የአፄ ዮሐንስ ሰማዕትነት 128ኛ ዓመት

 

‹‹አፄ ዮሐንስ ሞኝ ናቸው

እኛም ሁሉ ናቅናቸው

ንጉሥ ቢሏቸው በመሀሉ

ወሰን ጠባቂ ልሁን አሉ

በጎንደር መተኮስ

 በደንቢያ መታረድ አዝኖ ዮሐንስ

ደሙን አፈሰሰ እንደ ክርስቶስ

እንዳያምረው ብሎ ድሀ ወዳጁን

መተማ አፈሰሰው ዮሐንስ ጠጁን

የጎንደር ሃይማኖት ቆማ ስታለቅስ

አንገቱን ሰጠላት ዳግማይ ዮሐንስ፡፡››

ከአንድ መቶ ሃያ ስምንት ዓመታት በፊት በባተ በሁለተኛው ቀን አፄ ዮሐንስ አራተኛ ከሱዳን ደርቡሾች ጋር በገጠሙት ጦርነት ሰማዕት መሆናቸውን ተከትሎ ነበር ሕዝቡ እንዲህ የተቀኘላቸው፡፡

ከ81 ዓመታት በፊት ታዋቂው ሠዓሊ አገኘሁ እንግዳ በኢትዮጵያና ሱዳን ድንበር መተማ ላይ ሰማዕት ለሆኑት አፄ ዮሐንስ ራብዓዊ (አራተኛ) የገጠሙት ግጥምም እንዲህ የሚል ነው፡፡

‹‹ዮሐንስን ጥሩ እሱ ይያዘኝ
እስኪ ካሳን ጥሩ በል አንተ ያዘኝ
ቴዎድሮስን ወስዶ ካሳ አንተ ሰጠኝ

እጅግ ደስ ይለኛል ያንተ ስም ሲነሣ

የቁና ዐፈር ንፉግ አንተ ነህ ወይ ካሳ፡፡››

 

‹‹የኢትዮጵያ ድምፅ›› በሚል በ1928 ዓ.ም. በሠዓሊው የተጻፈው ተራኪ ግጥም ከአፄ ቴዎድሮስ እስከ አፄ ምኒልክ ድረስ ይዘልቃል፡፡ ለዘመናዊት ኢትዮጵያ፣ ለ19ኛው ምእት ዓመቷ ኢትዮጵያ በር ከፋች የነበሩት በዱሮ ስማቸው ካሳ ኃይሉ፣ በንግሥና ስማቸው አፄ ቴዎድሮስ ዳግማዊ (ሁለተኛ) ለአሐዳዊት ኢትዮጵያ መነሣት በቀዳሚነት ሲጠቀሱ፤ ማዕከላዊው መንግሥት ተጠናክሮ ፌዴራላዊ በሚመስል መልኩ ለአካባቢያዊ ገዢዎች ሥልጣን በመስጠት አሐዳዊቷን ኢትዮጵያ አጠናክረው ብቅ ያሉት ደግሞ በዱሮ ስማቸው ካሳ ምርጫ በንግሥና ስማቸው አፄ ዮሐንስ ራብዓዊ (አራተኛ) እስከ መጠርያቸው ‹‹ንጉሠ ጽዮን ንጉሠ ነገሥት ዘ ኢትዮጵያ›› ናቸው፡፡

አገኘሁ ከመጀመርያው ካሳ (ቴዎድሮስ) በኋላ ከተክለ ጊዮርጊስን ቀጥሎ የመጡትን ካሳ (ዮሐንስ) መተማ ላይ የፈጸሙት ጀብዱና የከፈሉትን ሰማዕትነት በ17 ዓመት የሥልጣን ዘመናቸው ሉዓላዊት ኢትዮጵያን በማጠናከራቸው፣ በኢትዮጵያ ድምፅነት

‹‹ዮሐንስን ጥሩ እሱ ይያዘኝ
እስኪ ካሳን ጥሩ በል አንተ ያዘኝ

ቴዎድሮስን ወስዶ ካሳ አንተ ሰጠኝ›› ብለው ስንኞችን አሰሩ፡፡ በ1881 ዓ.ም. በመጋቢት መባቻ ቆስለው በማግስቱ ያረፉት ዮሐንስ ሰማዕት መሆናቸውንም ተከትሎም አገኘሁ ተራኪ

ግጥማቸውን

‹‹ዮሐንስ ካሳህን ማን ሊችለው ነው፣

ከዘውድ ይልቅ ሞትክን አንተ የመረጥኸው

እንዳንተ ለድርጎ ዐፈር ንፉግ ሰው የለም፣

በደምበር ላይ ብትሞት አይደነቅም፤›› ብለው ዘለቁበት፡፡

እንደ አገኘሁ እንግዳ ምሥጠራ የአገሬን አፈር ባዕድ ይዞት አይሄድም ብለው እግር ያሳጠቡት አፄ ዮሐንስ በደምበር ላይ መሞታቸው መደነቅ ሳይሆን ለድርጎ አፈር ንፉግ ሆነው መገኘታቸውና ‹‹እምቢ ለአፈሬ›› ማለታቸውንና ታላቅነታቸውን ያጎሉበት ስንኝ ነው፡፡