Thursday, August 18, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ምን ይሻለናል?

    ሰላም! ሰላም! ወገኖቼ እንደምን ከረማችሁ? የክራሞታችን ጉዳይ ሰኔ ግም ካለ ጀምሮ አስፈሪ መሆኑ ከተለመደ ዓመታት ተቆጠሩ አይደል? ድሮ ‹‹ሰኔና ሰኞ›› ሲገጣጠሙ ፍርኃት ያርደን ነበር፡፡ አሁን ግን ሰኔ ግም ባለ ቁጥር በደም የሚያጥበን ነገሩ ነው አልገባን ያለው፡፡ አንዱን በቀደም፣ ‹‹ሰላም ነህ ወይ?›› ስለው፣ ‹‹ምን ሰላም አለ ብለህ ነው? አጥፍቶ ጠፊና አስብቶ አራጁ በዝቶ…›› ብሎኝ በቆምኩበት ጥሎኝ ሄደ። ‹‹እንዲያው ይህች ለስንቱ ዋስ ጠበቃ የነበረች አገር እንዲህ ያለ ዘመን ላይ ትድረስ? አሸባሪ ንፁኃንን እየጨፈጨፈ እንዳሻው የሚሆንበት ጊዜ ላይ መሆናችን አያስፈራዎትም?›› ስላቸው አዛውንቱን ባሻዬን፣ ‹‹ለሁሉም እንደ ሥራው የሚቀጣ ፈጣሪ ፍርዱን የሚሰጥበት ጊዜ ሩቅ አይምሰልህ፡፡ ጠበብ አድርገህ ሳይሆን ሰፋ አድርገህ ማየት ነው። ፈጣሪ በቀል የእኔ ነው ሲል አሸባሪን ደግሞ አይቀጡ ቅጣት ነው የሚያሳርፍበት…›› አሉኝ። እንዲህ ሲሉኝ ለራሴም ሆነ ለአገሬ መፅናናት ቢመስለኝም ነገር ግን፣ ‹‹እና አንዳች ዕርምጃ ከሰማይ ቤት እስኪታዘዝ እንለቅ እንዴ?›› በማለት እሳቸውን የፍትሕ ቀለበት ውስጥ ከትቼ ከፈጣሪ እንዳላቀያይማቸው ስል ተውኩት። ከምድራውያን የምንቀያየመው አንሶ ደግሞ ከሰማዩ ጌታ ጋር? በየትኛው ጫንቃ!

     በበኩሌ ከበፊት ጀምሮ ብዙ አላቂ የተፈጥሮ ሀብቶች አጥንቻለሁ። የድሮ አንደኛ ደረጃ ተማሪ ቤት ሳለሁ ማለቴ ነው። ከዘንድሮ ኮሌጅ የድሮ አንደኛ ደረጃ ይበልጣል ብዬ እየተኩራራሁ እንዳልሆነ በአክብሮት ተረዱልኝ፡፡ ነገር ግን ጀግንነት ከአላቂ የተፈጥሮ ሀብቶች ጋር እንደሚመደብ ያወቅኩት ሰሞኑን ነው። ምንም እንኳ በወገኔ እስኪደርስ መጠበቅ እንዳልነበረብኝ ዘግይቶ ቢገባኝ። ለካስ ሜዳሊያ የሚታደልበት የጀግንነት ኩርማን አልቆ፣ በደም ጥማት በፈጣሪ አምሳል የተፈጠሩ ወገኖች ያውም ንፁኃን እንደ አውሬ እየታደኑ እየተጨፈጨፉ ይፎከራል? አይገርምም ግን? ያደጉበትና የቦረቁበት መስክ በጠላት ሲወረር ከጠላት ጋር ተፋልሞ ገድሎ መፎከር ያለ ነው። ለከንቱ የፖለቲካ ዓላማ ሲባል ምስኪኖችን እንደ አውሬ አድኖ መግደል የእውነት ምን ይባላል? ‘ኧረ እንጃልኝ ፈራሁ!’ አለ ጀግንነት ሳያንሰው ጊዜ የቀደመው የአገሬ ሰው። እኔማ ሰሞኑን ግራ ግብት ብሎኝ ቅልጥፍና የሚጠይቀው የድለላ ሥራዬ ላይ ተኝቼ ሰነበትኩ። መሰንበት አይበለውና!

     ‹‹አምባሰል ተንዶ ግሸን ገድቦታል፣ የቆመውን ጀግና የተኛው ገድሎታል፣ የቆመውን ጀግና የተኛው መግደሉ፣ ሥፍራ በመያዙ በመደላደሉ…›› ያለችው ማሪቱ ለገሰ ትዝ ስትለኝ፣ እንዲያው እንደ ዘራፍ ደርሶ እንደ መወራጨት ያደርገኝና ቀልቤ ሳይረጋጋ ተነስቼ እብከነከናለሁ። ውዬ ቤት ስገባ ደግሞ ማንጠግቦሽን በከባዱ አስጠንቅቄያለሁ። ቴሌቪዥን የለ ሬዲዮ የሚባል ነገር እንዳትከፍትብኝ ነዋ። አበጣሪውን ከአጫጁ ምን ይለየዋል? በሉ እስኪ ንገሩኝ? ታዲያ እራት ቀማምሰን ትንሽ እንደቆየን፣ ‹‹ኧረ ቤቱ ሊበላኝ ደረሰ…›› ትለኛለች። ‹‹ስንት ነፍሰ በላ በአገርሽ ውስጥ እያየሽ ቤትሽ ምን ብሎ ይበላሻል?›› ብዬ እደነፋለሁ። ‹‹ባይሆን ድምፁን ቀነስ አድርጌ ልክፈት?›› ብላ ትለማመጠኛለች። ቤታችን እኩልነት ስለሌለ አይደለም የምትለማመጠኝ (ደግሞ ነገር እንዳይመጣ ላብራራ እንጂ! አልብራራ፣ አላብራራ እያሉ ነገር በራሳቸው ከሚጠመጥሙት ካልተማርን ከማን እንማር?)፡፡ የምትለማመጠኝ ክፉኛ ስላዘንኩና ስሜቴ ስለተጎዳ ብቻ ነው። ሌላ ፆታዊም ሆነ ፖለቲካዊ የበላይነት እኛ ቤት እንደሌለ ልታውቁልኝ እወዳለሁ። በስንት ጭቅጭቅ አጩኻም ሆነ ቀንሳ ስትከፍተው ደግሞ፣ ትኩስ ጩኸት ደግሞ ሌላ ዋይታ ፊታችን ድቅን ይላል። እንቻለው እስቲ!

    ታዲያላችሁ ዘንድሮ ለተወለደም ለወለደም ክፉኛ እያዘንኩ ነው። ያሳዘነኝ ምኑ መሰላችሁ? ‹‹ክፋት በሰው ልጅ ታሪክ የአንበሳውን ድርሻ እንዳልተጫወተ፣ ጥንትም የሰው ልጅ አገሩን ርስቱን ከማልማት በደም ሲታጠብ ኖሮ ዛሬ ምንድነው እንደ አዲስ የደም ሥር ሕመም የሆነብን?›› ብዬ ምሁሩን የባሻዬን ልጅ ስጠይቀው፣ ‹‹ድሮ ‘ፖስት’፣ ‘ሼር’፣ ‘ላይክ’፣ ‘ታግ’ የለ። ዛሬ ድርጊቱ ከተፈጸመ ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ ጀንበር እዚያ ያየችውን ዓይታ፣ እዚህ ወደ አንተ ሳትዞር ዜናው ኪስህ ውስጥ ይንጣጣል። በዚህ አያያዛችን እኮ ወደፊት ‘የታሪክ ትምህርት’ የሚባል ሳይታጠፍ ይቀራል?›› አለኝ። እሱ ሲያወራ ብዙ ነገር አሰብኩ። የተበላሸው የመርዶ ወግ ትዝ አለኝ። ‘እንዴት አድርገን ነው አሁን ቤተሰብ የምናረዳው?’ እያላችሁ ተጨንቃችሁ ተጠባችሁ ሰብሰብ ብላችሁ ስትሄዱ ድንኳን ተተክሎ፣ ‘አይ የዘንድሮ ልጅ! ካስማ አብሮ የማይተክል’ ስትባሉ ትደርሳላችሁ። ወላጅ እንዲህ እንደ ቀልድ የልጁን አስከሬን ያያል፡፡ እንደ ዋዛ ለየዕለት ጉርሱ ሲባዝን የነበረን ሟች ያም ያም በየፌስቡኩ ገጽ ሲለጥፈው ዓይቶ ባለመደንገጡ ብቻ ሲደነግጥ አውጠነጠንኩ። ከሁሉ በላይ ገና አፍ ሳይፈቱ ከእናት አባት ጠረን ይልቅ፣ የቴክኖሎጂ ትሩፋቶችን አንስተው በመጣል ጡንቻቸውን የሚያፈረጥሙ ሕፃናት ትዝ አሉኝ። ከፍ ሲሉ ባላ ከማስፈንጠር ጀምሮ ‘ኤኬ–47 ጠብመንጃ’ እያንጣጡ የአሻንጉሊት አንገት የሚበጥሱባቸው ጌሞች ታወሱኝ። የዘመኑ ታዳጊዎች ክፉኛ አሳሰቡኝ። ሁሉንም ዓይቼ ባሰብኝ። ያየሁትን እስክነግራችሁ ከፈለጋችሁ እናንተ እየዞራችሁ የማጣራት መብታችሁ የተከበረ ነው። መቼስ በትንሽ ትልቁ አትተማመኑ ተብለን ተፈጥረን የለ!

    - Advertisement -

    መቼ ዕለት 150 ካሬ መሬት ላይ ያረፈ መጠነኛ ቪላ ላከራይ እቻኮላለሁ። ቤቱን የሚከራዩት ባልና ሚስት ልጃቸውን ይዘው ቪላውን ያያሉ። ሰዎቹ ለልጃቸው ከፍተኛ ፍቅርና አክብሮት ስላላቸው ቤቱን እነሱ ብቻ ዓይተው ብቻቸውን እንዲወስኑ አልፈለጉም። ደጋግመው ልጁን፣ ‹‹ወደድከው? የትኛውን ክፍል መረጥክ?›› እያሉ ይጠይቃሉ። ልጁ ደብተር የምታህል ነገር ይዞ (በኋላ የባሻዬን ልጅ ስጠይቅ ‘ታብሌት’ ይባላል ብሎኛል። እኛ ታብሌት የምናውቀው የሚዋጥ ክኒን እንጂ እንዲህ በራስ ዓለም የሚያቀዣብር ‘አደንዛዥ ዕፅ’ አልነበረም። ስንቱን ያሳየናል ይኼ መድኃኒት አጣሽ ጊዜ) ልጁ ይመልሳል። ‹‹‘ያ! ‘ዋት ኤቬር’…›› ነው መልሱ። እናትና አባት በልጃቸው መልስ ተከፍተው የውሸት ፈገግታ ሲለግሱኝ ‘ለእኔ ተውት’ አልኩና ወደ ልጁ ጠጋ አልኩ። ‘እንኳን ይህችን ብላቴና ስንቱን አደራድረናል’ ብዬ ነው በእኔ ቤት። ልፈትነው ነዋ!

    በኋላ ወደ ያዛት ‘ታብሌት’ ጠጋ ብዬ ሳይ የአንድ ወጠምሻ ጥቁር ሰውዬ ጀርባ ይታየኛል። ያልታጠቀው መሣሪያ የለም። በፈራረሰ ከተማ ውስጥ ይሮጣል። የ‘አርፒጂ’ ናዳ ይወርድበታል። ‘ጌም’ ስለሆነ አይሞትም (ምነው አንዳንዴስ ‘ጌም’ ቢሆን የእኛ ኑሮ ያሰኛል ብታዩት)፡፡ ‹‹ፊልም ነው?›› አልኩት። ያልገባኝ ብዙ ነገር አለ። ‹‹ኖ! ይኼ የምታየው ሰውዬ እኔ ነኝ…›› አለኝ ቀና ብሎም ሳያየኝ። ‹‹ለምንድነው የምትሮጠው?›› ስለው፣ ‹‹እይ ዝም ብለህ…›› ቀጭን ትዕዛዝ ደረሰኝ። ተሹሎክሉኮ የሆነ ሥርቻ ውስጥ ተደበቀ። ‘ላውንቸሩን’ አወጣ። ጠላቶቹ ወደ መሸጉበት ሕንፃ ተኮሰው። ሕንፃው ፈራረሰ። ‹‹የተረፉትን ደግሞ በአንድ አንድ ጥይት ለመጨረስ…›› ብሎ እንደ ነገረኝ ‘ሻት ጋን’ መዘዘ። አናት አናታቸውን ሲመታቸው ደም እንደ ፏፏቴ ይገነፍላል። በአዋቂነት ዘመናችን ከወዳጆቼ ጋር የውኃ ፏፏቴ ለማየት ሸራተን ስንገባ ትዝ አለኝ። ይኼ ልጅ ግን ቢከፍሉት አይደለም ሸራተን ኒያግራ ቢወስዱት ብርቅ እንደማይሆንበት አሰብኩ። ‘ለእኔ ተውት’ ያልኩትን ልጅ ለማግባባት ‘ጌሙ’ ውስጥ ተወክዬ ካልገባሁ እንደማላባብለው ገባኝ። ተራዬን በኃፍረት ፈገግ አልኩ። የሀብታም የደሃ ልጅ ሳይባል በየአቅጣጫውና በየመልኩ ስናይ እሴቶችን የሚያኮስስ የቴክኖሎጂ ተዋፅኦ ትውልዱን እንደ ከበበው (በአግባቡና በዕውቀት ለሚጠቀምበት አገልግሎቱ ሳይረሳ አደራ) ስረዳ ደግሞ ይባስ አዋቂዎቹንም ማግባባት አቃተኝ። ኧረ የሚያቅተን በዛ እናንተ!

    ሆነም ቀረ ለእኔ እንጀራ ሲል ነው ቪላው ተከራየልኝ። አንዳንድ የደንበኞቼ ቁጥሮች ላይ ‘ድብ ድብ’ ተጫውቼ በርከት ያሉ የማሽነሪ ዕቃዎች ገዥ እንደሚፈልጉ መረጃ ደረሰኝ። ስከንፍ አግኛቸው ወደ ተባልኩት ወይዘሮ ሄድኩ። የዘመናቸውን መግፋት ሳይ ማሽኖቹም በርካታ ዓመታት ያሳለፉ ይሆናሉ ብዬ ሠጋሁ። ዋጋቸው ሲወርድ ‘ኮሚሽኔ’ ስለሚቀንስ እስኪያሳዩኝ ቸኮልኩ። ጥቂት አውርተን በዕርጋታ የሚጓዙትን ወይዘሮ ተከትዬ የተንጣለለ የቤታቸው ጓሮ ሜዳ ላይ የቆሙ ጥሬ የኮንስትራክሽን ማሽኖች ሳይ ግን ዓይኔን ማመን አቃተኝ። ‹‹እማማ የሚከራዩ ናቸው ወይስ የሚሸጡ?›› አልኩ ተጠራጥሬ። ነገሩ ገብቷቸው፣ ‹‹ስማ እንጂ!›› አሉኝ። ‹‹ይኼ ሁሉ የምታየው ሀብት የእኔ ሳይሆን የልጄ ነው። ‘ነይ አገርሽ ላይ ኢንቨስት አድርጊ ብዬ’ ጨቅጭቄ ጨቅጭቄ መጣች። አንድ ጉዳይ ለማስፈጸም ‘እዚያ ሂጂ’ ስትባል ‘እዚህ ነይ’ ሲሏት አራት ወራት ከረመች። ‘ይኼን ሁሉ የምትሠሪኝ አንቺ ነሽ ተመልሼ እሄዳለሁ’ ብላ ጓዟን ጠቀለለች። ‘የለም እኔ አብሬሽ እንከራተታለሁ’ ብዬ ስወጣ ስወርድ ዕድሜዬም ነው መሰል አቃተኝ። እየሰማኸኝ ነው? ኬንያ 20 ዓመታት ኖሬያለሁ። ሥራ ልትጀምር ፈልገህ ንግድ ፈቃድ ስታወጣ ምን እንደሚጠይቁህ ታውቃለህ? ‘ምን ያህል የሥራ ዕድል ትፈጥራለህ? በዓመቱ ምን ያህል ትጨምራለህ?’ ነው። ሌላ የቢሮክራሲ ጣጣ አላውቅም። ይኼው ወንድሟንና እኔን ‘ሽጡና ገንዘቤን ባንክ አስገቡ’ ብላ ከሄደች ሦስት ዓመት አለፋት…›› አሉኝ። ‘ዓሳ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል’ እያልኩ በውስጤ፣ ‹‹አሁን ብዙ ችግሮች እየተቃለሉ ስለሆኑ ነይና ዕድልሽን ሞክሪ በሉዋት…›› አልኳቸው። ዕድልን መሞከር የመሰለ ነገር የለማ!

    በሉ እስኪ እንሰነባበት። ምንም እንኳ የሚሰማውና የሚታየው የመኖር ትጥቃችንን ሊያስፈታ ቢታገለንም፣ ይህን ታህል መተንፈሳችን አልጎዳንም። እሱም ተራው ደርሶ አትቁም እስኪባል ቋሚ ምን ይሆናል አትሉኝም? አዎ! ተስፋ ሳለ ምን ይሆናል። አዛውንቱ ባሻዬ ምን ሲሉኝ ነበር መሰላችሁ? ‹‹እሱ ኑር እስካለ ድረስ ብታጣ፣ ብትራቆት፣ ብትታረዝ ምን ማድረግ ትችላለህ? ‘እሱ የከፈተውን ጉሮሮ ሳይዘጋው አያድርም’ ትላለህ። ዳሩ እሱ የከፈተውን ጉሮሮ አረመኔ ሲዘጋው ዝም እያለ አስቸገረ። ግን መታገስ ነው። ሃይማኖትህም ሆነ ዘርህ ምንም ሆነ ምን መሠረቱ ትዕግሥትና ፍቅር መሆን አለበት። ይኼውልህ ምሳሌ፡፡ አንድ የቆሎ ተማሪ ‘በንተ ስለማርያም’ ይላል ጭራሮ አጥር ጥግ ቆሞ። ውስጥ ያሉ እናት ሰምተው ‘ተሜ አትቁም’ ይሉታል። ‘እመቤቴ እኔ መቼ ቆሜ? በእኔ ተመስሎ ፈጣሪ ነው የቆመው’ ቢላቸው፣ ‘ከምኔው አንተ ዘንድ ደረሰ? አሁን ሌማቴ ባዶ መሆኑን ከፍቼ አሳይቼ ሳልከድነው?’ አሉት። ተሜ በተራው፣ ‘ነው? እንግዲያስ ልቀመጥ’ ብሎ ተማሪነቱን ተወው ይባላል። የሚለመን ሳይኖር ለምን ልለምን ብሎ እኮ ነው። አይ ተሜ!

    አዛውንቱ ባሻዬ ቀጥለዋል፣ ‹‹ሴራ ከሚዶልት፣ አገሩን ከሚጠላና ወገኑን ከሚበድል ይሰውርህ የሚባለው ይኼኔ ነው። ስንፍና የጥበብና የተግሳፅ ጠላት ናት። አየህ ዓለም በማጣትና በማግኘት፣ በመውጣትና በመውረድ፣ በሞትና በሕይወት ውጣ ውረድ ስትከፋፈል ታግሶ ለሰነበተ፣ ቆሞ ለታዘበ፣ ታክቶ ላልተቀመጠ የማስተዋልንና የዕውቀትን ብርሃን ታበራለት ዘንድ ነው። ጅብ ቸኩሎ ምን ነከሰ? ቀንድ አትለኝም? ምንድነው እኔን ብቻ የምታስለፈልፈኝ? አዎ! ሁሉን ታግሰን እኛው በእኛው እዚሁ ተረባርበን ይህችን ምድር ብናርሳት ታጠግበናለች። ‘ወንድሜ ፊት ነሳኝ’ ብሎ ሰው የአባቱን ርስት ጥሎ ከሄደ ያው ባርነት ያው የባዳ በደል ነው የሚጠብቀው። አፉን የከፈተ ባህር ነው የሚውጠው። አይደለም? መቻል ያሳልፋል፣ መቻቻል ያሰነብታል። ‘ኢትዮጵያዊም ኢትዮጵያዊነቱን፣ ነብር ዥንጉርጉርነቱን አይቀይርም’ ብሎ ወገብን ጠበቅ ማድረግ ይበጃል። እህ ሌላማ ያልሞከርነው ምን አለ?›› ሲሉኝ ‹‹ምንም!›› ከማለት ውጪ ሌላ መልስ አልመለስኩም። ባሻዬ መልዕክታቸው ግልጽ ነው፡፡ እኛ እርስ በርሳችን ካልተደጋገፍን ማንም አይደርስልንም ነው የሚሉት፡፡ አገራችን ለሁላችንም ትበቃለች፡፡ ነገር ግን በክፉ አንፈላለግ ነው የሚሉት፡፡ በአገር ጉዳይ ትርፍና ኪሳራ አናወራርድ ነው መልዕክቱ፡፡ በማስተዋል ለሚታዘብ ማንም ሰው የሚታየው አዋጭ መንገድ እንጂ አክሳሪ ጎዳና አይደለም፡፡ ከአዋጭና ከአክሳሪ ጎዳና መምረጥ የእኛ ፋንታ ነው፡፡ እስከዚያው ግን ምን ይሻለናል? መልካም ሰንበት!

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት