አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!
አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!

የት ሄደን እናስነጥስ?

እነሆ መንገድ። ከሃያ ሁለት ወደ ካዛንቺስ ተሳፍረናል። ጎበዛዝት በለዘዘ ስሜት ጎዳናው ላይ ውር ውር ይላሉ። የአርጋጅ አንጓጆች በሰው ቁስል እንጨት እየሰደዱ  ያስቸግራሉ፡፡ የዋህ ሕፃናት በእርግብ ልቦናቸው ለጋ ደመና አምነው ዶፍ ይዳፈራሉ። የነገን ማወቅ አይደለም መገመት የሚችል ጠፍቶ፣ ትናንትን መገንዘብ ቀርቶ፣ ማስታወስ ታክቶ፣ ወላጅ እንደ መካን ትርጉም የለሽ ጉዞ ይጓዛል። ቀሪን ለገረመው ሟች ይስቅለታል። የዘንድሮ ክረምትና መንገድ ‹አፌን በዳባ› የሚያሰኝ ነው። እስኪ ጠደፍ ጠደፍ አትበይ፣ የት ለመድረስ ነው?፣ አንዲት ዘብነን ብላ የምትጓዝ ወይዘሮ ናት ጠደፍ ጠደፍ ባዩዋ አላየቻት ኖሮ ስትዞር ዓይን ለዓይን። ‹‹አንቺ! አንቺ! . . . ›› ሲባባሉ መሀል መንገድ ቆመው መታቀፍ የናፈቀው ነጠላ ነፍስ ሁላ ዳር ይዛችሁ አትተቃቀፉም እያለ ወረደባቸው። ጎዳናው ዘሎ ሰው አናት ላይ ጉብ በማለት የሞላ ልምድ አለውና ወያላው ፊት አገኘሁ ብሎ፣ ‹‹ቀነስ አድርጉት በሏቸው። ደግሞ በኋላ በዚህም ግብር ክፈሉ ሊሉን ይችላሉ እኮ?›› ሲል እንሰማዋለን። ‹‹ብንባል እኛ . . . አንተ ምንህ ይነካል? አርፈህ አትጮህም?›› አለችው አንደኛዋ ወይዘሮ። የእርጎ ዝንቡ ብዛት አላነጋግራቸው ማለቱ ሁለቱንም አራስ ነብር አድርጓቸዋል።

‹‹እሺ አሁን ትገባላችሁ አትገቡም? ዝናብ እየመጣ ነው . . . ›› ወያላው ለስለስ ብሎ ወደ ሥራው ሲመለስ ‹ቅደሚ ቅደሚ› ተባብለው ወይዛዝርቱ ተሳፈሩ። ወዲያው የተሳፋሪዎች ቁጥር ወደ አሥራ ስምንት አደገ። ‹‹አይበቃም ሾፌር?›› ጋቢና የተሰየመ ልጅ እግር ሲነጫነጭ፣ ‹‹አንተ ምን አገባህ? ቦታ ይዘኻል። ምንህ ተነክቶ ነው የምትገላምጠኝ?›› ብሎ ሾፌሩ ትርፍ ተናገረው። ‹‹ትርፍ ተጭኖም፣ ትርፍ ተወርቶም፣ ትርፍ በሌለበት ጎዳና በአፍ ብዙ ባንጎዳዳ ምን ይመስላችኋል . . . ? አርፋችሁ አትታጨቁም? አይ ያለ እኛ እንደ ገቢዎች ፈቃድ እስኪመለስ አንጠብቅም እናወርደዋለን . . . ›› ሲል ወያላው ተሳፋሪዎች እንዳልሰሙ ሆነው ማዶ ማዶ እያዩ መስማማታቸውን በዝምታ አፀደቁ። ድሮም የአህያ ፅድቅ የአመድ መኝታ ነው ብንል እኮ ሰደቡን የሚለን ይኖራል!

ጉዟችን ጀምሯል። “ኧረ እናንተ ሰዎች ዛሬ ተገልብጠን ጉድ እንዳንሆን፤” ትላለች። “ከአቅም በላይ የተጫኑትንና የተጫነባቸው ይጭነቃቸው እንጂ ብንገለበጥ ባህር አይበላን። በምላስ የተላሰ የመሰለ አስፋልት ላይ ነው ፈልሰስ የምንለው። በበኩሌ አብዛኞቻችን ከምንተኛበት ፍራሽ ይኼ አስፋልት የተሻለ ሳይመቸን አይቀርም፤” ይላል መጨረሻ ረድፍ የተሰየመ ጎልማሳ፡፡ “በበኩሌ አማሟቴ ነው የሚያስጨንቀኝ። እንዳልሆን ሆኜ ማለፌ ሳያንስ ቢቻል አገር፣ ባይቻል ሠፈር፣ በእንባ እንዳይራጭልኝ በመኪና አደጋ መሞት አልፈልግም። ከመኪና አደጋና ከዘንድሮ የግምት ግብር ሜዲትራንያን በስንት ጣዕሙ . . . ” ስትል መሀል ረድፍ አንዲት ባለሻሽ፣ “ሞት መቼም ልማዱን ዓይተው ግን ከተለመደ ሞት ያልተለመደው በልጦ በረሃና ባህር ለበላው እንደምናዝነው፣ በመኪና አደጋ በየቀኑ የሚያልቀውን ሕይወት ያቃለልነው መስሎ ይታየኝ ነበር። አሁን ግን ለካ ሌላም አለ እናንተ። የቀን ገቢ ግብር የሚሉት ነገር፡፡ ይልቁን ‹ተጠንቀቅ! ቀን እንዳይጥልህ› እያልን ቀን እንዳይጥለን ስንዋደቅ ቀን እኛ ላይ ይውደቅ? እኔ እኮ ዘንድሮ አንዱን ከአንዱ መለየት ከበደኝ፤” እያለች አንደኛዋ ወይዘሮ ትናገራለች።

“እሱ ሳይሆን ቁም ነገሩ ቋሚ ቆሞ ሲሄድ ሁሉን የምር አድርጎ በልቶ ለማይጨርሰው ሀብት እህት ወንድሙን አስለቅሶ፣ ሕዝብና መንግሥት አናክሶ ሳያስበው ማለፉ ነው። በረባ ባልረባው ክልትው እያልን (ያውም በዚህ ግዜ) ሞት በጥጋብ ተሸሽጎ በሚናጠቀን ክፉ ቀን ልብ መግዛት ያቃተን ሚስጥሩ አይገባኝም፤” አለች ወይዘሮዋ። “ደላላችን በዝቶ ነዋ። ምን እናድርግ? ከመሠረታዊ እስከ የቅንጦት ምኞታችን ያለገንዘብ ምንም ናችሁ የሚሉን ደላሎቻችንን መቋቋም ከበደን። ይኼው ነው! ታዲያ በዚህ መሀል ሰው መሆን ትርጉሙ ቢጠፋብን ይገርማል? ፍትሕ ስንል ያለስም፣ ያለዝና፣ ያለሥልጣን የለም! ካሉን፣ ሚስት ካለጥሪት ዝንብህን እሽ አትልም! ከሆነ ጨዋታው ‘እሺ ለአንድ ራሴ ጠግቤ ልደር’ ስንል እንኳን አፒታይት ቆላፊው ጫት ሳይቀር ዋጋው አሻቅቦ የ‘ኢንቨስተር ዲዘርት’ ሲሆን ካየን፣ ግራ እንደተጋባን ሞት ቢቀድመን ይገርማል? አሟሟታችን ቢከፋ ይደንቃል?” ብላ አንዷ አነበነበች። “እኔ በቀጣዩ ምርጫ ተወዳዳሪ መሆን ብችል በዕጩነት ቀርቤ ምን እንደምል ታውቃለህ? ‹‹ጫት በነፃ አድላለሁ፤›› የሚለኝ ከጎኔ የተቀመጠ ተሳፋሪ ነው። አንዳንዱ ሰው ምን እንደሚያወራም አላስተውል አለ እኮ እናንተ! ይኼ ያልታረመን ሐሳብ ‘ፖስት’ እና ‘ሼር’ የማድረግ አባዜ እኮ ነው!

ወያላችን ሒሳብ መቀበል ጀምሯል። “በይ ነገርኩሽ ዝም ብለሽ ትሄጂ እንደሆን ሂጂ ነገር አታምጪ፤” ሙሉ ቀሚሷን እስኪሸፍን ነጥላ ያጣፋችውን ነጠላ አሥር ጊዜ የምትጎትት ወይዘሮ ታወራለች። ከወያላው ጋር የተነጃጀሱት ወይዘሮዎች ናቸው።  “አንቺ ደግሞ ገንዘብን ገንዘብ ብለሽው። እንካማ ጫኝ አውራጅ የእሷን ሒሳብ . . . ” ትላለች ወዳጇ። ሲያዩዋቸው መንትዮች ይመስላሉ። ወያላው ‘ጫኝ አውራጅ’ መባሉ አስከፍቶታል። እናም ነገር ጎንጉኖ “እኔን ነው?” አላት። ዝርዝር ብሮች ይዘው ወደ እሱ የተዘረጉትን እጆች በጥርጣሬ እየተመለከተ። “ታዲያ ሌላ ‘ጫኝ አውራጅ’ አለ?” ደገመችለት ሞንዳሊት። “ምነው እናንተ መርካቶ ያላችሁ መሰላችሁ?” አጉረመረመ ወያላው። “ምን አልክ? አየነው መርካቶን ከእግር እስከ ራሱ፣ በጫኙ ብዝበዛ ወራጁ እምባው ደርቆ አለ የፒያሳ ሰው። አንቺዬ አንዲህ እንደ ቀበሮ ሥር ለሥር እያነፈነፉ ነገ ሐሳብን በነፃነት የመግለጽ መብታችን ተገደበ ብለው መንግሥትን ሲያሙ ግን አይገርሙሽም?” ተባብለው ሲያበቁ ሒሳብ ከፋይ መልሷን ተቀብላው ፊቷን አዞረች።

ወያላው ዓይኑ እንደ ቀላ፣ “መቁጠሪያ በመያዣቸው፣ በመቁረቢያቸው ዘመን እየተላከፉ ልበ ደንዳናነታችንን ያባብሳሉ፤” ብሎ በሩን ሲዘጋ ሾፌሩ፣ “ባልሰማ ባላየ ማለፍ ነው። አለበዘሊያ አንተም እንደ አምባገነን መሪዎች የንሰሐ ዕድሜ ሳይተርፍህ መሞትህ ነው፤” ይለዋል። ሒሳብ ከተከፈለላት ወይዘሮ ተደርበው የተቀመጡ አዛውንት አስነጠሱ። ደገሙ። ሦስተኛ ማሳረጊያ እንጥሽታቸውን እንዳገባደዱ ቀና ብለው ወደኋላ ወደፊት አማተሩ። ጥቂት ሲያስቡ ቆዩ። እንባ እንባ እንዳላቸው ያስታውቃሉ። “ማነህ ሾፌር አውርደኝ፤” ኮስተር ብለው ቃል ከአንደበታቸው እንደወጣ፣ “ወያላው ለምን ገቡ? አስነጥሰውብን ሊወርዱ ነው የተሳፈሩት?” አላቸው። “እና ላንተ ብዬ ይማርህ ማለት ከረሳ ጋር ልጓዝ?” በጣም ተቆጡ። ወይዘሮዋ ጣልቃ ገባች። “አይ እርስዎ ሰው እኮ ወደ ውስጥ እያስነጠሰና እየሳለ የሌላ ሰው ማድመጥ ትቷል። ይበሉ አርፈው ይቀመጡ፤” አለቻቸው። ካልወረድኩ ብለው ያገነገኑት አዛውንት ወይዘሮዋ እንዳለቻቸው አርፈው ተቀመጡ። ድጋሚም አላስነጠሱብንም። ምናልባት ወደ ጅጊው፣ ወደ ደቦው ተቀላቅለው ንጥሻቸውን ‘ሳይለንት አድርገውት ይሆን? የሚያኖርና የሚምር ሰው የጠፋበት ዘመን ሆነ እኮ ዘመኑ እባካችሁ! 

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ጭቅጭቅ ይሁን ውይይት ጎራው ያልለየ ሆይታ ሆይታ ተጀመረ። ሦስተኛው ረድፍ ላይ የተቀመጡ ወጣቶችን ጨምሮ ወዲህ እኔን ሳያካትት፣ “ብለን ብለን በዚህ ዘመን ለአፄዎቹ ልደት ኬክ እንቁረስ እንበል?” እያሉ ‘ወቸው ጉድ’ ሲሉ ድንበር የምጋፋት ቆንጆ፣ “ምን ነውር አለው? አገራቸውን እንቅልፍ አጥተው አገልግለው ላለፉ ይቅርና ለማንም ይቆረስ የለ እንዴ? እንኳንስ ሥራቸው እንደ ፀሐይ የሚያንፀባርቅ ቀርቶ፣ አሉ አይደል እንዴ ሳይሾሙ የተንጠላጠሉ? ገበያውን ሃይ ሳይሉልን ሁለትና ሦስት መቶ ፐርሰት እየተተረፈብን ኬክ የሚቆርሱብን ምን ይባሉ? መብላት፣ መጠጣትና መልበስ ሲያቅተን ዓይተው እንዳላዩ የሚያልፉን አሉ አይደል? በቃ እንዲህ ነው ማሰብ ያለብን? አለቀ . . . ” አለች በግለትና በቁጣ። “ኧረ ተረጋጊ። ፈጣሪ ምን ጎሎበት? ማንንስ ፈርቶ? ደግሞ ለእኛ ስሜት? ለለበጣ እኛ አንሰን? ሆሆ . . . ” ብላ ከወዲያ ወይዘሮዋ አገነገነች።

አዛውንቱ በዝምታ ሁሉን ሲታዘቡ ቆይተው አላችል ስላላቸው ተራቸውን፣ “የእኛ ነገር እኮ ለወሬ ነጋሪም አይመች፤” ብለው ጀመሩ። “ወዲህ የሆዳችንን ጩኸት የጥጋብ ብሥራትና የቁንጣን ርችት ድምፅ ነው ይሉናል። መሸመት አቃተን ብለን ስንሰደድ ‘ድሮም ለአህያ ማር አይጥማት’ እንባላለን። ወዲህ ደግሞ አማራጭ አለኝ ባዩ ትንሽ ትልቁን ጉዳይ ፖለቲካዊ አንድምታ ይሰጥና ፓርላማ ያጣውን ወንበር ሐሳብ በማጨናገፍ ያገኘው ይመስል ችግኝ ዘቅዝቆ መትከል ልመዱ ይለናል። ኧረ በዛ! መረር ስንል መንግሥት ምሬት ለመቀነስ ጠንክሮ እየሠራ እንደሆነ ተገለጸ የሚል ዜና ይሠራብናል። ‘ለምን?’ ስንል አንጀታችሁ እንዳልተፈታ መንግሥት አንጀቱ ይረር ይሉናል። እኛ ከሐሞራቢ ሕግ ልዩ ፍቅር ያለን ይመስል፣ ቆይ ግን አንጀትን በአንጀት ምን ማለት ነው?” ይላሉ። አንድ ወጣት ዘው ብሎ፣ “ይህን ትዝብት በቀጣዩ ምርጫ እንዳይረሱት አደራ . . . ደርሷል፤” አላቸው። “ከተደራደርን በኋላ እናስብበታለን፤” ብለው ታክሲያችን ከመቆሟ ዘለው ወርደው ሮጡ። ግን ዘንድሮ የምናስብበት ነገር አልበዛም? አሁን አሁንማ የምንነጋገርበት ርዕስ ራሱ አልግባባ እያለ መዳረቅ በዝቷል፡፡ መዳረቅ ሲበዛ ደግሞ ያስነጥሳል፡፡ ግን የት ሄደን እናስነጥስ? መልካም ጉዞ . . .