Sunday, August 14, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ራስን ፈርቶ ሌላውን ተዳፍሮ ይቻላል እንዴ?

    ሰላም! ሰላም! ከቁም ነገሩ ይልቅ የወሬና የአሉባልታ መሐንዲሱ ባሰብን እኮ? አይገርምም ግን! በአሉሽ አሉህ ተጠምደን እያደር ሲብስብን ምን ይሉኝ? ምን ይሉን? ምን ተባለች? ምን አደረገች? የሰው ሰው ግምገማ አገር ይገነባል እንዴ? የቸገረ ነገር እኮ ነው! በአድዋ ድል በዓል ማግሥት ይኼን እያሰብኩ ቤት ውስጥ በትካዜ ስንገዋለል ማንጠግቦሽ አስተውላኝ ኖሮ ያሳሰበኝን እንድነግራት ወተወተችኝ። የማስበውን ብነግራት፣ ‹‹አይ ያንተ ነገር! ለአገር ለወገን የሚጠቅም ሥራ ሳይሠሩ ተንደላቀው እንዴት እንደሚኖር በሚያስቡ ሰዎች መሀል መሆንህን ረሳኸው? ይልቅ ተነስና አግዘኝ . . . ›› አለችኝ እንስራ ለመሸከም እየታገለች። ስለውዷ ባለቤቴ ማንጠግቦሽ ሳስብ የሚገርሙኝ ልዩ ባህሪያት አሉ። የማታይ መስላ ማየት፣ የማትሰማ መስላ መስማት፣ የማታውቅ መስላ አብጠርጥራ ማወቅ ተስጥኦዋ ናቸው። ማስተዋልን የታደለ ልቡ ሲበራለት ዕድለ ቢሱ ደግሞ አይኑም አያይ፡፡ ‹ይታደሉታል እንጂ አይታገሉትም› ማለት ይኼም አይደል? 

    ‹‹ቀድሞ የተበላሸውን ብቻህን አታበጀው! ከሰው ይልቅ የሕንፃና የመንገድ ልማት በቀደመበት አገር በማይመለከትህ ራስህን አታሳምም፤›› ስትለለኝ፣ ‘ኧረ ምን ላድርግሽ’ እላለሁ በሆዴ። መቼም እሷን ባጣ ወይ ወደ ፈረደባት አሜሪካ አልያም ወደ ሰማይ ቤት ጥገኝነት እጠይቃለሁ እንጂ፣ መቼም እዚህ አገር አርፌ አልቀመጥም። እውነቴን እኮ ነው! መንግሥት አለልኝ እንዳትሉ ለራሱ ሥራ በዝቶበት ‘ቢዚ’ ነው። ይልቅ ከዕብድ መሀል የተገኘ ጤነኛ ከሆናችሁ፣ እያለሳለሰ የሚያቅፋችሁ የቆንጆ ልጅ ክንድ ላይ ይጣላችሁ፡፡ ታዲያ ያገኛችሁ ቀን ልማትና ትዳር አፍራሽን አለመጠጋት ነው አደራ። አንድም እኮ ከማጀት እስከ አገር የሚጠበብጠን ሲያገኙ የማይወድ ሲሳካ ዓይኑ ደም የሚለብሰው ቁጥር በመጨመሩ ነው። ነገ እንዲህ ያለው ምቀኛም ተቆጥሮ 100 ሚሊዮን ገባችሁ እንባል ይሆናል፡፡ ወይ ቁጥርና ሕይወት?

    ሰሞኑን የመንገድ ግንባታዎችን ጉዳይ አነሳስተን ከደላላ ወዳጆቼ ጋር አንዳንድ ነገሮች ስንጨዋወት ነበር። አንድ ወዳጄ ምን ቢለኝ ጥሩ ነው ታዲያ? ‹‹አሁን ይህች አገር መካከለኛ ገቢ ከላቸው አገሮች ተርታ ስትሠለፍም ሆነ እንደሚደከምላት የሆነች ቀን በማን ስም ልትጠራ ይሆን?›› አለኝ። ምን ለማለት ፈልጎ እንደሆነ አልገባኝም። እና ስጠይቀው፣ ‹‹አታይም እንዴ ቻይና ሁሉን ነገር እየሠራው? ቆይ የት ላይ ነው የእኛ አሻራ?›› ብሎ ሳይጨርስ አንድ ጓደኛችን ስልኩን አውጥቶ እዩ አለን። ዘመነ ኢንተርኔት የተጠቀሙበትን የትና የት ሲያመጥቅ፣ ላልተጠቀሙበት የፎቶና የስላቅ ጎተራ ሆኖ በደካማ ጎናቸው ያዝናናቸዋል። የጓደኛችን ስልክ ሦስት የተለያዩ ፎቶዎችን ያሳያል። የመጀመሪያው ፎቶ ላይ የሚታየው እንግሊዛዊ ሕፃን መጽሐፍ ሲያነብ ነው። ቀጥሎ ያለው ቻይናዊ ታዳጊ ትራክተር ይሾፍራል። ሦስተኛው የእኛው ጉድ በጫት ጉንጩን ወጥሮ ይታያል። አሁን የወዳጄ ጥያቄ ግልጽ ሆነልኝ።

    ከአምራቹ ይልቅ በገፍ ተመርቶ የአገር ሸክም የሆነው ዜጋ አሳሰበኝ። ዳሩ ብቻዬን አስቤ ምን አመጣለሁ? ብቻቸውን አስበው ብቻቸውን የታገሉ ሰዎች ዛሬ የት ናቸው? እሱን እኮ ነው የማወራው። ‹‹ምን እንደሆነ እንጃ የዚህችን ምስኪን አገር በትረ ሥልጣን የሚጨብጥ ሁሉ የሆነ ‘ፎቢያ’ ያለበት ይመስላል፤›› ያለኝን ስሙን ለጊዜው የረሳሁትን ወዳጄን አስታወስኩ። አይገርምም? ጥቂት ቀደም ብሎ የኑሮ ጉዳይ ነበር የሚያረሳሳን። አሁን ላዩ ላይ የደኅንነት ጉዳይ ተጨምሮበት አረፈው። ፍርጃ እኮ ነው! ከሚቃለለው ይልቅ የሚደራረበው ችገር እያሳሰበኝ ወዳጄ የጠየቀኝን አሻራን የማሳረፍ ነገር ሳሰላስል፣ ለራሴ የሰጠሁት መልስ በየት በኩል የሚል ሆነ። እኮ በየት በኩል?

    - Advertisement -

    ጨዋታን ጨዋታ ያነሳው የለ? ምን ሆነ መሰላችሁ? አንድ የውጭ ዜጋ ዘለግ ያለ ጊዜ ስለሚቆይ ደህና ቪላ ቤት እንዳፈላልግለት ይነግረኛል። መቼም ከልጅነታችን አንስቶ ፈረንጅ ስናይ ገንዘብ አፍሶ የሚበትን እየመሰለን አድገናልና አገር ምድሩን እንዴት እንዳካለልኩት አትጠይቁኝ። ዶላር ነዋ ጨዋታው! ምሁሩ የባሻዬ ልጅማ ሁኔታዬን አይቶ፣ ‹‹የብርን ዋጋ መውደቅ ባንተ እንዲህ ላይ ታች ማለት አረጋገጥኩ፤›› ነበር ያለኝ። እሱ እንደሆነ የሚለው አያጣም። አሁን በእሱ ቤት ዘሎ ስለብርና ኢኮኖሚያችን ሊተነትን አስቦ ነው። ትንተና ከቀጭን ትዕዛዝ አዘል መልስ ጋር ይህችን ታህል በማይወዳደርበት አገር፣ በባዶ ጉንጭ ማልፋት በበኩሌ ትርፉ አይታየኝም። ባሻዬ አንድ አመሻሽ ላይ (በምን አንስተነው እንደነበር አላስታውስም)፣ ‹‹ገንዘባችን የመግዛት አቅሙ በመቀነሱ ኑሮን አልቻልነውም ስንል፣ ኑሮን እንዳልቻላችሁትማ የታሸገ ውኃ እየጠጣችሁ እያሳያችሁን ነው እንባላለን። ምናልባት ዛሬ የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር በሕይወት ቢኖሩ ኖሮ ይኼን መልሳቸውን ያሻሽሉት ነበር ብዬ አስባለሁ። ምን ዋጋ አለው የዛሬዎቹ ባሱን። አንበርብር የሚያሳዝነው እኮ የዛሬ ችግራችንን በዛሬ መነጽር የሚያይልን ሰው ማጣታችን እኮ ነው!›› ብለውኝ ነበር። መቼም አርቆም ሆነ አቅርቦ ማየት ማስተዋል ከሌለበት ጥበብ አይሆንም። ለማየትማ የተወለደ ሕፃንስ ያይ የለ? ልብ የሚለው የለም እንጂ!

    ለፈረንጁ ሳፈላልግ የነበረውን ቪላ ቤት አስሼ አገኘሁና ደውዬ በአስተርጋሚ ነገርኩት። መግባቢያው ለራሱ ምጥ ነው፡፡ በዚያ ላይ ‘የኔትወርክ’ ችግር ሲደረብበት የእኔ ፊት ምን ያህል ኮሶ፣ የእሱ ፊት ምን ያህል በርበሬ እንደመሰለ ጊዜ ሲኖራችሁ በምናብ እዩት። እናላችሁ ደቂቃ ሳላባክን ቤቱን እንዳሳየው ወትውቶኝ ይዤው ሄድኩ። በባለሙያዎች አሪፍ ሆኖ የተሠራ የሚያስመሰግን ቤት ነበር። በአንድም በሌላም ነገር ‘አይ የአፍሪካ ነገር’ ሲል የሚውለን ፈረንጅ አስደሰትኩት ብዬ በበኩሌ ኩራት ብጤ ተሰማኝ። ወዲያው ግን የመታጠቢያ ቤቱ የጉብኝት ጊዜ ደርሶ ባንቧውን ሲከፍተው ውኃ ከየት ይምጣ? ዘግቶ በድጋሚ ከፈተው። የለም! የቤቱ አከራይ ጣልቃ ገብቶ ‹‹ውኃ ኖ! ውኃ ኖ!›› ብሎ የባሰ አሸማቀቀኝ። ፈረንጁ ግራ ተጋብቶ አፍጦ ሲያየኝ፣ ‹‹የውኃ እናት ሞታለች በለውማ፣ ከእኔ አንተ ትሻል እንደሁ . . . ›› ብሎኝ አረፈው። በወጡ በገቡ ቁጥር ውኃ ገላቸውን ካልነካው የማይሆንላቸው ሕዝቦች ባልደረባ በሰማው ነገር ተከፋ።

    ቀጥሎ ብቻውን ይኼን እንግሊዝኛ አንበለበለው። ምኑም ባይገባንም በአጭሩ ሲፈታ ‘ያለ ውኃማ ምን ኑሮ አለ?’ እንደሆነ አውቀናል። ቤቱን ወዶት የነበረው የውጭ ዜጋ በውኃ አልባነቱ ምክንያት በአንዴ ሲያጣጥለው አከራዩ እዚያው ቆሞ እየታዘበ፣ ‹‹እንግዳ ሆኖ ይኼን ያህል መጨነቅ! እኛ ምን እንበል? ውኃ፣ ኔትወርክ፣ ዴሞክራሲ፣ ፍትሕ፣ መልካም አስተዳደር . . . ሲጠፉብን ምን እንበል?›› ሲል ተቆጣ። ቤቱን ሊከራይ የመጣ አንድ የውጭ ዜጋ እንጂ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብት ቡድን አባል አለመሆኑን አስረድቼ አረጋጋሁት። ብሶት ወሰን በተሻገረበት ዘመን ሠርቶ መብላት እንዴት አስቸጋሪ እየሆነ እንደመጣ አትጠይቁኝ።

    የኋላ የኋላ ቤቱን በስንት ማባበል ፈረንጁ ተከራይቶ ገባበት። ኮሚሽኔን ተቀብዬ ማምሻውን የድል በዓልን አስመልክተው ባሻዬና አርበኞች ጓደኞቻቸው አዘጋጅተው ወደጠሩኝ ፌሽታ ተጣደፍኩ። መንገድ ላይ የማስበው ከዕለት ወደ ዕለት የዋጋ ንረት ሲያሰቃየን እንደነበረው ‘የለም!’ የሚሉት ቃል የፈጠረብን ሥቃይ ነው። ባህር ማዶ በመወለዱ ምክንያት አገሩን የማያውቃት፣ በዘር ኢትዮጵያዊ በትውልድ አውሮፓዊ ታዳጊ ምን አለ ነበር ያሉኝ?  ‹‹አገርህ ሄደህ በጣም አጥንተኸው የመጣኸው ቃል ምንድነው?›› ብለው ቢሉት፣ ‹‹የለም የሚባል ቃል!›› አላቸው አሉ። እንግዲህ በዚህ አያያዛችን እስከየት እንዛለቃለን ይሆን? የደፈረሰው አስኪጠራ ወይስ የጠራው እስኪደፈርስ?

    እንሰነባበት መሰለኝ። እነ ባሻዬ ዘንድ ስደርስ ቤቱ በሞቀ ጨዋታ ደምቋል። የዝግጅቱ ታዳሚዎች በአብዛኛው በአንጋፋ የዕድሜ ክልል ላይ የሚገኙ አርበኛ አዛውንቶች ናቸው። ስለነፃነት ተጋድሎ፣ ስለዱር ገደሉ ውሎ፣ ለነፃነት ስለተከፈለ ታላቅ መስዋዕትነት . . . ይዘከራል። አካላቸው እንጂ ወኔያቸው ያልበረደው አርበኞች ጨዋታ መስጦኝ ሳለ ከዓመታት በፊት መንገድ ላይ ስጓዝ ሳላስበው የገባሁበት ሰላማዊ ሠልፍ ታወሰኝ። ሳናስበው የማንገባበት ምን ሠልፍ አለ ዘንድሮ? እዚህ ያኔ ከጣሊያን ወራሪ ኃይል ጋር ስለተደረገ ግብግብና በድል ስለተጠናቀቀ ትግል ቢወራም፣ ዛሬ ራሳችንን በራሳችን እያስተዳደርን የፍትሕና የዴሞክራሲ ጥያቄያችን እያደር ትኩስ የመሆኑ ሚስጥር ሊገባኝ አልቻለም። እናም አልገባ ቢለኝ የባሻዬን ልጅ ጠየቅኩት። ‹‹አንተ ደግሞ! ታዲያ መንገድ መመረቅ ብቻ ዴሞክራሲ ይባላል?›› ብሎኝ አረፈው። ‹‹ኧረ እባክህ አንተ ሰው!›› ስለው፣ ‹‹የለም እውነት እውነቱንማ እንነጋገራለን!›› ብሎ ስሜታዊ ሆነ። ስሜት በስንት ፐርሰንት እየጨመረ ይሆን?

    በሰከነ ሐሳብ በደረጀ ተንታኔ እንጂ ስሜት የትም እንደማያደርስ ብነግረውም ሊሰማኝ ፈቃደኛ አልነበረም። እንዲህ ያለው ነገር ለምን በተማረው እንደሚብስ አላውቅም። በዚህ መሀል አንድ አዛውንት አርበኛ ልመርቅ ብለው ተነሱ። ሁላችንም ከመቀመጫችን ተነሳን። ‹‹መቼም እኛ . . .›› አሉ ‹‹ . . . የአገርን ዳር ድንበር በኃይል ጥሶ የመጣን ወራሪ ጠላት በምን ቸገረኝነት ተዘልለን ሳንቀመጥና ዕረፍት ሳንሰጥ ለዚህች አገር ነፃነቷን አስመልሰናል። አገር ሞታ ታዲያ ምን ኑሮ አለ?›› ሲሉ ሁሉም ‘እውነት ነው’ ይላሉ። ‹‹ታዲያ የዛሬው ትውልድ ከእኛ ገድልና ወኔ ብዙ ሊማር ይገባዋል። ግን በዛሬና በትናንት ጠላታችን መሀል ያለውን ልዩነት ካላወቀ ከፍተኛ ጉዳት አለው። የትናንቱ ባዕድ ወራሪ ሲሆን የዛሬው ጠላታችን ግን እኛው ራሳችን ነን። ወኔ ያለ ብልኃት ዋጋ ማስከፈሉ አይቀርም፤›› ብለው ከወቀሳው በኋላ ምርቃታቸውን አዥጎደጎዱት።

    እኔና የባሻዬ ልጅ እንደ ተለመደው ‘አንድ አንድ’ ለመባባል ወጣ አልን፡፡ የተለመደችው ግሮሰሪ ስንደርስ ከአፍ እስከ ገደፍ ጢም ብላለች፡፡ የሐበሻ ልጆች ትናንትን ረስተው፣ ዛሬን አፍቅረው፣ ነገን እስከነመኖሩ ዘንግተው ከዋንጫቸው ይጎነጫሉ፡፡ ሁሉም በየጎራው ወጉን እየኮመኮመ መለኪያና ብርጭቆውን ያጋባል፡፡ የጎደለው ይሞላል፡፡ ያለቀው በሌላ ይተካል፡፡ የባሻዬ ልጅ ስሜታዊነቱ የለቀቀው ይመስላል፡፡ ‹‹አንበርብር!›› አለኝ ድንገት፡፡ ‹‹አቤት!›› አልኩት  ቢራዬን እየተጎነጨሁ፡፡ ‹‹ያለችን አንድ አገር ናት፡፡ እሷም ለሁላችንም በቂ ናት፡፡ ምንድነው የሚያተራምሰን?›› ሲለኝ ነገሩ ገባኝ፡፡ ስሜታችንን ከተቆጣጠርን ምንም የሚያተራምስ ነገር የለም፡፡ ዋናው ቁም ነገር ምክንያታዊ መሆን ነው፡፡ ምክንያታዊ ስንሆን ችግሮቻችን መፍትሔ ያገኛሉ፡፡ በቃ! የእኔ መልስ ይህ ነበር! በስሜታዊነት ከመተራመስ ምክንያታዊ መሆን፡፡ አለበለዚያ አርበኛው እንዳሉት ጠላታችን ሌላ ሳይሆን እኛው ራሳችን ነን! ራስን መውቀስ ለምን ይፈራል? ራስን ፈርቶ ሌላውን ተዳፍሮ ይቻላል እንዴ? መልካም ሰንበት! 

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት