Friday, August 19, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    አናወሳስብ!

    ሰላም! ሰላም! በቀደም ዕለት እንዲያው ግራ ግብት ብሎኝ የሆድ የሆዴን የማጫውተው ሰው ብፈልግ አጣሁ። የባሻዬ ልጅ ሥራ ሥራ እያለ ቀልቡ ከእሱ ጋር የለም። ባሻዬ የተጣላ ሲያስታርቁ፣ ቀብር ሲደርሱ፣ ዕድሩን ሲመሩ ጊዜ አጡ። ነገሩ ዙሪያን ባስስ ባስስ ሆነብኝ። እናንተ ሆናችሁብኝ እንጂ ሰው በሞላበት አገር ሰው አጣሁ ብሎ ማውራትም እኮ ያሳፍራል። ኋላ ዘወር ስል አንድ መጽሐፍ አዟሪ ‘መጽሐፍ’ ብሎ ‘ወዳጄ ልቤ’ የሚል አስነበበኝ። ባሻዬ፣ ‹‹እግዜር የሚናገርለት ሰው ቢያጣ ድንጋይ ያናግራል፤›› የሚሉት ነገር ትዝ ብሎኝ መዥረጥ አድርጌ ከኪሴ ብር አወጣሁና መጽሐፉን ገዛሁት። ግን አታስዋሹኝ እስካሁን አላነበብኩትም። በቆምኩበት ለአንድ ዘመናዊ ስካኒያ ገልባጭ መኪና ግብይት የቀጠርኳቸውን ሰዎች እየጠበቅኩ በቆምኩበት ከልቤ ጋር ጨዋታ ያዝኩ።

    ‘እሳትስ ይነዳል እንጨት ካልገደዱ፣ ሰው ከርሞ ይርቃል ልብ ነው ዘመዱ’ ተብሎ አይደል? ታዲያ ከብቸኝነቴ ብሶ ከልቤ ጋር ጨዋታ መያዜ ይባስ ብቸኛ አደረገኝ። ወጪ ወራጁን ስታዩት ልቡን ልብ የሚልም ጠፍቷል። እንዲያውም ካነሳነው አይቀር ሰው ልቡ የሚመክረውን ከመስማት የሰው ምክር እየሰማ መስሎኝ መከራ እየመከረ ያስቸገረው። እውነቴን እኮ ነው። ልብ ይስጠን ነው መቼም። ታዲያ አጫውተኝ ያልኩት ልቤ በጥያቄ ላይ ሌላ ጥያቄ እያስከተለ ሕመሜን አባሰው። ‘ምነው ሰው ነፍሱ እርቃኗን ቀረች?’ ይለኛል። ‘ኧረ ተወኝ’ ስለው ‘ምነው ፍቅር ቀዘቀዘች?’ ይለኛል። ‘እኔ ምን አውቄ’ ስለው ‘ምነው እንዲህ እነአባ ውሸት፣ እነ ሐሜት፣ ምቀኝነት፣ እነ ፍቅረ ንዋይ ናኙ?’ ይለኛል። ‘ጉድ ነው’ እላለሁ አፍ አውጥቼ። ታዲያ ከልቤ አስጥሉኝ ብዬ አልጮህ። ለነገሩ ብንጮህም የሚጥለን እንጂ የሚያስጥለን ጠፍቷል። ወይ ልቤና እኔ!

    መቼም መኖር ደግ ነው። በመቆየት ብዙ አየን። ያደላቸው ደግሞ ላላዩት ጭምር ያያሉ። እሱን ‘ፀጋ’ ብሎ ማለፍ ሳይሻል አይቀርም። የምር ግን እያዩ የማያዩ፣ እየሰሙ የማይሰሙ ሰዎች ቁጥር አልበዛባችሁም? እኩል ኖረን ታሪክ ስንተርክ የምንደባደብ ሰዎች መንገዱን ሞላነው ምነው? በቀደም አንድ ወዳጄን እንዲህ ብለው ቁም ነገሩን ስቶ፣ “ተው እንጂ አንበርብር ታክሲ የሚሞላው አንሶ መንገዱን አትሙላው። የት ልንሠለፍ ነው?” ብሎ አፌዘ። ዘመን መቼም ብዙ ብዙ ምዕራፍ እንዳለው አውቃለሁ። ግን እንዲህ ያለ የምናነሳ የምንጥለው ነገር ሁሉ በፌዝ የታጀበ የሚያደረግበት ምዕራፍ እንዳለው አልጠረጥርም ነበር። ብዙ ጊዜ እኮ ቁም ነገሩን የምንስተው ፌዝ እየደባለቅን ሆኗል።

    የባሻዬ ልጅ ይኼን ትችት ሰምቶ፣ “አሁንስ አበዛኸው!” አለኝ። “ምን ብዬ አበዛሁት? ስንት ያበዙት እያሉ አንተስ እኔን መገሰጽ ለምን አበዛኸው?” ስለው፣ “ቆይ አንድ ጥያቄ ልጠይቅህ? የትውልዱ እጥር ምጥን ያለች የኑሮ ዘይቤ መፈክር ምንድናት?” ብሎ ጠየቀኝ። “ፎካሪዎቹ እንጂ እኔ ምን አውቄ?” ስለው፣ “አታካብድ’ ትባላለች” ብሎ ወደ ትንታኔው ገባ። “እንግዲህ ይኼ ትውልድ የከበደ ነገር ላይወድ፣ ላይቀበል፣ ላይደራደር ወደዚህ የዓለም ታሪክ ምዕራፍ የመጣ እስኪመስል ማካበድ አይወድም። ሌላው ቀርቶ የተቆለለ ተራራ፣ እግዚኦ የሚያስብል ደመና ሲያይ አይወድም። ዘመኑም ይኼን አውቆ ከመቼምው ጊዜ በላይ ሲበሉት ቀላል፣ ሲለብሱት ቀላል፣ ሲነካኩት በቀላሉ፣ ሲያላምጡት በቀላሉ፣ ሲውጡት በቀላሉ የሚወራረዱ ነገሮችን የሚያመርት አዕምሮ አስነስቷል፤” አለኝ። ሳስበው ተዋጠልኝም አልተዋጠልኝ ያለው እውነት አለው። እያዩ ያለማየት፣ እየሰሙ ያለመስማት ጉዳይም ከዚህ ጋር እንደሚያያዝ ታየኝ። አቃለን አቃለን ይኼው ቀለን የምኖረውን ቤት ይቁጠረን። እውነቴን እኮ ነው። ብቻ የዚህ ዓለም የቅሌት መዝገብ የተከፈተ ቀን እንደለመደብን ከዓለም ሁለተኛ፣ ከአፍሪካ አንደኛ ሆነን እንዳንገኝ ጸልዩ አደራ! ቂቂቂ!

    - Advertisement -

    የዚህ አቃሎ የመቅለለ የዘመኑ ፎርሙላ ነገር ትዝ ብሎኝ ልቤን ‘ሳይለንት’ አድርጌ ሳስብ ሳለሁ ማንጠግቦሽ ደወለች። “ወዬ?” ስላት “ሽሮ አልቆብኛልና እስካስፈጭ ከባልትና ሁለት ከረጢት ምጥን ሽሮ ገዝተህ ና፤” አለችኝ። ባለሙያዋ ሚስቴ መቼስ ሁሌ አይሞላላትም። ነገሩ እኮ ግራ አጋቢ ሆኖ የምንበጣበጠው ሁሌ ሙሉ የሆነላቸው ሰዎች ስለበዙብን መሰለኝ። እናም ወደ ጨዋታዬ ስመለስ ደንበኞቼ መዘግየታቸውን ተረድቼ እዚያው አካባቢ ባልትና ቤት ፍለጋ ጀመርኩ። ለሠፈሩ እንግዳ መሆኔን ስረዳ አንድ ልጅ እግር አውደልዳይ (በትምህርት ሰዓት የሚያውደለድሉ ታዳጊዎችን ከዛሬ ጀምሮ በየሄዳችሁበት ቁጠሩማ በቆጠራችሁት ቁጥር ልክ ትገረማላችሁ) ጠራሁና እዚህ አካባቢ ሽሮ የሚሸጡ አሉ ብዬ መጠየቅ። የአጠያየቄ ክፋት።

