አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!
አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!

ዘመኑ እኮ ብዙ ያናግራል!

ሰላም! ሰላም! በቅርቡ እነ አምታታው በከተማ መኪና እንጭንልሃለን ብለው ሙልጭ አድርገው የበሉት ወዳጄ ከፀበል መመለሱን ሰማሁና ልጠይቀው ሄድኩ። ገና ስያየኝ እግሬ ሥር ወድቆ ምን ቢለኝ ጥሩ ነው? “ሳቅ ትምህርት ቤት የምመዘገብበት ገንዘብ ስጠኝ?” አይለኝ መሰላችሁ? ወይ እንባና ሳቅ? እኔም ምንተ እፍረቴን፣ “አንተን ለመሳቅ ያብቃህ እንጂ ምን አባቴ ቆርጦኝ?” ብዬ ወዲያው ስክለፈለፍ ወደ ባንክ ሄዴኩ። የሰው ልጅ ውጣ ውረድ፣ የማግኘትና ማጣት እኩል በረከተ መርገም እያብሰለሰለኝ ፈዝዣለሁ። ለማንጠግቦሽ ሳልነግራት ዝም ብዬ አንድ አሥር ሺሕ ብር ልስጠው? ደግሞ በኋላ የሰማች እንደሆነስ? እያልኩ ጭንቅ ጥብብ ብሎኛል። የዘንድሮ ገንዘብ አገባቡ እንጂ አጠፋፉ ስለማይታወቅ መቼም ማሳበቢያ አይጠፋም። ግን እንዲያው እንዲህ ያለ ዓይን ያወጣ ሌብነት ያጠራቀሙትንና ያካበቱትን አግባብቶ ሲነጥቅ ምን ይባላል? በበኩሌ ወዳጄ እንኳን አዕምሮው ተመልሶለት ለመሳቅ ተመኘ እንጂ የእኔስ አያሳስብም። ብቻ ተያይዞ የሚመጣው ጦስ ይገርማል።

የአንዱ ቤት ሲንኳኳ ይሰማል የእኔ ቤት. . . ብለን የምንዘፍነው አንድ ሰሞን ብቻ ሆኖ፣ ይኼው በሽታውም ሌብነቱም እያደር እያገረሸ በቀጥታም ሆነ በእጅ አዙር የሁላችንንም ቤት እያንኳኳ ነው። እንዲሁ የባጥ የቆጡን እያሰብኩ የወጪ ማዘዣ ፎርም ላይ 15,000 ብር ብዬ ጻፍኩ። ስጽፍ የቁልፍ መያዣዬን ከእነቁልፎቹ ጠረጴዛው ላይ መርሳት። ኋላ አንዲት ወይዘሮ፣ ‹‹ማን ነው ቁልፍ የረሳው?›› ብላ መጮህ። ሐሳብ ይዞኝ የለ? የእኔ ነው ሳልል ልቀበላት ስጠጋት ቁልፉን ወረወረችው። አሁንም ቀልቤ ከሰው ልጅ ውጣ ውረድ የተሞላበት ኑሮ ላይ እንጂ አኳኋኗን አላጠናሁም። ገና ቁልፌን ከማንሳቴ ወረደችብኛ። ‹‹የዘንድሮ ሰው ምሥጋና እንኳን ጠፋ. . .›› ቅብጥርሴ እያለች በባንክ ቤቱ ሠራተኞችና ደንበኞች ዓይን በትዝብት አጉላላችኝ። ሰው ግን ለምንድነው ሰው ራሱን ሲጥል ዓይቶ እንዳላየ እያለፈ የወደቀ ቁልፌን ሲያይ ቆቅ የሚሆነው? አይገርምም!

መቼስ ጉድ አንድ ሰሞን ነው። ያቺን 15,000 ብር አውጥቼ አምስቱን በቀኝ አሥሩን በግራ ኪሴ ከትቼ እጓዛለሁ። ዝቅ ስል ጫማዬ ቆሽሿል። ቆይ ላስቦርሽ ብዬ ሊስትሮ ዘንድ ቁጭ አልኩ። በኋላ ሳስበው ነው ላዳዋን ባንክ ቤቱ አካባቢ ማየቴ ትዝ የሚለኝ። ከመቀመጤ ወዲያው አራት ሰው የጫነች ላዳ ታክሲ መጥታ ከሊስትሮው አጠገብ ቆመች። ጋቢና የተቀመጠው ይለፈልፋል። ደግሞ ለውዝ እየፈለፈለ ይበላል። እናም በወሬ መሀል ሳያስበው አስመስሎ አፉ ውስጥ ያለውን ለውዝ ወደ እኔ ተፋው። እኔ ከመደንገጤ በፊት እሱ ክው አለ። ወዲያው ሁለቱ ዘለው ከላዳዋ ወረዱ። ‹‹ይቅርታ አለቃ። ማረኝ እባክህ. . . ወይኔ. . . ወይኔ. . .›› እየተባባሉ ከተቀመጥኩበት አስነስተው ያራግፉኝ ጀመር።

እኔ ይኼ ሁሉ ሲሆን አልነቃሁም። ዝቅ ማለታቸውና መርበትበታቸው አሳዝኖኝ፣ ‹‹ግዴለም በቃ. . .›› ብዬ በግድ ገፍቼ ከሸኘኋቸው በኋላ ነው ግራ ኪሴን እንደ ቀለለኝ የታወቀኝ። አሥር ሺው የለም። ወዴት ልሩጥ? ማንን ልጥራ? ምኔን ልሁን? ምን ልጨብጥ? ‹‹እሪ. . .›› አልኩ። ጅብ ከሄደ ሆነና ነገሩ የአላፊ አግዳሚው መሳቂያ ሆንኩ። ወይ አዲስ አበባ? ወይ እኔ አንበርብር ምንተስኖት? እንዲህ ፊት ፊት ብለን ከኋላ እንቅር? ማለቴ ይህቺን ይህቺን እንኳን መጠርጠር ያቅተን? እና ይኼውላችሁ ለወዳጄ ሳቅ ትምህርት ቤት መመዝገቢያ ብዬ ያወጣሁት አሥር ሺሕ ብር ለእኔ ማልቀሻ፣ ለሌቦቹ መመርቀኛ ሊሆን ሄደ። እኔም አውጥቼ አውርጄ ሳበቃ ‹ጦሴን› ብዬ ዝም አልኩ።

ሳይደግስ የማይጣላው አምላክ መቼስ ደግ ነውና ወዲያው ስልኬ ጠራ። ብድግ ሳደርገው፣ ‹‹ሰባት ሚሊየን ብር የሚገመት ያበደ ዘመናዊ መኖሪያ ቤት አለና ገዥ ፈልግ፤›› ብሎ አንድ ወዳጄ ቱስ አለኝ። እኔም ያቺን አሥር ሺሕ በነበረችበት ለማየት ተፍ ተፍ ስል ውዬ ከሰዓት በኋላ አካባቢ አንድ አዛውንት ደወሉ። ‹‹ማን ልበል?›› ስላቸው ያ ስለቤቱ የነገረኝ ወዳጄ ቤት መግዛት የሚፈልጉ መሆናቸውን አውቆ የእኔን ስልክ እንደሰጣቸው ያጫውቱኛል። ተመልከቱ እንግዲህ የሰው ልጅ በሁለት ምድብ ተከፍሎ ገበጣ ሲጫወት። እንግዲህ ከዚህም ሆነ ከእነዚያ ሌቦች ወንድሞቼ ጋር በሥጋ አንገኛኝም። ሰው በመሆን ግን አንድ ነን። የምርጫ ጉዳይ ሆኖ እነዚያ ያልለፉበትንና ያልደከሙበትን በመንጠቅ ሲያምኑ፣ እዚህ ግን ቤቱንም ገዥውንም አሳልፎ የሚሰጥ ወዳጅ እግዜር ከጎኔ አስቀምጧል። ይኼን አስቤ ስለእህል ውኃና ስለነፃ ፈቃድ ማሰብ ጀመርኩ። ውሎ አድሮ ከምሁሩ የባሻዬ ልጅ ጋር ስናወራ፣ ‹‹ዕጣ ፈንታ የሚባል ነገር የለም፣ ያለው ነፃ ፈቃድ ብቻ ነው፤›› አለኝ።

ይኼ የባሻዬ ልጅ እያደር እኔን ግራ በማጋባት ሲሱስ ተጠምዷል ልበል? እያልኩ፣ ‹‹ያው አይደለም ወይ ምንም ዓይነት ሕይወት ለመኖር ነፃ ፈቃዱ እጃችን ላይ ካለ ዕጣ ፈንታም እኮ አብሮ ነው፤›› ስለው አንድ ታሪክ አጫወተኝ። ‹‹ንጉሥ አርተር ይባላል. . .›› አለ ሰውዬው። ‹‹ኋላ ነው ንጉሥ የተባለው። በግማሹ ሮማዊ በግማሹ ደግሞ እንግሊዛዊ ነው። በዘመኑ ሕግ ማንኛውም ሰይፍ ለማንሳት የደረሰ የበኩር ልጅ ሁሉ ከያለበት ተለቅሞ ለ15 ዓመታት የሮም መንግሥት ልዩ ወታደር እንዲሆን ይመለመላል። አርተር ወደ ሮም የሚመለስበትን ቀን እየናፈቀ ለ15 ዓመታት በእንግሊዝ አገር አሳለፈ። ኋላ ግዴታውን ጨርሶ ሂድ ሲባል እግሩም ልቡም እንቢ አሉት። ነፃነት ከውስጥ እንጂ ከውጭ እንደማይወሰን ገባው። እናም. . .›› አለኝ የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹ሰዎች በሚመርጡት የአኗኗር ዘዬ የታሰሩ ወይ የተፈቱ ናቸው። ዕጣ ፈንታ የምትለው እሱ ነው፤›› ሲለኝ ነቃሁ። የዘንድሮ ሰው ደግሞ ያቃተው ነገር ቢኖር መምረጥም አለመምረጥም ሆኗል። ሆሆ!

መቼስ ያለምክንያት ሰው ይብላኝ እንደማይባል ታውቃላችሁ። በእነ አምታታው በከተማ፣ በጠራራ ፀሐይ ገንዘቡን ተበልቶ ወላ ሽማግሌ ወላ ሕግ ያላስመለሱለት ካልሆነ በቀር ማለቴ ነው። ይኼን ስላቸው ለባሻዬ፣ “እህል እንጂ ገንዘብ ይበላል እንዴ?” ብለው ለአገሩ እንግዳ ሆኑብኝ። ይኼኔ ልጃቸው ደለብ ያለ መጽሐፍ እያነበበ ፈንጠር ብሎ ተቀምጦ ነበር። ምን ቢል ጥሩ ነው? “በእህሉ ፈንታ ገንዘቡ በየቦታው ተዝረክርኮ ሲገኝ ታዲያ ሰው ምን ይብላ?” አለና አረፈዋ። ባላየ ባልሰማ ባልነበረ ቡና ሳላከትም ወጥቼ ላጥ ስል ማኪያቶ 30 ብር እየሸጠ የዋይፋይ ‘ኔትወርኩን’ መሰብሰብ ያቃተው ገጽታ ገንቢ ፎቅ ሥር ቆሜያለሁ። እንጃ ለምን እንደቆምኩ። ምናልባት ከገጽታ ግንባታው ያጋባብኝ ይሆናል ብዬ ይሆናላ። የሚሉንን ቀርቶ የምንለውን አጥርተን ማወቅ ያቃተን ጊዜ ላይ መሆናችንን ረሳችሁት? መቼ ይሆን ግን መርሳት ራሱን መርሳትን የሚረሳው? እንደ ዘበት የተረሳሳነው በዛን እኮ! እንደ ዘበት በአደባባይ ነሁላዩ ሲጨምር፣ ገፊ ሲደነፋ፣ ተገፊው ሲበዛ ዓይተን እንዳላየን ሆነ እኮ ሥራችን።  ለዚህም ኔትወርክን ሰበብ እናደርግ ይሆን?

 በሉ እንሰነባበት። ኪሴ በገንዘብ ተወጣጥሮ ሊቀደድ ደርሷል። ሳይደግስ አይጣላም አላልኩም? መጀመርያ ለሳቅ መማሪያ ያለኝን በሳቅ ሰጠሁትና ለአንድ ሁለት ቢራ የሚሆነኝን ቆንጥሬ የቀረውን ቤት ገብቼ ቀርቅሬ ወደ ተለመደችዋ ግሮሰሪ አመራሁ። እንደ ገባሁ በሩቁ ያየሁት የባሻዬን ልጅ ነው። ቀን ስላናደደኝ ለንቦጬን ጥዬ ሄጄ አጠገቡ ተቀመጥኩ። መናገር ሲጀምር አቋረጥኩትና ያማረለት ከመሰለው እንደተሳሳተ አስረዳሁት። “ምንም ቢሆን ያለኸው ሦስተኛው ዓለም ነው፤” ሲል አንዱ ከሩቅ ልክ ውሎ ገባችን እንደሚያውቅ ሁሉ ሲናገር ሁለታችንም ክው አልን። ለካስ ሰውዬው ሌላ ጨዋታ ይዞ ነው። ዕፎይ ከማለታችን የባሻዬ ልጅ በጥሞና አንድ የግሪክ አፈ ታሪክ አጫወተኝ። “ሲሲፈስ ይባላል።

‹‹በግሪክ አፈ ታሪክ የኦሊምፒያ አማልክት ዋና አለቃ በሚባለው ዚውስ የተፈረደበት ግዞተኛ ነው። ዚውስ የፈረደበት የባህር አምላክን ሴት ልጅ ጠልፎ ሲያስወስዳት ሲሲፈስ ዓይቶ ለባህር አምላክ ስለነገረው ነው። ፍርዱ ምን ይመስልሃል ታዲያ? አንበርብር?” አለኝ። እንዲህ በተረትና በምሳሌ ሲያጫውተኝ ደስ ስለሚለኝ “ምኑን አውቄ?” አልኩት ፈታ እያልኩ። “ፍርዱ አንድ ረጂም ተራራ ጫፍ ላይ እንደ ኳስ የሚንከባለል ግዙፍ ቋጥኝ እየገፋ ማድረስ ነው። አደረስኩት ሲል ግና ቋጥኙ ተመልሶ ይንከባለላል። በአጠቃላይ የእኛም ነገር እንደ ሲሲፈስ ሲሆንብኝ እየተናነቀኝ ነው፤” ሲለኝ ተረዳሁት። በተለይ በተለይ፣ የተበላሹ ስሞቻችን ካልተስተካከሉ ትውልድ የሲሲፈስን ታሪክ ሲቀባበል እንደሚኖር ተገለጸልኝ። ‹የተማረ ይግደለኝ› እንዳልል ያልተማረ ነው የሚቀብረኝ። ‹‹ሌብነት በዝቷል፣ እሴት ያለው ሕይወት የሚኖር ሰው አንሷል፣ እያዩ እንዳላዩ ማለፍ ባህል ሆኗል፣ በአጠቃላይ ስማችን ተበላሽቷል፣ ታዲያ ምን ይሻላል? የሚሻለውማ ኩሩ ሆኖ በጨዋነት መኖር ነው. . .›› የሚለኝ የባሻዬ ልጅ ነው፡፡ ‹‹ነገሩ መልካም ቢሆንም ጨዋነት ብቻውን ምን ይፈይዳል?›› የእኔ ጥያቄ ነበር፡፡ ዘመኑ እኮ ብዙ ያናግራል! አይደለም እንዴ? መልካም ሰንበት!