አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!
አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!

‹‹ሕገወጦችን ቁጥጥርና ክትትል ከሌለ በመሥፈርት ብቻ መከላከል ያስቸግራል››

አቶ ኃይለልዑል ኦላና፣ የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም አክሲዮን ማኅበር የቦርድ ሰብሳቢ

ለዓመታት በውጭ ኩባንያዎች ተይዞ የቆየው ነዳጅንና የተለያዩ ዘይቶችን ወደ አገር ውስጥ የማስመጣት እንቅስቃሴን ኢትዮጵያውያን ከተቀላቀሉ ሰነባብተዋል፡፡ በዚህ ረገድ እ.ኤ.አ. ከ2004 ጀምሮ ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን ተመሥርቶ ሥራውን የጀመረው የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም አክሲዮን ማኅበር የመጀመርያ ነው፡፡ ኩባንያው በ21 ኢትዮጵያውያን አማካይነት በ13 ሚሊዮን ብር ተቋቁሞ በበጀት ዓመቱ የተከፈለ ካፒታል 163.5 ሚሊዮን መድረሱ የዳይሬክተሮች ቦርድ ሰብሳቢው አቶ ኃይለ ልዑል ኦላና ይናገራሉ፡፡ በአሁኑ ወቅትም 269 ባለድርሻዎች አሉት፡፡ ከ1,100 በላይ ለሚሆኑ ኢትዮጵያውያን የሥራ ዕድል የፈጠረ መሆኑን ጭምር አቶ ኃይለ ልዑል ያስረዳሉ፡፡ የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም፣ የቢፒ ኩባንያ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚያመርታቸው የካስትሮል ዘይትን በኢትዮጵያ በማስተዋወቅና አገልግሎት ላይ በማዋል በብቸኝነት ተጠቃሽ ሆኗል፡፡ ይሁንና ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን ባልጠበቁ የዘይት ምርቶች፣ እንዲሁም በአገሪቱ ያለው የትርፍ ህዳግ በጣም ትንሽ በመሆኑ ምክንያት ናፍጣ፣ ቤንዚንና ነጭ ጋዝ እየተቀላቀሉ ለአገልግሎት መዋላቸው በተሽከርካሪዎችና ማሽነሪዎች ላይ እያስከተለ ያለው ጉዳት አሳሳቢ ደረጃ ላይ እየደረሰ መሆኑ ያሳስባቸዋል፡፡ የሚመለከተው የመንግሥት አካል ለጉዳዩ ትኩረት ሰጥቶ አስፈላጊውን ክትትልና ቁጥጥር እንዲያደርግ ተደጋጋሚ ጥያቄ ቢያቀርቡም አጥጋቢ መልስ ሊገኝ አለመቻሉን ጭምር ይናገራሉ፡፡ ሌሎችም በርካታ ተግዳሮቶች በገበያው እንዳሉ የሚናሩ አቶ ኃይለ ልዑልን ደረጀ ጠገናው አገነጋግሯቸዋል፡፡

ሪፖርተር፡- የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም እንዴት ተመሠረተ?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ኩባንያው እንዲመሠረትም ምክንያት የሆነው በአገሪቱ የነበሩት አራቱ ኩባንያዎች (አጅፕ፣ ሼልና ቶታልና ሞቢል) የደርግ ሥርዓት መውደቅን ተከትሎ  በመኪኖች ላይ ለምን አትሠሩም የሚል ጥያቄ ይቀርብ ስለነበርና ይህንኑ ተከትሎ ለመንግሥት በቀረበው ጥያቄ መሠረት ነው፡፡ ሥራው በሞኖፖል ተይዞ የቆየበት ጊዜ ማብቃቱ በሚመለከተው የመንግሥት አካልም ስለተገለጸልን በጥቂት ቁርጠኛ የአገር ውስጥ ባለመብቶች 13 ሚሊዮን ብር መነሻ ካፒታል ነው የተመሠረተው፡፡ መሥራች አባላቱም 21 ነበሩ፡፡ ኩባንያው ሥራውን ከጀመረበት ጊዜ ጀምሮ በመጠኑም ቢሆን ምንም ዓይነት ኪሳራ ሳያጋጥመው ሲሠራ ቆይቶ ዛሬ ላይ ደርሷል፡፡ በአሁኑ ወቅትም የተከፈለ ካፒታል 163.5 ሚሊዮን ደርሷል፡፡ ዕቅዱም በአጭር ጊዜ ውስጥ ወደ 300 ሚሊዮን ማድረስ ነው፡፡ 200 ሚሊዮን ያህሉን በዚህ በጀት ዓመት እንዘጋለን ብለን አቅደን እየሠራን እንገኛለን፡፡

ሪፖርተር፡- የኩባንያው ባለቤቶች ሙሉ በሙሉ ኢትዮጵያውያን ናችሁ፡፡ በዚህ ሥራ ላይ ደግሞ የረዥም ዓመታት ልምድ ኖሯቸው ሲሠሩ የቆዩት የውጭ ኩባንያዎች ከመሆናቸው አኳያ ይህ በገበያው የተፎካካሪነት አቅማችሁ ላይ የፈጠረው የለም?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- በዋናነት በዘርፉ ውስጥ አቅሙም ብቃቱም ያላቸው ባለሙያዎችና በአገልግሎታቸው ዓለም ላይ ተቀባይነትን ያተረፉ ዘይቶችን ይዘን ወደ ሥራው መግባት በመቻላችን ኢትዮጵያውያን በመሆናችን ብቻ አልተቸገርንም፡፡ በመንግሥት በኩል ጥሩ እገዛ ስለተደረገልንም ቀጥለንበት ተሳክቶልናል፡፡ አሁንም በአጭር ጊዜ ጥሩ ደረጃ ላይ እንደርሳለን የሚል እምነት አለኝ፡፡ እርግጥ ነው በሥራው የዓመታት ዕድሜ ያላቸው የውጭ ኩባንያዎች እንደመኖራቸው አስቸጋሪ ነገሮች ሊገጥሙ እንደሚችሉ ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡ በዋናነት ኢትዮጵያዊያን የዚህ ሥራ ባለቤት በመሆን ለመሥራት እንችላለን የሚለውን ግንዛቤ ለማስጨበጥ ከቢሮ ቢሮ የነበረው ውጣ ውረድ ከባድ ነበር፡፡ ከዚህ አኳያ ኩባንያው አሁን ለሚገኝበት ደረጃ እንዲበቃ ከእኛ በፊት የነበሩት አንጋፋ ባለሙያዎች አስተዋጽኦ ከፍተኛ ነበር፡፡ ሌላው ኩባንያው ሙሉ በሙሉ የኢትዮጵያውያን በመሆኑ የሥራ ቋንቋውም የራሳችን ነው፡፡ ምክንያቱም ኩባንያችን ስለሚያቀርበው ምርት በአማርኛ የቀረበ ምንም ነገር አልነበረም፡፡ ለዚህም የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም ሥራውን ሲጀምር የኩባንያውን ሎጎና ተዛማጅ ሥራዎችን በራሳችን ቋንቋ አሠርተን ነው ወደ ገበያ የገባነው፡፡ ይኼ በራሱ ሒደት ነበረው፡፡ አንድ መቶ ሚሊዮን ሕዝብ ባለበት አገር በራስ ቋንቋ አዘጋጅቶ ኩባንያውን በይፋ ያስተዋወቀ የተባበሩት ፔትሮሊየም የመጀመርያው ነው፡፡

ሪፖርተር፡- በገበያው ያላችሁ ተደራሽነትስ?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ውድድሩ ጠንካራ ቢሆንም ተወዳድሮ ወደ ስኬት መምጣት መቻሉ ነው ትልቁ ነገር፡፡ በዚህ ደረጃ ኩባንያችን ተሳክቶለታል ብለን እናምናለን፡፡ ቀደም ብለው የነበሩት አራቱ ድንበር ዘለል ኩባንያዎች በነበረው ሁኔታ መቀጠል ያልቻሉበት አጋጣሚም አለ፡፡ ከአራቱ ድንበር ዘለል ኩባንያዎች በአሁኑ ወቅት ሁለቱ ብቻ ናቸው ያሉት፡፡ ሆኖም ያሉትም ቢሆኑ በነበራቸው ቆይታ ምክንያት በገበያው ውስጥ ያላቸው ድርሻ ቀላል የሚባል አይደለም፡፡ ብዙ ተጠቃሚም አላቸው፡፡ በተቻለ መጠን ከጨረታው ጀምሮ እየተሳተፍን እንገኛለን፡፡ ለዚህ በዋናነት በተለይ ከአዲስ አበባ ውጭ ተደራሽ ባልሆኑ ቦታዎች ትኩረት አድርገን ብዙ ቦታዎች ላይ ማደያዎችን ሠርተን አገልግሎት እየሰጠን እንገኛለን፡፡ የኢትዮጵያዊነቱ ዋናው ዓላማና ግቡም የአገሪቱ ሕዝብ በሚኖርበት አካባቢ ምንም ዓይነት ውጣ ውረድ ሳይኖርበት ተጠቃሚ እንዲሆን ማድረግ ነው፡፡ ይህን የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም አሳክቷል፣ ይቀጥልበታል፡፡ አዲስ አበባ የራሱ የሆነ ፉክክር አለ፡፡ ነገር ግን በአብዛኛው ያሉት ማደያዎች የቤንዚን ናቸው፡፡ ክፍለ አገር ደግሞ በአብዛኛው ናፍጣና ኬሮሲን የ(ነጭ ጋዝ) ገበያ ነው ያለው፡፡ ስለዚህ በተለይ ነጭ ጋዝ ለክፍለ አገር ሕዝብ በአብዛኛው በማገዶነትም ትልቅ ጥቅም ስላለው ናፍጣ ደግሞ ለትልልቅ መኪኖች ስለሚውል ያንን ታሳቢ ያደረገ አገልግሎት እየሰጠን ነው፡፡  

ሪፖርተር፡- ከማስፋፊያ ፕሮጀክቶች ጋር ተያይዞ እንቅስቃሴያችሁ ምን ይመስላል?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ፕሮጀክቶቹ አሉን፡፡ ወደፊትም በስፋት ለመቀጠል እንፈልጋለን፡፡ በአሁኑ ወቅት 110 ማደያዎች አሉን፡፡

ሪፖርተር፡- ማደያዎችን በማስፋፋት ሒደት መመዘኛ የምታደርጓቸው ነገሮች ምንድናቸው?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ማደያዎቹ የሚገኙባቸው ቦታዎች ናቸው፡፡ እዚህ ላይ ቦታው ለተሽከርካሪዎች አገልግሎት መስጫነት ይመቻል፤ አይመችም በሚል የገበያ ጥናት ከተደረገ በኋላ የወደፊቱ ግምት ውስጥ ገብቶ ፕሮጀክቱ ተፈጻሚ እንዲሆን ይደረጋል፡፡

ሪፖርተር፡- የኩባንያው የተፎካካሪነት አቅም እየጎለበተ መሆኑ የሚሳዩ ምልክቶች አሉ፡፡ የባለአክሲዮኖች ድርሻስ እንዴት ነው? እስካሁን በ21 መሥራቾች እጅ እንደተያዘ ነው?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ኢትዮጵያውያን በገበያው ውስጥ ያለንን አቅም አልተጠቀምንበትም የሚል እምነት አለኝ፡፡ ምክንያቱም  ከ20 በላይ ትላልቅ የደረቅ ጭነት ትራንስፖርት ኩባንያዎች በባለአክሲዮንነት አሉበት፡፡ ወደ 300 መኪና የያዘ የፍሳሽ ትራንስፖርትም አለ፡፡ እነዚህ በሙሉ የእኛን የሚጠቀሙ ቢሆን፣  ከዚህ ውጭ ገበያው ባላስፈለገን ነበር፡፡ ለዚህ የራሱ ምክንያቶችም አሉት፣ የአቅም ውስንነት አንዱና ትልቁን ድርሻ ይይዛል፡፡ በመሆኑም ይህ የሚያሳየው የራሳችንን አቅም ሙሉ በሙሉ ያልተጠቀምንበት መሆኑን ነው፡፡ አሁን በደረስንበት ደረጃ ግን ከበቂ በላይ ክምችት አለን፡፡ የምንይዛቸው ምርጥ ዘይቶች ናቸው፡፡ ምክንያቱም  ዘይቶቹን ስናመጣቸው ገበያውን ብለን ብቻ ሳይሆን ለራሳችን አባላት ብለን የምናመጣቸው ናቸውና፡፡ ጥራቱ ላይ የምንሠራው ተጠንቅቀን ነው፡፡ ለዚህ በኩባንያው ውስጥ ያሉ ባለሙያዎች ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቁ መሆናቸውን ማረጋገጥ ዋናውና ትልቁ ኃላፊነታቸው ነው፡፡ ከዚህ በመነሳት በአጭር ጊዜ ገበያው በተሻለና ደረጃውን በጠበቀ መንገድ ጎላ ብለን የምንታይበት ጊዜ እሩቅ እንደማይሆን አምናለሁ፡፡   

ሪፖርተር፡- ዘይቶቻችሁ ከሌላው የሚለያቸው ምንድነው?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ለልዩነቱ አንዱና ዋናው ነገር የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም የሚያስመጣቸው ዘይቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚገኙ የተለያዩ የተሽከርካሪና የፋብሪካ አምራቾች ደረጃዎች ምዘናን ያለፉ መሆናቸው ናቸው፡፡ በዚህ ደረጃ ዓለም ላይ ያሉ ትልልቅ ኩባንያዎች ሦስት ናቸው፡፡ ትልቁ በነዳጅም በዘይትም ኤክስኤል ሞቢል ሲሆን፣ ቀጥሎ ሼልና እኛ የምናመጣው ቢፒ ካስትሮል ናቸው፡፡ ስለሆነም እነዚህ በዓለም አቀፍ ደረጃ የማንኛውም መኪና አምራችም ሆነ ኢንዱስትሪዎች የሚስማሙባቸው (እንዲጠቀሟቸው የሚመክሯቸው) ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ ደረጃም ቢሆን ወደ አገር ውስጥ የሚገቡ ትልልቅ ኩባንያዎች ማሽነሪዎቻቸውን ይዘው ሲገቡ የካስትሮል ምርቶችን ነው እንዲጠቀሙ የሚመከሩት፡፡ ከመኪና አምራቾች መርሰዲስ፣ ቢኤምደብሊው፣ ቮልስዋገንና የመሳሰሉት ትልልቅ ኩባንያዎች እነዚህን ምርቶች እንዲጠቀሙ ነው የሚመክሩት፡፡ እኛም ስናመጣው ይህንኑ ታሳቢ አድርገን ነው፡፡ ዋጋውም ከፍ ያለ ነው፡፡ ይኼ ከጥራቱ ጋር አብሮ የሚታይ ነው የሚሆነው፡፡ ለዚህም ነው ለዋጋ ብቻ በሚል የጥራት ደረጃቸውን ያልጠበቁ ምርቶችን ወደ አገር ውስጥ አናስገባም የምንለው፡፡ ምክንያቱም በአገሪቱ የዘይት ምርቶችን ለመቆጣጠር ብቃት ያለው ተቋም የለም፡፡ ማንም ሰው የፈለገውን ዘይት አስመጥቶ መሸጥ ይችላል፡፡ የተባበሩት ይህንን ተሞክሮ አይጠቀምም፡፡ ምክንያቱም በውጭ ምንዛሪ የመጡ ተሽከርካሪዎችና ማሸነሪዎች በምንም ዓይነት የጥራ ደረጃ በጎደላቸው ዘይቶች ተጠቅመው የአገልግሎት ጊዜያቸው እንዲያጥር አይፈልግም፡፡ በዚህ የተነሳም በዓለም አቀፍ ደረጃ ጥራታቸው የተረጋገጠላቸው የቢፒና የካስትሮል ቅባቶችን አስመጥተን ነው የምንሸጠው፡፡ እዚህ ላይ አንዳንድ ሰዎች ሁሉም ዘይት ዘይት ነው ብለው የሚያስቡ አሉ፡፡ ትልቅ ስህተት ነው፡፡ በየአምስት ሺሕ ኪሎ ሜትር የሚቀየር የዘይት ዓይነት አለ፡፡ አሥርና እስከ 20 ሺሕ ኪሎ ሜትር ማገልገል የሚችል የዘይት ዓይነትም አለ፡፡ አንዳንዶቹ 3,000 ኪሎ ሜትር ከሄዱ በኋላ የሚቀይሩም አሉ፡፡ የኛ ከአሥር እስከ 20 ሺሕ ኪሎ ሜትር ይሸፍናል፡፡ ይኼ በዋጋው አንፃርም ሲታይ እጅግ የተሻለ ነው የሚሆነው፡፡

ሪፖርተር፡- ከአካባቢ የአየር ብክለት ጋር ተያይዞ የእናንተ ዘይቶች እንዴት ይታያል?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም የሚያስመጣቸው ዘይቶች በአብዛኛው አካባቢያዊ ብክለትን የሚከላከሉ ናቸው፡፡ ምክንያቱም የዓለም አቀፍ መመዘኛዎችን አልፈው የመጡ እንደመሆናቸው ነዳጅ ሙሉ በሙሉ ተቃጥሎ እንዲወጣ የማድረግ ብቃት ያላቸው ናቸው፡፡ ለአካባቢ ጥበቃም የምናበረክተው አስተዋጽኦ ቀላል አይደለም፡፡ ለዚህም ከደንበኞቻችን የሚመጡልን ግብረ መልሶች እጅግ አበረታች ናቸው፡፡ ከደንበኞቻችን ዳንጎቴ ሲሚንቶ አንዱ ነው፡፡

ሪፖርተር፡- የተባበሩት የሚያስመጣቸው ዘይቶች ዋጋ በንፅፅር ከፍ ያለ መሆኑ ተፅዕኖ አልፈጠረባችሁም?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ፈጥሯል፣ በዚህ ረገድ አንዳንድ ሰዎች አሥር ብርና ከዚያ በላይ ተጨማሪ ክፍያ ላለመክፈል እርካሽ የሆኑ ዘይቶችን የሚጠቀሙ አሉ፡፡ እነዚያን ሰዎች ለማስተማር እየሞከርን ነው፡፡ ምክንያቱም ሰዎች ዛሬ የሚከፍሉትን ብቻ አስበው ትልቁን ነገር እንዳይዘነጉት ስለምንፈልግ ነው፡፡ 100 እና 200 ብር ተጨማሪ ላለመክፈል ብለው እስክ 50,000 ብር ወጪ የሚዳርጉ አጋጣሚዎች በጣም ብዙ ናቸው፡፡ በዚህ ነገር ላይ መካኒኮችን በማሠልጠን ጭምር ሰዎች ግንዛቤው ኖሯቸው ጥራት ባለው ዘይት እንዲጠቀሙ ለማድረግ ጥረት እያደረግን ነው፡፡ አገራችን ለቴክኖሎጂው ቅርብ እንድትሆን እንፈልጋለን፡፡ የምንገዛቸው ዕቃዎች ከመግዛታችን በፊት የጥራት ደረጃቸው እስከምን ድረስ ነው? የሚለውን መለየትና ማወቅ ይኖርብናል፡፡ ሌላው ደግሞ ተቆጣጣሪ አካል በዚህ ነገር ላይ የራሱን ድርሻ እንዲወጣ እንፈልጋለን፡፡ ይኽ ካልሆነ የጥራት ደረጃቸውን ባልጠበቁ ዘይቶች ለከፋ ጉዳት የሚደርስባቸው ንብረቶች ይኖራሉ፡፡ በሌሎች አገሮች እንደዚህ ዓይነት ምርቶች በላብራቶሪ ይፈተሻሉ በእኛ አገር ግን የለም፡፡

ሪፖርተር፡- ከነዳጅ ጋር ተያይዞ ቀላቅለው ለገበያ የሚያቀርቡ ኩባንያዎች እንዳሉ ይነገራል፡፡ የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም በዚህ ረገድ የሚለው ይኖራል?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- በዚህ ጉዳይ በአገሪቱ ውስጥ ትልቅ ችግር እየተጋፈጥን ነው፡፡  ናፍጣ ወይም ቤንዚን ውስጥ ነጭ ጋዝ የሚጨምሩ እንዳሉ እናውቃለን፡፡ በእኛ በኩል ከእነዚህ ችግሮች ነፃ መሆናችንን ለማረጋገጥ በማደያዎቻችን ነዳጅ በሚራገፍበት ጊዜ ታይቶና ተረጋግጦ ነው እንዲራገፍ የምናደርገው፡፡ በሁሉም ማደያዎቻችን ድንገተኛ የቁጥጥር ሥራዎችን እንሠራለን፡፡ ነዳጅ የሚጭኑልን ተሽከርካሪዎችም ይህንኑ የኩባንያውን አቋም ስለሚያውቁ ይጠነቀቃሉ፡፡ በእኛ ደረጃ ቁጥጥር ተደርጎ ብቻ መፍትሔ አያመጣም፡፡ ምክንያቱም በናፍጣ፣ በቤንዚንና ነጭ ጋዝ መካከል ያለው የዋጋ ልዩነት እስካልተስተካከል ድረስ ችግሩ መቀጠሉ አይቀርምና ጉዳዩን ለሚመለከተው የመንግሥት አካል በተለይ በዋጋው ላይ ማስተካከያ እንዲደረግ ጥያቄ አቅርበናል፡፡ በተለይ ነጭ ጋዝ የሚለይበት ቀለም ይኑረው ብለን ጠይቀናል፡፡ እስካሁን ሰሚ ባናገኝም ጩኸታችን ግን ይቀጥላል፡፡ ችግሩ በአገር ኢኮኖሚ ላይ ብቻ ሳይሆን ለአየር ንብረት ብክለትም ምክንያት መሆኑ አይቀሬ ነው፡፡ በዚህ ረገድ አሁንም ትልቁን ድርሻ መውሰድና መንቀሳቀስ ያለበት መንግሥት ነው፡፡ መንግሥት ዕርምጃ መውሰድ ይጠበቅበታል፡፡ በተለይ በንብረት ላይ በርካታ ጉዳቶች እየታዩ ነው፡፡ ይኼ ወደፊት ማስተካከያ ካልተደረገ ተባብሶ መቀጠሉ ስለማይቀር ጉዳቱም በዚያው መጠን ነው እየጨመረ የሚሄደው፡፡ ጉዳቱ ለአገር ኢኮኖሚ ከባድ ነው፡፡ የሕዝብ ሀብት እየወደመ ነው፡፡

ሪፖርተር፡- እንደነዚህ የመሰሉ ኩባንያዎች ሊያሟላቸው የሚገቡ መሥፈርቶች የሉም? ምክንያቱም መሥፈርቶቹ ሕገወጥ አሠራሮችን መቆጣጠር ያስችላል?

አቶ ኃይለ ልዑል፡- ኩባንያዎቹ ሲቋቋሙ ደረጃቸውን የጠበቁ መሥፈርቶች ይኖሯቸዋል፡፡ ከመሥፈርቶቹ አንዱና ዋናው ዲፖ ነው፡፡ የተባበሩት ብሔራዊ ፔትሮሊየም መሥፈርቶቹን አሟልቶ አገልግሎቱን እየሰጠ ይገኛል፡፡ ሕገወጦችን ቁጥጥርና ክትትል ከሌለ በመሥፈርት ብቻ መከላከል ያስቸግራል፡፡ ሌላው የችግሩ መንስዔ የምንለው በናፍጣና በቤንዚን መካከል ያለው የትርፍ መጠን (ህዳግ) አነስተኛ መሆኑ ነው፡፡ ሕገወጦች መቀየጥን እንዲለምዱ የሚያስገድዳቸው ከልዩነቱ ጥቅም ለማግኘት ነው፡፡ ነዳጅ መቀየጥና መሸጥ ያለ ቢሆንም፣ መጠኑ ላይ ግን ተገቢ ትኩረት እየተሰጠ አይደለም፡፡ ለዚህ ቀደም ሲል ለመግለጽ እንደተሞከረው የትርፉን መጠን በማሻሻል በዋጋው ልዩነት ላይ የማቀራረብ ሥራ ቢሠራ ችግሩን ማቃለል ይቻላል ብለን እናምናለን፡፡  ለዚህ የኬሮሲን ቅየጣ ዋናው ምክንያት በአገራችን የትርፍ መጠኑ (ህዳጉ) በጣም ትንሽ በመሆኑ ነው፡፡ የሚገርመው የእኛን ዓይነት የትርፍ ህዳግ ያለው አገር የለም፡፡ በአገራችን አሁን ያለው የትርፍ ህዳግ በአፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመነ መንግሥት ከነበረው በመቶ ሲቀመጥ ተመሳሳይ ነው፡፡ በዚህ ነገር ላይ መንግሥትም ሊያስብበት ይገባል፡፡ ምክንያቱም አሁን ያለው የትርፍ መጠን (ህዳግ) ከ30 ዓመት በፊት አንድ ቦቴ 30,000 ብር ሲራገፍ በነበረበት ያለ ነው፡፡ ይኼ ማለት እስከ 2007 ዓ.ም. ድረስ ማለት ነው፡፡ ነገር ግን እስከዚህ ባለው ጊዜ ውስጥ አንድ ቦቴ ለማራገፍ አንድ ሚሊዮን ብር ይጠየቃል፡፡ ባለፈው ዓመት ሦስት ሳንቲም ጭማሪ ተደርጓል፡፡ ለሕገወጥ አሠራር በመንስዔነት እነዚህ ነገሮች የራሳቸው ድርሻ አላቸው፡፡ አሁንም መንግሥት ከአንድ ዓመት በፊት የጨመረው የሦስት ሳንቲም ጭማሪ ሥራውን ለማከናወን ከሚፈለገው ወረት ጋር አይመጣጠንም፡፡ በጣም ያንሳል፡፡ ለመንግሥት አማራጮችን አሳውቀናል፡፡ እንቀጥልበታለን፡፡ ተሽከርካሪዎች በሚቀየጡ ነዳጆችና ጥራታቸውን ባልጠበቁ ዘይቶች ምክንያት ለውድመት እየተዳረጉ መሆኑ አሁንም ሊታሰብበት እንደሚገባ የፀና እምነት አለን፡፡ በተለይ ደግሞ ሁለት ማደያ የከፈተ ሰው ኩባንያ ሆኖ ሊፈቀድለት ይገባል የሚባለው ትኩረት የሚሻ መስሎ ይሰማናል፡፡ መንግሥት በእነዚህ ነገሮች ላይ ያለው ሚና ጠብቅ ያለ ቢሆን እንመርጣለን፡፡