    እሱ ታዲያ ሰባት ቤቶች ቆጠረልኝ። እንዳልተግባባን ልብ በሉ። “እንዴ ይኼ ሁሉ ባልትና ቤት በአንድ አካባቢ ያለው ሰው አተር ለቅሞ አስፈጭቶ ቤቱ ማዘጋጀቱን ትቶት ነው?” ስል፣ “ኧረ ባልትና እዚህ ሠፈር የለም። እኔ እኮ ሽሮ ብቻ የሚሸጡ ምግብ ቤቶችን ያሉኝ መስሎኝ ነው፤” አለና እርሜን አወጣሁ። ወይ ሽሮ? እኮ ለሽሮም ሠልፍ? ድሮ እኮ ሬስቶራንት በላሁ ተብሎ ጉራ የሚነዛው በእነላዛኛ፣ ቴላቴሊ፣ ፒዛ፣ ቺክን አሮስቶ፣ መንዲ ምናምን ነበር። ኧረ ድሮ እኮ አሁን ነው ዝም አትበሉ ‘ፕሊስ’። እንዲህ  ባዕድ አገር እንገደባ ሰው በሽሮ ቤት ጋጋታ ስመሰጥ ደንበኞቼ ከየት መጡ ሳልላቸው ከች ብለው፣ “ላረፈድንበት ና እዚህ ጋ ቆንጆ ሽሮ ቤት አለ። ምሳ እንጋብዝህ፤” ብለው ይዘውኝ ላጥ። ከወንዱ የሴቱ ብዛት። ደግሞ ከሁሉ ከሁሉ የቢሉ ቢለዋነት። ደግሞ ደግሞ ከሁሉ ከሁሉ ኑሮ ከበደን ብለን የምንጮሃት ጩኸት። እኔ ብቻ ተምታታብኝ!

    ተምታቶብኝ አልቀረሁም፡፡ ልክ ሥራዬን እንደጨረስኩ ወደ ቤቴ ገሰገስኩ። ማንጠግቦሽ አኳኋኔን ዓይታ ገና ሳትጠረጥር፣ “ሠራተኛ ላመጣ ነው፤” አልኳት። ውዷ ባለቤቴ እንደ ሰው ሬስቶራንት ለሬስቶራንት ባትንጎራደድ እንዲያው ለአንድ ወር እንኳ ሰው ወጥ ሠርቶ አቅርቦላት ትብላ ብዬ ነበር። “አይደረግም!” ብላ እሪ አለች። እኔም ፍንክች አልል አልኩ። ወዲያው አፈላልጌ አንዲት ቁንድፍት ልጅ ወደ ቤት ይዤ ስገባ ባሻዬ ተቀምጠዋል። ክስ እንደቀረበ ወዲያው ገብቶኛል። ለባሻዬ ሁሉንም ነገር አስረድቼ ከአንድ ወር በላይ አትቆይም ብዬ አግባብቼ ሳበቃ የቀጠርኳትን ልጅ ከማንጠግቦሽ ጋር አስተዋወቅኳቸው። ሁሉን ነገር ተነጋግረው እንዳበቁ የደመወዙ ነገር ሲነሳ፣ “ማሳሰቢያ አለኝ” አለችን። ባሻዬ አሉ ብያችኋላሁ። ማንጠግቦሽ እንዳኮረፈች ናት።

    “በይ ተናገሪ፤” ስንላት፣ “በመጀመሪያ የዛራና ቻንድራ አድናቂ እንደሆንኩ እንድታውቁልኝ እፈልጋለሁ። የእነሱ ታሪክ ሲጀምር ይኼን አምጪ ይኼን ጣይ እንድባል አልፈልግም። ሌላው የማንቴስና የጉኒ ፊልምም እንዲያመልጠኝ አልፈልግም። በአጭሩ እዚህ ቤት የምሠራው የማታካብዱ ከሆነ ብቻ ነው። ሪሞት መደበቅ፣ ፊልም ሲጀምር ዜና እንስማ ብሎ ቻናል መቀየር አይቻልም። በዚህ ከተስማማን ስለምትከፍሉኝ ደመወዝ እናውራ፤” ስትል ማንጠግቦሽ በእጇ ያገኘችውን ይዛ ተነሳች። ቤቱ ተደበላለቀ። በገዛ እጄ ሳይቸግረኝ ሚስቴም እንደ ብዙዎች ሚስቶች ደጅ ለደጅ መብላት ቢያቅታት ቤቷ ሰው ሠርቶላት ትብላ ብዬ ሌላ ሁከትና ግርግር አስነስቼ አረፍኩት። ባሻዬ በደከመ አቅማቸው ማንጠግቦሽን እጅ እግሯን ሲይዙልኝ እኔ በመጣሁበት እግሬ ዘመናይ ቅምጥልን ይዤ ውልቅ። ከእሷ ብሶ ያቺ ዘመናይ፣ “ባለቤትህ ጤነኛ አትመስለኝም፤” አትለኝ መሰላችሁ በእነቻንድራ ዘይቤ። “ምን?” ብዬ ቱግ ስል፣ “አቦ አታካብድ  ካልሆነ ይቀራል እኮ፤” ብላኝ ትታኝ ተጓዘች። አጠገባችን ያሉትን ሳናከብር በስክሪን ለምናያቸው ሰዎች ነፍሳችንን ካልሰጠን የሚያሰኘን አባዜ ወስዶ ወስዶ የት እንደሚጥለን እንጃ ብቻ! እውነትም እንዴት ተቃለናል ዘንድሮ!

    በሉ እንሰነባበት። ማንጠግቦሽ ከዚህ ቀን ወዲህ ይኼው እስከ ትናንት ማታ አኩርፋኝ ረጅም ዓረፍተ ነገር አውርታ አታውቅም ነበር። እኔም ይበለኝ ብዬ ተቀብዬው ነበር። ውዷ ባለቤቴ ማንጠግቦሽ ግን እንዲህ የዋዛ ሰው አትምሰላችሁ። ይኼው ውላ አድራ ሹክክ ብላ ትናንትና ማታ አንገቴ ሥር ገብታ “እኔ እኮ የምሠራው አልጣፍጥህ ያለ መስሎኝ፣ የሰለቸሁ መስሎኝ፣ ፍቅራችን የቀዘቀዘ መስሎኝ ነው ሠራተኛ እንቅጠር ስትል ያኮረፍኩህ፤” ብላ እንባ እየተናነቃት ስትዳስሰኝ አመሸች። ዛሬ በሰንበቱ እኔና ባሻዬ ማልደን ተነስተን ቤተስኪያን ስመን ስንመለስ ማታ የሆነውን አጫወትኳቸው። “እግዜር እኮ መርቆ የፈጠረህ ሰው ነህ አንበርብር። በዚህ ጊዜ እንዲህ ያለ ነገር የት አለ?” አሉኝ። እንዲያ ሲሉኝ ግር አለኝ። “እንዴት እንዲህ ያለ ነገር ሲሉ?” አልኳቸው።

    “ሰው እኮ ለእርቅ እንቢ ያለበት ዘመን ነው። በዚህ ሳምንት ብቻ የተጣሉ ስድስት ባልና ሚስቶች ሸምግያለሁ። አንዳቸውም አልታረቁም። ፍቅር እያደር ቀዝቅዛ ቀዝቅዛ በረዶ የምትሠራበት ዘመን ላይ ደረስን ብዬ ይኼው ዛሬ እግዚኦ ስል የነበረው ስለዚሁ ነበር፤” አሉኝና እጄን ይዘው ድምፃቸውን ቀነስ አድርገው፣ ሰው ሰማኝ አልሰማኝ ብለው ሲያበቁ፣ “የሁሉም ነገር መሠረቱ እኮ ፍቅር ነው አንበርብር። ግን አየህ ሰው አልገባውም። እኛ የገባንም እያስተማርን አይደለም። ሰላም ሰላም ይላል ትንሽ ትልቁ። ሰላም በአፍ ብቻ አይሰፍንም። ፍቅር ፈላጊ ሲኖር፣ የሚፋቀር ሲኖር ያን ጊዜ ሳይዘመርላት ሰላም ራሷ በመካከላችን ናት። የሰው ፍቅር ሲኖርህ እኮ ነው የሥራ ፍቅር የሚኖርህ። የቤተሰብ ፍቅር ሳይኖርህ የአገር ፍቅር ከየት ይመጣል? ለራስህ ፍቅር ሳይኖርህ ለምታገለግለው ሕዝብ እንዴት መልካም አስተዳደር፣ ፍትሕ ፣ ዴሞክራሲ ማስፈን ትችላለህ? ንገረኝ እንጂ፤” ሲሉኝ እኔ ተለጉሜ አዳምጣለሁ። ‘በፍቅር የመጣ በዓይናችን የመጣ’ የምንልበት ዘመን ቢያደርግልን ልቤ ተመኘ። ኧረ ፍቅር ሙገሳ አንሷታል ጎበዝ። እስኪ ነገር ማራገብ ትተን ፍቅርን የምናራግብበት ሳምንት እናድርገው። ለእርቅና ለፍቅር ሲባል ማካበዱን ብናቀለው እኮ ይሻለናል፡፡ አናወሳስብ! መልካም ሰንበት!         

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት