላ 'ዋይ ዋይ…' ሰው በሥራ ብቻ አይኖርም በፊልምም ጭምር እንጂ ስትሉ ሰማሁ ልበል!

ታዲያላችሁ እንደለመደብኝ እኔም ወሬ አገኘሁ ብዬ ላገኘሁት ሁሉ የባሻዬንና የወንድማቸውን ልጅ ሙግት ነዛሁት። መቼም ሐበሻ ሲፈጥረው ፅንፍ አያልቅበትም፡፡ ትንሽ ትልቁ በሴትዮዋ አስተያየት ቁጣ ቀናው። አንዱ፣ ‹‹ምን ማለታቸው ነው? ዘመናችንን ሙሉ በምግብ ዕጥረትና በሆድ ድረቀት ስንሰቃይ ኖረን አሁን ደግሞ በመንፈስ ረሃብና ያለ ክፍያ ቁጠባን በሚፃረር የአኗኗር ዘይቤ መሰቃየታችንን አይቶ አምላክ ቃና እንደሰጠን እንዴት አይገባቸውም?›› ሲለኝ ክው ስል ደግሞ ሌላ በባሻዬ ዕድሜ ያሉ ጎረቤቴ፣ ‹‹እሱ የከፈተውን ጉሮሮ ሳይዘጋው እንደማያድር እየታወቀ፣ በምርጫ ዕጦት የከፈትነውን ቴሌቭዢን አስረስቶ ሌላ ምርጫ ሲከፍትልን ሻማ ይለኮሳል እንጂ ቦታ ያሸጣል?›› ሲሉኝ ሳንስ ሰነበትኩ። ዘመኑ የቴክኖሎጂ፣ ከቴክኖሎጂም ምርጫ ያጥለቀለው የሃይቴክ ዘመን ሆነና ይኼውላችሁ ኑሮና ፖለቲካው በየት በየት እንደሚነካካ ተመልከቱ። አጃኢብ ነው። በዚህ ዓይነትማ ገና ብዙ እሰማለሁ እያልኩ ሆነ ብዬ ባለፍኩ ባገደምኩበት ሳሻሽጥ ሳከራይ ይኼንኑ ጉዳይ ማንሳቴን ቀጠልኩ።

በፌስቡክኛ አማርኛ ከኮሜንት ኮሜንት ይህቺ ከቁጠባ ተፃራሪ የሆነ አኗኗር የምትባል ነገር ተደጋግማ ጆሮዬ ደረሰች። እንዴት ነው ነገሩ ብዬ የባሻዬን ልጅ ማብራሪያ ስጠይቀው፣ ‹‹እንዴት ብሎ ነገር ምንድነው? ሰው እኮ በእህልና በውኃ ብቻ አይኖርም። መንፈሱን የሚያድስበት፣ የሚናፈስበት፣ የሚዝናናበት ሥፍራና ክንዋኔ በገፍ የሚያስፈልገው ፍጡር ነው። እነ ሮም፣ እነ አቴና፣ እነ ባበቢሎን ለልዩ ልዩ ጨዋታዎችና መዝናኛዎች የከለሉዋቸውን ሥፍራዎችና የገነቧቸውን አስደናቂ ስታዲዮሞች አስታውስ። እኛ ግን ሐሳባችን ሁሉ ከእጅ አይሻል ዶማ ሆኖ ይኼው ስለቁጠባ ጥቅምና ብልኃት የሚተላለፈው ማስታወቂያን ተከትሎ፣ ቆጥረህ የማትጨርሰው የመጠጥና የዳንኪራ መሰናዶ ማስታወቂያ ያዋክበሃል። እንዴት ማለት ምንድነው?›› ሲለኝ ነቃሁ። ንቃ ያለው አትሉም!   

እንግዲህ ከዚህ በመለስ ያለው የጎጆ ጣጣ ሆኖ ያርፋል። አንዱን በዓል ስንሸኘው ሌላው ከተፍ ሲል ትንፋሽ ሳይሰጥ ሆኗል። ቀን ምን አለበት? አወይ እንዲህ እልም እልም ሲል ቀንም ለአንድ ቀን ሰው ሆኖ ባየው ያስብላል። እውነቴን እኮ ነው። ያስለመድነው ደግሞ አይረሳም። ዜማና ኑሯችን የተቃኘው በትዝታ ቅኝት ነዋ። ታዲያስ! ማንጠግቦሽ ለጥምቀት አዲስ ቀሚስ መልበስ ለምዳለች። እኔና ኪሴ ገቢና ወጪ መልመድና መለየት አቅቶናል። ዳሩ ላያስችል አልሰጠኝም፡፡ እኔም ለሚስቴ ሳተና ነኝ። ይብላኝ በወረት ቤቴን ቤቴን ብሎ የሰው ቤት ለምዶ ለቀረው የዘመኑ ሰው እያልኩ እፅናናለሁ። እናላችሁ ተፍ ተፍ ብዬ የሰባሰብኳትን ልበትናት ገበያ ወጣሁ። ገበያው ሲኖር ገበያተኛው፣ ገበያው ሲኖር ደግሞ ገበያተኛው ይጠፋና ደግሞ ግራ ያጋባል። ቀሚሱ ማንገቻ፣ ሱሪው ቀሚስ ሆኖ ስታዩት ደግሞ የድሮ ሰው ሱሪ ባንገት ብሎ ለችኩል መተረቻ ማግኘቱ ምን እድለኛ ነው ያስብላችኋል።

ከቡቲክ ቡቲክ ስሽከረከር ግማሽ ቀን ነጎደ። አቤት ሁሉም አለ እባልና ስገባ ቀሚሱ ሁሉ ትልትል፣ ከመጠን ያለፈ አጭር አልያም ገላጣ ይሆንብኛል። ይኼንማ ገዝቼ ሳይቸግረኝ በየኤፍኤም ጣቢያው 'አላምን አለ ልቤን' ስጋብዝ አልውልም ብዬ ቀጥሎ ወደ አለው ቡቲክ ስገባ ከፊቱ ረጅም ቀሚስ ዓይኔ ገባ። ቀለሙ ያምራል። ሳዞረው ከባቱ ጀምሮ እስከ ወገቡ ቅድ ነው። ሻጩ ‹‹ይኼ ያበደ ፋሽን ነው። ማንም አለበሰውም….›› ሲለኝ እየሰማሁ በሆዴ 'እንዴት ሊለብሰው ኖሯል ወዳጄ? ሰው የብርድንም የኑሮንም ጥፊ ይቻለዋል እንዴ?' ብዬ እጠይቃለሁ። 'ዓይኔማ ወዳጄ ያላንቺ አላይ አለማ…' ዘፈን ሆኖ ቀረ!

እንሰነባበት መሰል። ምናልባት እንዲህ ልብሱም ሰውም መላ የጠፋበት ዘመን ሲሆን እስከ ወዲያኛው መሰነባበትም ያምራል። ሳይቸግረን በገዛ አፋችን 'ለጥምቀት ያልሆነ ቀሚስ ይበጣጠስ' ስንል ኖረን ይኼው ለጥምቀትም ለንጥቀትም እንዳይሆን ሆኖ ቀሚሱ ሁሉ ተበጣጠሰ። በበኩሌ ግን እንዲህ ፋሽንና ዘመን ነገር ዓለሙን ሥጋውንም ቀሚሱንም ዘለዘለው ብዬ ውዷ ማንጠግቦሽ ሲከፋት ማየት አልወደድኩም። ስሮጥ ሽሮ ሜዳ ወጥቼ አይኔን ጨፍኜ በዳያስፖራ ኪስ የአገር ጥበብ ቀሚስ ገዛሁላት። ምናባቱንስና አትሉም። ማንጠግቦሽ ቀሚሱን ለክታው ልክክ ሲልባት አንጀቷ ረሰረሰ። የእኔ አንጀት ቅቤ ጠጣ። የሠፈር ሰው ግልብጥ ብሎ ወጥቶ ታቦት ሲሸኝ ማንጠግቦሽ 'ኩሉን ማን ኳለሽ' መባል ብቻ ቀርቶባት ደምቃ ዋለች። ባሻዬ ሳላስበው በጆሮዬ፣ ‹‹አትጣ አያሳጣህ። ዘመን ዓለምህን ያሳምረው፤›› ብለው መረቁኝ።

ልጃቸው ጎሸም አድርጎኝ፣ ‹‹ምናለበት እንደ አንተ የአብዛኛው ሰው ትዳር እያበበ እየፈካ እየደመቀ የሚሄድ በሆነ…›› አለኝ። ይኼኔ ግር አለኝ። ግርታዬን አይቶ፣ ‹‹አይ አንበርብር ለከተማው ከአንተ እኔ አልቀርብ። ዘንድሮ የሚያውቀውን የገነባውን ያጨውን ቤቱን ትዳሩን እየበተነ በማያውቁት አገር ቁርበት የሚያስነጥፈው ጅብ በዝቷል። የአገር መሠረቱ ቤተሰብ ሆኖ ሳለ አወቅን ባዩ ሁሉ ነገር ዓለሙን በፖሊሲ ለውጥ፣ በፖለቲካ አቋም ብቻ ካላጠራሁ ሲል ነው እኮ የሚገርምህ። ራሱ ነፃነት ሳይኖረው፣ ለቤተሰቡ ለትዳሩ ነፃነት የሚነፍገው ሁሉ ደርሶ ስለነፃነት ሲቀባጥር አልታዘብኩም ነው የምትለኝ? የቤት ሠራተኛውን በሰብዓዊ ክብር አይቶም ይዞም የማያውቅ፣ ደርሶ ስለሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ሲቀባጥር አልታዘብኩም ነው የምትለኝ?›› ሲለኝ ታቦቱ አጠገባችን ደረሰና ወሬው ተቋረጠ። ስታሳጥሩት ጓዳውን ሳያፀዱ ደጁን መለቅለቅ ሆኗል ሥራችን ነው ነገሩ። ወይም በሌላ አነጋገር እየበተኑ መልቀምም ይሆናል፡፡ ሌላ ምን ይባላል? መልካም ሰንበት!