Monday, August 8, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ሰው መሆን ተረሳ?

    እነሆ መንገድ። ከሳሪስ አቦ ወደ ቦሌ ድልድይ ልንጓዝ ነው። ዙሪያ ገባውን በጨረፍታ ስንቃኘው በአቧራ ሸማ የወየበው ዓይናችን እርስ በርሱ ይጋጫል። ‹‹አቤት ይኼ አቧራ!›› ይላል መንገድ ላይ ተኝቶ በሁለት ጉንጩ ጫት የሚያላምጥ የአዕምሮ ሕመምተኛ። ሠልፉ ረጅም ነው። እንደተሰመረ አልተሰረዘም። የሚሰረዝበትን ጊዜም የሚያውቅ የለም። ሁሉም የሚያውቀው ሠልፉ ከጠዋት አንስቶ እስከ ማታ ድረስ ረዝሞ መዋሉን ነው። ‹‹አቤት አቧራ!›› ደገመው ያ መሀል መንገድ ላይ እንደባለጠጋ በጎኑ ተጋድሞ ወጪ ወራጁን ሲታዘብ የሚውል ታማሚ። ‹‹ታዲያ ማን እሱ ላይ ተኛ አለህ? አትነሳም?›› ይላል ባለተራው ወያላ። ‹‹ማን ያነሳኛል? ልነሳስ ብልስ ማን ያግዘኛል? እናንተ ሰው በሰው ላይ እየጫናችሁ መንገድ ማጣበብ የለመዳችሁ ደግሞ፣ ብላችሁ ብላችሁ በአቧራዬ መጣችሁ? እኮ በመንገዴ?›› ሲለው ወያላው ትቶት ተሳፋሪ በስህተት ያስተረፋት ክፍት ቦታ እንዳታመልጠው ያብጠረጥር ጀመር። የአዕምሮ ታማሚው ቀጠለ።

    ‹‹እኔ እኮ የሚገርመኝ ላያስጨርሱኝ የሚያናግሩኝ ነገር ነው። በገዛ አገሬ በገዛ ገላዬ ቆዳዬን አፈር ባስመሰልኩ ምንድነው ይኼ ሁሉ ጭንቅ? በለው አቧራ! የት አገር እንድረስ አለች ሟቿ ሚስቴ?›› ብሎ ከመንገድ የለቀመውን የተኮሰተረ ሲጋራ ለኮሰ። ሠልፈኛው በመሰልቸት ይሁን በግልምጫ ወይም በሐዘኔታ ተራ በተራ ይገላምጠዋል። ‹‹ዕውን ከእኔ ገላና ከእናንተ የማን ነው ቆሻሻው? ዕውን ከእናንተ ዓይንና ጆሮ የማነው ንቁው? ይኼን ሁሉ አባራ ለመጠጣት ሥራ አለኝ ብላችሁ፣ ትዳር አለኝ ብላችሁ፣ ተስፋ አለኝ ብላችሁ ከቤት ትወጡ? እናንተን ባደረገኝ?›› ሲል አንዲት ገራገር ወጣት ሳቀች። ‹‹ምን ያስቅሻል?›› ብሎ ተቆጣ። ‹‹አቧራው!›› አለችው በፈገግታ። እንባውን እያዘራ በሳቅ ተንፈራፍሮ፣ ‹‹ለምን አታራግፊውም ታዲያ? እናንተስ ለምን አትተባበሩም? እዚህ መንገድ ላይ ዘመኔን በሙሉ ያየሁት አቧራ ማቡነን፣ አቧራ ማጨስ እንጂ ማራገፍ የማይችል ብቻ ነው፤›› ብሎ ሳቁን ከሲጋራው ጭስ ጋር ሊያዋህድ እኩል በረጅሙ አንቦለቦለው። እንዴት ነው ዘንድሮ ደፋርና ጭስ መውጫ ያጡ የመሰሉት ግን?!

    ጉዟችን ተጀምሯል። ታክሲያችን እንደ ጤፍ በገፍ ዘግና በየመቀመጫዋና በመሬቷ ላይ ጭምር ዘርታን ትፈተለካለች። ‹‹ያ ሰውዬ አቧራ አቧራ እያለ አውርቶ አሁን አፌን ሳይቀር አፈር አፈር አለው፤›› ትላለች ከሾፌሩ ኋላ የተሰየመች ወይዘሮ። ‹‹ታዲያ አንቺን ማን አጣጥሚው አለሽ? ዝም ብለሽ አትውጭውም? ወይ በወይራ ፋቂው፤›› አላት ከጎኗ የተሰየመ ጎልማሳ። ‹‹ጣዕምማ ድሮ ቀረ። አቤት የድሮ አፈር። አቤት የድሮ አቧራ። ለዛው። አኳኋኑ፣ አቦናነኑ፣ አረጋገፉ…›› ስትል ተሳፋሪዎች ፈገግ አሉ። ‹‹እሺ?›› እያለ ይለኩሳታል ጎልማሳው። ‹‹ብታይ የዛሬን አያድርገውና የእኛ ዘመን አቧራ እንዲሁ ከየትም ተነስቶ የትም አይቦንም ነበር። ረጋ ብሎ መክሮ አማክሮ እንደ ሠፈሩ ሰው ፀባይ፣ እንደ አየር ንብረቱ ይዘት ነው የሚቦነው። ደግሞ ከዘንድሮ ጋር ሊወዳደር? የዘንድሮው እኮ ስሜት ብቻ ነው። ዕውቀት የለውም፤›› እያለች ስትቀጥል መሀል መቀመጫ አጠገቤ የተሰየመችው ያቺ ገራገር፣ ‹‹ኧረ ቆይ ስለምድነው የሚወራው? ስለአቧራ?›› ብላ አቋረጠቻት። ‹‹ከገባሽ ይግባሽ። ብቻ እኛ እንደፈለግነው አቧራችንን ማነፃፀር መብት አለን። ምነው አክሱምን በሰውኛ ዘይቤ አናግረውት የለም እንዴ? ዓባይን፣ አዋሽን፣ ተከዜን የአገራችን ጎበዛዝት ባለቅኔዎች አላጫወቱዋቸውም? ምናለበት ታዲያ እኛ ዛሬ አቧራዎቻችን ብንዘክር?›› ስትል ገሚሱ ይስቃል ገሚሱ በግርምት አፉን ይዞ ያዳምጣታል። ‹‹እውነቷን እኮ ነው። የአንጀቴን ግድግዳ ገልብጣችሁ ብታነቡት የኮቴዎቼ ማኅተም ድርሳን ይነበባችኋል ያለ ደራሲ አለ፤›› ብሎ ደግሞ ጎልማሳው አባባሰው። ወይ አፈርና ሰው።

    ሦስተኛው ረድፍ ላይ ደግሞ አንዲት ወጣት በሞባይል ስልክ ታወራለች። ‹‹እስኪ የሚፈርምልኝ ሰው ፈልጊ… የማልነካውን አገር እንዲህ ነው እንዲህ ነው ከምትይኝ ምናለበት ባል ብትፈልጊልኝ?›› ስትል ሁሉም ካቀረቀረበት፣ በሐሳብ ከተሰደደበት መለስ ብሎ ጆሮውን ጣለባት። ‹‹ምን ሰለቸሽ በይኝ? ያንቺ ወሬ። እንደዚያ አብረን እንዳልበላን እንዳልጠጣን ስንቱን ችግር አብረን እንዳላሳለፍን፣ ዛሬ ሲደላሽ እኔ ያለሁበትን ረስተሽ ስለአንቺ ድሎት ብቻ ስታወሪኝ ትንሽ አይደብርሽም?›› ስትል፣ ‹‹ተመልከት ኮምፔ…›› ብሎ አንዱ ከመጨረሻ ወንበር ያሽሟጥጣታል። ልጅት ከወዳጇ ጋር ሰው ሰማኝ አልሰማኝ ሳትል መጠዛጠዟን ቀጠለች። ‹‹ቫይበር ሠርቶ ነው?›› ብሎ ጋቢና የተሰየመው ይጠይቃል። ‹‹ኧረ የኢንተርኔት እናት ገና ከሞት አልተነሳችም። በቀጥታ ደውላላት ነው እንዲህ የምትሞልጫት?›› ሾፌሩ ነገር ያካርራል። ‹‹አትፈርድም እኮ። ዘንድሮ ግጣም ያጣው ነገር በዝቷል። አንዳንዱ ይኼው እንደምትሰማው በጂኦግራፊ ያመካኛል። አንዳንዱ በፖለቲካ ይማርራል። ወዲህ ቢሉት ወዲያ ቢወስዱት ዞሮ ዞሮ ግጣም የማጣት ችግር ነው። ባል ጠፋ፣ ሚስት ጠፋች፣ መካሪ ጠፋ፣ አይዞህ ባይ ጠፋ፣ ሽማግሌ ጠፋ። በየፊናችን ያለ አጋዥ፣ ያለ ጧሪ፣ ያለ ወንድምና እህት ቀረን፤›› የምትለው ወይዘሮዋ ናት።

    - Advertisement -

    ‹‹ወይ ሰው በጆከር እኮ አበደ ዘንድሮ፤›› ከመጨረሻ ወንበር አንዱ ጀመረ። ‹‹የምን ጆከር?›› ጠየቀችው ከጎኑ። ‹‹ጆከር ነዋ። ጆከር አታርፊም? ወይስ በሁለት ቢላ የሚጎርስ ሲባል ሰምተሽ አታውቂም?›› ሲላት ዓይኑን አፍጥጦ፣ ‹‹ታዲያ እንደሱ አትልም? ለምን በገዛ ቋንቋችን ባይተዋር ታደርገናለህ?›› ብላ ተቆናጠረችበት። ይኼኔ ጎልማሳው ቀበል አድርጎ ‹‹ወዬው ጆከር ተጫውተንም በሆነልን። እኛ የጨዋታው ዓይነት አይደለም የቸገረን። የመሆንና ያለመሆን ጉዳይ ነው›› ብሎ ሳይጨረስ አስነጠሰ። ያም ያም ‘የተናገረው እውነት ቢሆን ነው ሳይጨርስ ያስነጠሰው’ ዓይነት አጎብድዶ ‘ይማርህ ይማርህ’ ሲለው ታዘብን። ተናግሮ ማሳመን ያቃተው እንግዲህ ይኼኔ ይባንናል!

    ጉዟችን ቀጥሏዋል። ተሳፋሪ ይወርዳል ተሳፋሪ ይሰቀላል። ወያላው በወረዱት ፋንታ ታክሲዋን ሰው ለመሙላት ይጣራል። ሲገኝም ትርፍ ይደርባል። ‹‹ይቅርታ እዚህ ጋ ጠጋ ትሉላት?›› ፊት መቀመጫ ያሉትን ያስቸግራል። ‹‹ደርብብን ኧረ! ‘ላለው ይጨመርለታል’ አይደል የሚባለው›› አለው ጎልማሳው። የምትደረበዋ ልጅ ቀበል አድርጋ፣ ‹‹ታዲያስ! እንዲህ ታክሲ ወንበር ላይ ካልተለማመድነው ደግሞ ነገ ከነገ ወዲያ የመተካካት ፖለቲካ ይሰምርልናል?›› ብላ ፈገግ አሰኘችን። ‹‹ጨዋታ ትችያለሽ እ? ለእንዳንቺ ዓይነቷስ እንኳን መጠጋት ብነሳም አይቆጨኝ፤›› አለ ጎልማሳው። ‹‹አመሠግናለሁ›› ከማለቷ ጎልማሳው ወዲያው ቀጠል አድርጎ፣ ‹‹አሉ እንጂ ወይ ጨዋታ አያውቁ ወይ ጨዋታ አይወዱ! በሕዝብ ወንበር የባለንብረትነት ስሜት የሚሰማቸው። አይደለም እንዴ? አጋጥመውሽ አያውቁም?›› አላት።

    ‹‹ፍርድ እንደ ራስ ነው። የአንዳንዱ ሰው የታክሲ ውስጥ አቀማመጥ ከአኗኗሩና ከመጣበት አድካሚ መንገድ ጋር ሲገናኝ ታዝቤያለሁ፤›› አለችው። ‹‹እሱስ ልክ ነሽ። እኛም የሰውን አቀማመጥ ካመጣጡ ጋር አገናዝበን መቀበል አበዛን መሰለኝ፣ በሰላም ተሳፍሮ በሰላም እንዳይወርድ ነውጥ የሚመኘውን እናበረታታለን፤›› አለ ጎልማሳው። ግራ ገብቶን መላው የታክሲ ተሳፋሪዎች እርስ በርስ ተያየን። ‹‹በቀኝ አሳይቶ በግራ ሸጠው ማለትስ አሁን ነው፤›› የምትለኝ የእኔዋ ቀውላላ ናት። ከጀርባ የተሰየሙ አዛውንት ተሳፋሪዎች በበኩላቸው፣ ‹‹አላድለን ብሎ እንጂ እስኪ አሁን ስለወንበር ይኼን ያህል ዘመን መንገዋለል ነበረብን›› ይባባላሉ። ጉድ እኮ ነው!

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ‹‹ወይ የዘንድሮ ሰው እንዲህ መላ ቅጡ ይጥፋው?›› ይላል አንዱ። ‹‹እንዴት መላ አጠፋው ሰው ሆኖ መፈጠር ብቻውን ሰው አያስኮን። መንገዱ መሰናክሉ ብዙ ነው፤›› ወይዘሮዋ ናት ይህን የምትለው። ‹‹ምን ማለት ነው ደግሞ? ሰው ሆነው ከተፈጠሩ ወዲያ ሰው ለመሆን መጣር?›› ይላታል የወጣቶቹ መደብ። በዚህ በዚህ እኮ ነው እኛና እናንተ የተሸዋወድነው። የዘንድሮ ልጆች ስለመሆንና ስላለመሆን ምንም የምታውቁት ነገር የለም። ዝም ብላችሁ መስሎ በማደር የተካናችሁ ብቻ ናችሁ። ዳዊት ሰለሞንን ምን አለው? እንዲህ ሊሞት እያጣጣረ፣ ሰለሞን በእጁ ደገፍ አድርጎት (ያየች አትመስልም? የሚል አለ) ‘ልጄ ሆይ ሰው ሁን’ አለው። እንግዲህ ሰለሞን የንጉሥ ልጅ ነው። ምን ሰው ሁን የሚያስብል ነገር መጣ? ካለመሆን የሚከለክለው ምን ነገር ነበር? አያችሁ ሰው ሁሌም በተቃርኖ የሥነ ልቡና ጦርነት ይናጣል። በልጅነቱ ከማመንና ካለማመን ጋር፣ በጉርምስናው ከታላቅነትና ከበታችነት ስሜት ጋር፣  እንደናንተ በወጣትነቱ ደግሞ ከማንነትና ከሰብዕና ቀውስ ጋር እየዋዠቀ ያልፋል። እነዚህን ተቃርኖዎች በአግባቡና በጊዜው በሰከነ መንፈስ አስታርቆ ሰብዕናውን እየገነባ የማይሄድ ሰው፣ ሰው ከመሆን ጎደለ ማለት ነው። እና ባጭሩ ሰው መሆን ማለት በሁለት ጣምራ ግጭቶች መሀል ዘወትር እያሸነፉ በመሀል ማለፍ መቻል ማለት ነው፤” ስትል አንዱ ቅልጥ አድርጎ አጨበጨበላት። ወያላው ተናዶ፣ ‹‹አቦ ሁከትና ግርግራችሁን እዚያው የለመዳችሁበት…›› ብሎ ገላመጠንና ‹‹መጨረሻ›› ብሎ በሩን ከፈተው። ‹‹አሁን በዚህ መንገድ ከወጪ ወራጁ ዕውን ስንቱ ሰው ይሆን ሰው? ኧረ ሰው መሆን ተረሳ፤›› እያለ አንዱ በለሆሳስ ሲያወራ ሌላው፣ ‹‹ምናለበት ዝም ብትል? ከቻልክ ፀጥ በል፡፡ ካልቻልክ ምላስህን ዋጠው…›› እያለ ሲለፈልፍ ወደ ጉዳያችን ተፈተለክን፡፡ መልካም ጉዞ!          

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት