Monday, August 8, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ሚጥሚጣ በማዮኒዝ?

    እነሆ መንገድ! ከጊዮርጊስ ቃሊቲ ልንጓዝ ነው። ዛሬ በባቡር ነን። ‹‹ይቅርታ አንዴ ላስቸግርህ?›› ይላል አንዱ መንገደኛ ዘመናዊ ተዳሳሽ ሞባይሉን ዘርግቶ። ‹‹ውሰደው ልትለኝ ባልሆነ? የኢኮኖሚ ዕድገታችን ሞባይል መንታፊውን ድራሹን አጥፍቶ እዚህ አደረሰን እንዴ?›› ይላል ተቀበለኝ የተባለው ቀልቃላ። ‹‹ኧረ ፎቶ እንድታነሳኝ ነው። ተረጋጋ እንጂ!›› ይላል ደንግጦ። ‹‹ታዲያ እንደ እሱ አትልም? ምን የሰው ልብ ታቆማላችሁ እንቁልልጭ እየተጫወታችሁ?›› ሞባይሉን ተቀብሎ ብርሃንና ጥላ እያስተካከለ። ‹‹እንቆቅልሽ ነው ያለው እንቁልልጭ?›› ትለዋለች የከንፈር ወዳጇ ትከሻ ላይ ተለጥፋ ባይተዋሮችን ከንፈር የምታስመጥጥ ሶባ። እጮኛዋ፣ ‹‹ምንስ ቢል ምን አገባሽ? አርፈሽ አትቀመጪም?›› ብሎ አሸማቀቃት። ‹‹አሁን አብራው አድራ እስኪ ምን እንደ ደመኛ ያሳጣታል? ይኼኔ ብቻቸውን ሲሆኑ እኮ መሃልዬው ቤተ መጻሕፍት ይሞላል እኮ፤›› ሲለው አብሮት ላለው፣ ከወዲያ በኩል ደግሞ ‹‹አዳራቸውን በምን ታውቃለህ?›› ብሎ ያፋጥጠዋል ከጎኔ የቆመው መለሎ ወዳጁ።

    ‹‹ቤተ መጻሕፍት ነው ያለው? ምንድን ነበር ቤተ መጻሕፍት? አስታውሰኝ እስኪ?›› ይለኛል በግራዬ በኩል ሳያውቀኝ ሳላውቀው አጠር ያለው። ፎቶ አንሺው አንሥቶ፣ ተነሺው ደግሞ ፎቶውን እያየ፣ ‹‹ቴንኪው!›› ይላል። ‹‹አይገባም! አይገባም! በገዛ ‘ስማርት ፎንህ’ ደግሞ የምን ምሥጋና ነው? ባይሆን ‘ባክግራውንዱን’ ያሳመረልህን አመስግን፤›› ብሎት ሳይጨርስ አንድ ጎልማሳ፣ ‹‹ገጽታውን ሳያስተካክል በስንት መከራ የተገነባ የአገር ገጽታ ሊያበላሽ ነው? ምናለበት በቫዝሊን እንኳ አመዱን ቢያብሰው፤›› ብሎ ያጉረመርማል። ‹‹ምን ታውቃላህ ስንት ብልቃጥ ቫዝሊን እንደጨረሰ? በመቀባባት ቢሆን የእስካሁኑ የሥልጣኔ ቅብ ብቻ እንቧይ ያስመስለን አልነበር?›› ይለዋል በዕድሜ የሚስተካከለው ካጠገቡ። “What Is’ እንቧይ?›› ብትላት ደግሞ አንድ ኢርፎን ነጥለው ለሁለት ሙዚቃ እያዳመጡ ከፊቴ ከቆሙት ታዳጊዎች አንደኛዋ፣ ‹‹ኢግኖር ሂም›› ብላ ያችኛዋ ሙዚቃውን ‘ኔክስት’ አለችው። እንደ አዲሱ ትውልድ ወደፊት ብቻ ሽምጥ መጋለብን ምነው ሌሎቻችንም ብንችልበት ያስብላል አንዳንዴ!

    ባቡራችን ደርሷል። እየተነባበርን ገባንባት። አገባባችን ያላማራቸው አንድ አዛውንት፣ ‹‹የመግቢያና የመውጫው ነገር ብዙ ሊታሰብበት የሚገባ ነው፤›› ብለው ሲናገሩ ቀልብ ሳቡ። ለእንከን ያሰፈሰፈ ደግሞ ቆመው መጓዛቸው ሳያሳዝነው ሊያስለፈልፋቸው አሰፈሰፈ። ‹‹እንዴት?›› አላቸው አንዱ ነገር ጠማኝ ፊት። ‹‹በዚህ በከፋ ዘመን ወንዱም ሴቱም አንድ ላይ እንዲህ ተጠባብቆ ገብቶ እየወጣ? እንዴ . . . እንዴት ነው ነገሩ?›› ብለው ነገር ሲያሳጥሩ፣ ‹‹እርስዎ ትልቅ ሰው አይደሉም እንዴ? እንዴት እንዲህ ይላሉ?›› ብሎ የቅድሙ ጎልማሳ ተበሳጨ። ‹‹ምን አልኩ ልጄ?›› አዛውንቱ ደነገጡ። ‹‹ደግሞ ብለን ብለን በፆታ ፉርጎ እንከፋፈል?›› ቢላቸው፣ ‹‹እኔ ያወራሁት ስለበሩ ነው ስለእልፍኙ አትፈትፍትብኝ ወዲያ…›› ብለው ንዴቱ በእሳቸው ባሰ። ‹‹ኧረ በገላጋይ! ገና ሳንጠግበው የባቡራችንን መስኮት ልታረግፉት ነው እንዴ?›› ሲል ያ ተናግሮ ያናገራቸው ሲሳለቅ፣ ‹‹የቤትዎን አመል እዚያው’ ሲሉን የኖሩት ወያሎች ስንቱን ችለዋል፤›› ብላ ፍጥጫው ያራዳት ወይዘሮ ነገር ጣል ታደርጋለች።

    ‹‹ቆይ ሐበሻ የሕዝብ መገልገያዎችን ከመስበርና መንገድ ከማቆሸሽ ሌላ አያውቅም ያላችሁ ማን ነው? እኛ ሐበሾች እኮ ኩሩ የኩሩ ዘር፣ ጥንቁቅ እንደ ቆቅ . . .››  እያለ ሊቀጥል ሲል አንዱ ማዶ ብረት ይዞ የሚወዛወዘው፣ ‹‹ኧረ እባክህ ቀለበት መንገዶቻችን የሕዝብ መፀዳጃዎቹ እንዳይሰሙህ፤›› ትለዋለች ከጎኑ። ከእሷ ጀርባ ዓይን ዓይኗን ሲያያት ያረፈደ ወጣት ቀበል አድርጎ፣ ‹‹የሕዝብ መፀዳጃ የሚባል አለ እንዴ?›› አላትና በሕዝብ አውቶቡስ እንደለመደው ባቡሩ ነቀነቀኝ ብሎ ጠጋ ሲላት፣ ‹‹ቢኖርማ በየመንገዱ ፊኛ እንዳይተነፍስ የሚያስገድዱ የ‘ክልክል ነው!’ ሕጎች ተለቅልቀው አታዩም ነበር፤›› ብላ ዘጋችው። ዛሬስ መንገደኛውም በኤሌክትሪክ ኃይል ነው መሰል የሚንቀሳቀሰው!

    - Advertisement -

    ጥቂት እንደተጓዝን ደግሞ ሜክሲኮ የገባ ወጣት የተሳፋሪዎችን ቀልብ ሳበ። ‹‹ነገርኩህ እኮ! ለምን እሺ አትልም። አምጣ የያዝከውን፤›› ትላለች ደማማዋ አስተናባሪ። ‹‹ምን ይዞ ነው? እ? ምንድነው እሱ?›› ድንጉጧ ወይዘሮ ቀወጠችው። ‹‹ነገርኩሽ እኮ ቆሎ ነው እየቆረጠምኩ ያየሽኝ። ለምን ትጨቀጭቂኛለሽ?›› ብሎ ከኪሱ እፍኝ ዘግኖ አውጥቶ፣ ‹‹ዝገኝ ከፈለግሽ!›› ይላል የትርምሱ መሪ ተዋናይ። ‹‹ባቡር ውስጥ ምግብ መብላት ክልክል ነው፤›› አለችው ተቆጣጣሪዋ በትህትና። ‹‹ከባቡር ውጭስ መቼ በላን ብለሽ ነው? ኑሮ እንደ እቶን ነደደ እኮ እናንተ! ለመስቀል ያበራሁት የደመራ እሳት በተለይ የእህልን ዋጋ አልቀመስ ማለት እያስታወሰኝ እንዴት አተኩሬ ልየው?›› ይላሉ አዛውንቱ ለበፊተኞቹ ጀርባቸውን ሰጥተው ፊት ወደ ሰጡዋቸው ዞረው። ይኼኔ ነበር ደህና ደጋፊ አፍርቶ የነበረው ቆሎ ቆርጣሚ ወጣት ነገሩን ያበላሸው።

    ‹‹ቆይ ከመቼ ወዲህ ነው ቆሎ ምግብ የሆነው?›› ሲል ‘እንዴት ቆሎ ምግብ አይደለም ይላል?’ እያለ ከጥግ እስከ ጥግ ተሳፋሪው አጉረመረመ። ‹‹ቆሎ ባሳደገን ደመኛ ያድርገው?›› ሲል አንዱ፣ ስካርፍ በአንገቷ ዙሪያ ጠምጥማ ወንበር ይዛ የተቀመጠች የቀይ ዳማ ደግሞ፣ ‹‹ኧረ ድምፃችሁን ቀንሱ፡፡ የቻይናው ሹፌራችን ሰምቶ በንዴት ባቡሩን አቁሞ እንዳይወርድ፤›› ማለት ጀመረች። ነገር ተገለበጠና ወደ እሷ ዞረ። ‹‹ምን ያናድደዋል ደግሞ በሰው አገር?›› ሲላት አጠገቧ የተሰየመ ጎልማሳ ንዴት የኬላ ገደብ እንዳለበት ሁሉ ቆንጅት መልሳ፣ ‹‹በክፉ ቀን የሚያመሰኳውንም የማያመሰኳውንም በልተው እዚህ ደርሰው ቆሎ ምግብ አይደለም ብሎ ልጁ ሲከራከር ቢሰማው ዝም ይላል?›› አለችው። ጎልማሳው፣ ‹‹ምነው ታዲያ ሞዴል አድርገን እነሱን እየተከተልናቸው ባቡር ለባቡር አትብሉ የሚሉን?›› ብሎ ሳይጨርስ ‹‹እንዳንባላ ይሆናላ!›› ብሎ አዘቅዝቆ የሚያያቸው ተሳፋሪ ቋጨላቸው። የአንዳንዱ ሰው ቁጭት ግን የነጠላ አልሆን ያለው ለምንድነው?

    ጉዟችን ቀጥሏል። ሜክሲኮን እያለፍን ነው። ተጓዢ ይሸኛል ተጓዥ ይቀላቀላል። ‹‹ይገርምሃል ውጭ አገር ብዙ የሚባል ሰው ‘ሜትሮ’ ውስጥ ለመተኛት ይገባል፤›› ይላል ከአዲስ ገቢዎች አንዱ ለወዳጁ። ‹‹ብዙ? ብዙ? አውቀዋለሁ እኔ?›› የወዳጁ ሰዋሰው አጠቃቀም ሁለቱም ስለሚያውቁት ሰው የሚያጫውተው መስሎታል ይሄ። ‹‹ኖ! አልገባህም የማወራህ (እንዴት ይግባው ግራ እያጋባኸው ወንድሜ?) በብዛት የቤት ችግር ያለበት፣ ኑሮ ሩጫ የሆነበት የባህር ማዶ ሰው እንዲህ ባቡር ይሳፈርና አልጋ ያደርገዋል ነው የምልህ፤›› አብራራለት። ‘ሎካሉ’ የእኛ ብጤ ደነገጠ። ‹‹እንዲህ ያለውን ነገር ታዲያ እንዴት ጮክ ብለህ ታወራለህ እዚህ? ስንት አለ ገና ካሁኑ ፌርማታዎቹን ታኮ የጨረቃ ቤት ሊቀልስ ያሰበ። ምን ነካህ?›› አለው ተገላምጦ እያየ።

    ‹‹ምንድነው ደግሞ የጨረቃ ቤት? ‘I don’t get it!’›› ዲያስፖራው እንደማላገጥ ቃጣው። ‘ሎካሉ’ የጨረቃ ቤትን ማስረዳት አቃተው። ‹‹ጨረቃ ድንቦል ቦቃ አፄ ቤት ገባች አውቃ አፄ ቤት ያሉ ሰዎች . . .›› ወዲያ ለሥራ ሳይሆን ለጉብኝት ባቡሩን የተሳፋሩ ጎረምሶች ማሽካካት ያዙ። ‹‹ዝም አትልም አንተ! ውሪ ሁላ! እዚያ ሠፈራችሁ የለመዳችሁትን እዚህ ዘመናዊ ባቡር ውስጥ . . .›› ወዲያ ኮፍያ ደፍቶ የተቀመጠ ጎልማሳ ተቆጣ። ‹‹ጋሼ ሠፈር ምንድነው?›› ሲል ከጎረምሶቹ አንዱ ጓደኛው በመቀጠል፣ ‹‹ያልዘመነ ባቡርስ እንዴት ያለ ነው?›› አለው። ጎልማሳው ተናዶ፣ ‹‹ሂድ ሰባራ ባቡር!›› ከማለቱ አጠገቡ የተቀመጠች የቀይ ብስል ቆንጆ ልጅ፣ ‹‹ባቡር ሲሰበር እንደ ሰው በክራንች ነው የሚሄደው?›› ብላ ትጠይቀዋለች። ፀሐይ እያሞቀው ጨረቃ የምታበርደው ጥያቄና መልስ ብዛት!

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ወዲያ ጥግ የተሰየሙ መንገደኞች ባቡሩ በእንግሊዝኛ ምን እንደሚባል ጭቅጭቅ ላይ ናቸው። ‹‹ትሬን’ ነው ለምን ትከራከራለህ?›› ሲል አንደኛው፣ ‹‹የለም ‘ሜትሮ’ ነው የሚሉት ፈረንጆች›› ይላል ሌላው። ‹‹ምንስ ቢባል ባቡር ብለውናል ባቡር ነው ብለን ተቀብለናል። አለቀ፤›› ትላለች ወይዘሮዋ በዚህ በኩል። ‹‹ታዲያስ!  ‘ባሉን’ ብለውት ቢሆንስ ኖሮ አዳሜ ምን ይውጥሽ ነበር?›› ሲል ጎልማሳው በዚያ በኩል ‹‹እነማን ናቸው ግን ባዮቹና አባዮቹ?›› ትላለች ወይዘሮዋ። ‹‹ደግሞ እንደ ፈረደባችሁ በቻይናዎቹ አሳቡና እረፉታ፤›› ይላል ከወጣቶቹ መሀል። ‹‹እነሱ የ‘ኦርጂናል’ ዕቃዎች ፀር ናቸው እንጂ የኦርጂናል ቋንቋ ጠላት ናቸው እንዴ?›› ትለዋለች አጠገቡ የቆመች ለግላጋ። ‹‹ዘለዓለም ሽሙጥ! ቅር ካላችሁ ቅሬታችሁን በደብዳቤ ጽፋችሁ ለቅሬታ ሰሚ አካላት ማስገባት ነው፤›› አለ አንዱ።

    ‹‹ቅር ብሎናል እንዴ ጎበዝ?›› ደግሞ ሌላ ሽሙጥ ተጀመረ። ‹‹እኔስ አልከፋም ምንድነው ቅሬታ’ የሚለውን ጋብዤሃለሁ፤›› ይላል ከወዲያ። ‹‹ለመሆኑ ቅሬታችንን ጽፈን በደብዳቤ እናስገባስ ብንል በምንድነው የምንጽፈው?›› ብሎ ደግሞ አንዱ ሲጠይቅ መቼም አሽሟጣጩ ብዙ ነው እየተቀባበለ፣ ‹‹በእርሳስ ነዋ። እስከ ዛሬ በእስክርቢቶ እየጻፍን መሰለኝ ታሪካችን ስርዝ ድልዝ የበዛው፤›› ይባባል ጀመር። አንዱ ደግሞ ‹‹አደራ እዚያው ራሳችሁን ቻሉ። ወረቀት መግዣ ብላችሁ ደግሞ ለመዋጮ እንዳትመጡብኝ፤›› ይላል። ‹‹አቤት ዕድገትና ሥልጣኔ! እንዲህ ‘ማዮኒዝ በሚጥሚጣ’ እያጣቀሱ መላስ ከሆነስ  . . .››  ብላ ሳትጨርሰው አንዷ ወዝ የደፋባት፣ ‹‹ከጎኔ የቆመው ‘ማዮኒዝ’ በሚጥሚጣ ይበላል እንዴ?›› ብሎ ያፈጥብኛል። ይኼን የሰማ ሌላ ተሳፋሪ፣ ‹‹ወንድሜ ለፕሮቶኮል መጨነቅ ድሮ ቀረ። እንዲያማ ባይሆን ክብር፣ ማንነት፣ አትንኩኝ ባይነት፣ እንግዳ ተቀባይነት፣ ጨዋነትን በጥያቄ ምልክት ሳጥን ውስጥ አሽገን ከየልቦናችን መጋዘን ቆልፈንባቸው አንቀመጥም ነበር፤›› አለው። ባቡሩ ዞሮ መመለሱ ነው። ዙሩ እየከረረ ሲሄድ የአኗኗሩ፣ የቋንቋ አጠቃቀሙ፣ የኑሮው፣ የዴሞክራሲው፣ የመልካም አስተዳደሩው ጥያቄ፣ ሌላ ጥያቄ እየወለደ ይቀጥል ይሆን? ‘ሚጥሚጣ በማዮኒዝ!’ አለ ያ መንገደኛ። መልካም ጉዞ!            

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት