Thursday, August 18, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisment -
    - Advertisment -

    በድርቅ የተጎዱ ወገኖች የሚያስፈልጋቸው ድጋፍ እንጂ ወሬ አይደለም!

    በአገራችን የተለያዩ ክልሎች በድርቅ የተጎዱ ወገኖችን ለመታደግ የሚቻለው፣ ሁሉም ወገን የበኩሉን አስተዋጽኦ ማበርከት ሲችል ብቻ ነው፡፡ በፓስፊክ ውቅያኖስ ሙቀት ምክንያት የተከሰተው ኤልኒኖ የምሥራቅ አፍሪካ አካባቢዎችን በጣም እየጎዳ ሲሆን፣ አገራችን ኢትዮጵያ እንደተለመደው ዋነኛዋ ተጋላጭ ሆናለች፡፡ በአሁኑ ወቅት አስቸኳይ ዕርዳታ የሚያስፈልጋቸው ወገኖቻችን ቁጥር 8.2 ሚሊዮን ነው ቢባልም፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ ጉዳዮች ማስተባበሪያ ጽሕፈት ቤት ትንበያ መሠረት ይህ ቁጥር በቅርቡ 15 ሚሊዮን ይደርሳል ተብሎ ይጠበቃል፡፡ ካለፉት 30 ዓመታት ወዲህ ከፍተኛ ነው ተብሎ የተነገረለት ይህ አሳሳቢ ድርቅ፣ በዚህ ዘመን የሰው ልጅን ሕይወት መቅጠፍ ስለሌለበት ኢትዮጵያውያን የመረባረብ ታሪካዊ ኃላፊነት አለባቸው፡፡

    ይህንን በወገኖቻችን ላይ የተደቀነ አደጋ ለማንኛው ዓይነት የፖለቲካ ውግንና መሣሪያ ማድረግ፣ ወይም ደግሞ ለማይገባ ተግባር መጠቀም ሊወገዝ የሚገባው ድርጊት ነው፡፡ ይልቁንም ኢትዮጵያውያን በገንዘብ፣ በቁሳቁስ፣ በዕውቀትና በጉልበት አስተዋጽኦዋቸውን በማስተባበር ከሞት ጋር የተፋጠጡ ወገኖችን የመታደግ ኃላፊነት አለባቸው፡፡ ይህንን ክስተት እንደ አጋጣሚ በመጠቀም አገሪቱ የመከላከልና ምላሽ የመስጠት አቅሟን ማጠናከር፣ ወደፊት ለድርቅ ተጋላጭ የሆኑ አካባቢዎች በምንም ዓይነት ሁኔታ ለምግብ እጥረት እንዳይጋለጡ አቅምን ማጎልበት፣ የአገሪቱን የተፈጥሮ ፀጋዎች በመጠቀም በምግብ ራስን መቻል፣ በተግባር የተፈተኑ ምርጥ ተሞክሮዎችን በሥራ ላይ ማዋል፣ ወዘተ የመሳሰሉ ተግባራትን ለማከናወን መዘጋጀት ጠቃሚ ነው፡፡ አሁን ግን በሕይወትና በሞት መካከል ያሉትን ወገኖቻችንን መታደግ የእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ኃላፊነት መሆን አለበት፡፡

    በተለይ በግራና በቀኝ የተሠለፉ ጽንፍ የያዙ የፖለቲካ ኃይሎች ድርቅንና ረሃብን ለፖለቲካ ዓላማ ማዋል የለባቸውም፡፡ በዚህ ድርቅ የአንድ ሰው ሕይወት እንኳ ማለፍ ስለሌለበት፣ ወገኖቻችንን ከረሃብ ሰቆቃ ለማላቀቅ የሚረዳ ሐሳብ ያመንጩ፡፡ መንግሥት ባለበት ኃላፊነት የድርቁን አደጋ ከማንም በላይ ስለሚያውቀው፣ ከለጋሽ አገሮችና ከሰብዓዊ ድርጀቶች ጋር እያከናወነ ስላለው የአደጋ ጊዜ ምላሽ ወቅታዊ ማብራሪያ ይስጥ፡፡ የተለያዩ የፖለቲካ ኃይሎችም ኅብረተሰቡን በማስተባበር ለወገን ደራሽነታቸውን ያሳዩ፡፡ ከዚህ ውጪ የወገንን ዕልቂትና መሰደድ የፖለቲካ ዓላማ ማራመጃ ለማድረግ ያሰፈሰፉ ኃይሎች ካሉ ራሳቸውን ይመርምሩ፡፡ የራስን ድርሻ ሳይወጡ ሌላውን በነገር መጎንተልና በወገን ሰቆቃ ላይ ትርፍ መፈለግ ያስተዛዝባል፡፡ የድርቅ ተጎጂዎች ‹‹ሞተዋል››፣ ‹‹አልሞቱም›› በማለት ቁማር መሰል ሥሌት ውስጥ ከመግባት ሕይወት ማትረፍ ይቅደም፡፡ ይልቁንም ከእንዲህ ዓይነቱ ርካሽ ተግባር ራስን ማራቅ ተገቢ ነው፡፡ ወቅቱ የተግባር እንጂ የወሬ አይደለም፡፡

    ይህ ድርቅ የፖለቲካ ሰለባ መሆን የለበትም የሚባለው በተለያዩ ምክንያቶች ቢሆንም፣ ዋና ዋና የሚባሉትን በማንሳት መፍትሔ መፈለግ ጠቃሚ ነው፡፡ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) የሚሊኒየም የልማት ግቦች እ.ኤ.አ. በ2000 መጀመሪያ ላይ ሲጀመር ከአገሪቱ ጠቅላላ ሕዝብ 50 በመቶ የሚሆነው ከድህነት ወለል በታች ነበር፡፡ ከ15 ዓመታት በኋላ ግን የተመድ ሪፖርት ይህንን መጠን ወደ 24 በመቶ አውርዶታል፡፡ ይህም ማለት በአሁኑ ጊዜ ከ20 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ዜጎች ከድህነት ወለል በታች ናቸው፡፡ አብዛኛዎቹም የሚኖሩት ለድርቅ ተጋላጭ በሆኑ ገጠሮች ውስጥ ነው፡፡ ለዚህ ለውጥ አስተዋጽኦ ያደረገው ባለፉት 12 ዓመታት በአገሪቱ የተመዘገበው የኢኮኖሚ ዕድገት ሲሆን፣ በየመሀሉ የሚያጋጥሙ ችግሮችና መሰል ፈተናዎች በርካታ ዜጎችን የሴፍቲኔት ተረጂዎች እንዲሆኑ አስገድደዋል፡፡ በተለያዩ ጊዜያት ያጋጠሙ ድርቆችም ጫና ሲፈጥሩ ነበር፡፡ የአሁኑ ደግሞ ከመቼውም ጊዜ በላይ የከፋ ስለሚሆን የወገንን ያልተቋረጠ ትብብር ይሻል፡፡ የኢኮኖሚ ዕድገቱ ጫናዎቹን ቀነሰ እንጂ አሁንም ችግሩ የሚጎበኛቸው ዜጎች በብዛት አሉ፡፡

    ምንም እንኳ የመንግሥት መረጃዎች ብዙ ጊዜ አስተማማኝነት ባይኖራቸውም፣ ከ15 ዓመታት በፊት የነበረው የአገሪቱ የሰብል ምርት ከነበረበት 50 ሚሊዮን በአሁኑ ጊዜ ወደ 270 ሚሊዮን ኩንታል ሲያድግ፣ ዓመታዊ የሕዝብ ቁጥሩም በ2.5 በመቶ እያደገ ነው፡፡ ከገጠር ወደ ከተማ የሚደረገው ፍልሰትም በጣም እየጨመረ ነው፡፡ በገጠርም ሆነ በከተማ የሕዝብ ቁጥር መጠን ሲጨምር ይህንን መጠን መመገብ የሚችል ኢኮኖሚ ያስፈልጋል፡፡ ለዚህ ደግሞ ምርታማነትን ማሳደግ ትልቁ ነጥብ ነው፡፡ ምርታማነትን ማሳደግ የሚቻለው በመንግሥት የሚወጡት ፖሊሲዎና ስትራቴጂዎች ከተጨባጩ ሁኔታ ጋር ሲጣጣሙ ነው፡፡ እነዚህ መጣጣሞች የሚፈጠሩት ደግሞ ትርፍ ምርት የሚገኝባቸውን አካባቢዎች ዘመናዊ የሜካናይዝድ እርሻዎች እንዲስፋፉባቸው በማድረግና ለድርቅ ተጋላጭ የሆኑ ሥፍራዎችን በጥናት በመለየት ማንኛውም ተፅዕኖ መቋቋም እንዲችሉ በመርዳት ነው፡፡ በተጨማሪም ፖሊሲዎቹና ስትራቴጂዎቹ በየአሥር ዓመቱ የሚመላለሰውን ድርቅ ማስቆም ካልቻሉ ሊፈተሹ ይገባል፡፡

          በአገሪቱ ውስጥ የሚገኙ የግብርና ምርምር ማዕከላትና ጣቢያዎች የተሻሻሉ ዝርያዎችን በማውጣት፣ እንደ አየር ፀባዩና መልክዓ ምድሩ የተለያዩ ምርጥ ዘሮችን በማቅረብ፣ የሠርቶ ማሳያ ማሳዎችን በብዛት በማዘጋጀት፣ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን በማስተዋወቅ፣ ድርቅ የሚቋቋሙ ዝርያዎችን በማቅረብ፣ የአፈርና የውኃ ጥበቃና እንክባቤዎችን በስፋት በማስተማር፣ ወዘተ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡ ለማስቻል በብቃት ማደራጀት የግድ ነው፡፡ በዚህ በድርቅ ወቅት እንኳ የዝናብ እጥረቱ እንዳለ ሆኖ፣ ያልተጠበቀ ዝናብ ቢመጣ አርሶና አርብቶ አደሮች አደጋ ሳይገጥማቸው ተጠቃሚ እንዲሆኑ መርዳት አለባቸው፡፡ ድርቅ በመጣ ቁጥር ድምፃቸውን ከሚያጠፉ ይልቅ፣ ምን ዓይነት አስተዋጽኦ ማበርከት እንዳለባቸው በይፋ መነገር አለበት፡፡ በዚህ ላይ በአገሪቱ የተለያዩ ክልሎች የሚገኙ የከፍተኛ ትምህርት ተቋም ተሳትፎም በግልጽ መታየት አለበት፡፡ የትምህርት ተቋማቱ ችግር ፈቺ መሆን መቻላቸውን በተግባር እንዲያሳዩ ይጠበቃሉ፡፡

          በመላ አገሪቱ በንግድ፣ በኢንቨስትመንት፣ በመሠረተ ልማት ግንባታና በመሳሰሉት ዘርፎች የተሰማሩ ተቋማትና ግለሰቦች ለወገኖቻቸው መድረስ አለባቸው፡፡ ባንኮች፣ የኢንሹራንስ ኩባንያዎች፣ አስመጪና ላኪዎች፣ አምራቾች፣ በጅምላና በችርቻሮ የተሰማሩ ነጋዴዎች፣ በግልና በመንግሥት ሥራ የተሰማሩ ወገኖችና ሌሎችም በድርቅ ለተጎዱ ወገኖች መድረስ አለባቸው፡፡ መንግሥት፣ ዓለም አቀፍ ድርጅቶች፣ ለጋሽ አገሮችና ግብረ ሰናይ ድርጅቶች ከሚያደርጉት ጥረት በተጨማሪ በተለያዩ መስኮች የተሰማሩ ዜጎች ድጋፍ ሊጨመር ይገባል፡፡ በተለይ በአገሪቱ በሙዚቃ፣ በቴአትር፣ በፊልምና በመሳሰሉት የኪነ ጥበብ ሥራዎች የተሰማሩ ዜጎች እንደ 1977 ዓ.ም. ረሃብ ጊዜ የውጭዎቹ ተደራጅተው ሳይመጡ፣ እነሱ ቀድመው መገኘት አለባቸው፡፡ ዛሬ እንደ ሰር ቦብ ጌልዶፍ፣ ሊዮኔል ሪቼና ማይክል ጃክሰንን የመሳሰሉ የውጭ ሰዎች ሳይሆኑ፣ የአገሪቱ የኪነ ጥበብ ሰዎች ናቸው ታሪካዊ ኃላፊነታቸውን መወጣት ያለባቸው፡፡ ለወገን አለኝታነታቸውን በተግባር ያሳዩ፡፡

    መንግሥት በግልጽነትና በተጠያቂነት መንፈስ ኃላፊነቱን መወጣት አለበት፡፡ ድርቁ በሰሜን፣ በሰሜን ምሥራቅ፣ በምሥራቅ፣ በስምጥ ሸለቆ አካባቢዎችና በአርብቶ አደር ክልሎች ውስጥ ሚሊዮኖችን ለችግር ዳርጓል፡፡ እነዚህ ዜጎች አስቸኳይ የምግብ ዕርዳታ፣ ውኃ፣ መድኃኒት፣ የእንስሳት መኖና ምግብ ነክ ያልሆኑ ቁሳቁሶች በፍጥነት ሊቀርቡላቸው ይገባል፡፡ ሌላው ቀርቶ መንግሥት ለልማት የያዘውን በጀት አደጋውን ለመከላከል እንደሚጠቀምበት መግለጹ የሚታወስ ቢሆንም፣ በጣም መፍጠን ያስፈልጋል፡፡ ወትሮም የሚንቀራፈፈው የመንግሥት ቢሮክራሲ ከፍተኛ የሆነ ውትወታ ያስፈልገዋል፡፡ ከውጭ የሚገኘው ዕርዳታ ሁሌም የመዘግየት ልምድ ስላለው፣ በራስ ኃይልና በዜጎች አስተዋጽኦ የወገኖችን ሕይወት መታደግ ይቅደም፡፡ ጎን ለጎንም ዕርዳታን ለማይፈለግ ተግባር የሚያውሉ ኃይሎች አደብ ማስገዛት ያስፈልጋል፡፡ ‹አንድም ሰው መሞት የለበትም› የሚለው መፈክር በተግባር ካልተረጋገጠ አደጋው የከፋ ነው፡፡ ሰብዓዊ ቀውሱም ከሚቋቋሙት በላይ ነው፡፡ እንስሳትን በብዛት የፈጀው ይኼ ድርቅ ወደ ወገኖቻችን እንዳይዘምት ፍጥነት በጣም ወሳኝ ነው፡፡

    የአገሪቱን አንገት የሚያስደፋው ድርቅ ካሁን በኋላ እንዳይከሰት ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ በመጀመሪያ ትርፍ አብቃይ የሚባሉ ሥፍራዎችን ማስፋፋት ነው፡፡ በመቀጠል የአገሪቱን የመስኖ ልማት ዕምቅ ኃይል በስፋት ለመጠቀም የውኃ አካላትን ማብዛት፣ ምንጮችን ማጎልበት፣ ያለ ሥራ የሚፈሱ ወንዞችን በመጥለፍ ግድቦችን በብዛት መገንባትና የአገሪቱን ሰፊ ጠፍ መሬት በመስኖ ማልማት የግድ ይላል፡፡ የአገሪቱን አርሶ አደሮች ለዘመናት ከሚጠቀሙበት ኋላቀር የአስተራረስ ዘዴ ማለቀቅና ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎችን ማቋደስ ተገቢ ነው፡፡ የአገሪቱን ዕምቅ የተፈጥሮ ሀብቶችን በመጠቀም ኑሮውን በእርሻ ላይ የመሠረተውን የሕዝብ ቁጥር መቀነስና ዘመናዊ ሜካናይዝድ እርሻዎችን ማስፋፋት ያስፈልጋል፡፡ በአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት የሚደርሰውን ጫና የሚቋቋም አረንጓዴ ኢኮኖሚ መገንባት ጊዜ ሊሰጠው አይገባም፡፡ እነዚህን መጠነኛ ለማሳያ ያህል የቀረቡ መፍትሔዎችን ወደ ተግባር ለመለወጥ ሁሉም ዜጋ አስተዋጽኦ ማበርከት አለበት፡፡ የዳር ተመልካች መሆን አይጠቅምም፡፡

    በአጠቃላይ ይህ ድርቅ ጉዳት ካደረሰባቸው ወገኖች በተጨማሪ፣ በከተማ በሚኖሩ ዝቅተኛ ገቢ ባላቸው የኅብረተሰብ ክፍሎች ላይ ጫና ያሳድራል፡፡ በተለይ አጋጣሚዎችን በመጠቀም ተገቢ ያልሆነ ጥቅም ማጋበስ የሚፈልጉ ወገኖች ሰው ሠራሽ የዋጋ ግሽበት በመፍጠር በከተማም ሰቆቃ እንዳይፈጥሩ መደረግ አለበት፡፡ ለዚህም መንግሥትም ሆነ የሚመለከታቸው አካላት መረባረብ አለባቸው፡፡ በተጨማሪም በድርቁ ምክንያት ሕፃናት ከማንም በላይ ተጎጂ ስለሚሆኑ አልሚ ምግቦችና መድኃኒቶች በፍጥነት ሊደርሱላቸው ይገባል፡፡ ተማሪዎች ከትምህርታቸው በረሃብ ምክንያት እንዳይፈናቀሉ መትጋት ተገቢ ነው፡፡ ዕርዳታ በወቅቱ ባለመድረሱ ምክንያት ዜጎች ከቀዬአቸው እንዳይፈናቀሉ ርብርብ ያስፈልጋል፡፡ ወገን ለወገኑ ይድረስ፡፡ ይህ ድርቅ በመላ አገሪቱ ዜጎች ላይ እንደመጣ ፈተና መታየት አለበት፡፡ ችግሩን የሌሎች በማድረግ ራስን ማሸሽ በታሪክ ያስጠይቃል፡፡ ለማይፈለግ የፖለቲካ ዓላማ ማዋልም ወንጀል ነው፡፡ መቅደም ያለበት የዜጎችን ሕይወት ማትረፍ ብቻ ነው፡፡ ከዚህ ድርቅ ተገቢ ያልሆነ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚንቀሳቀሱ ካሉ ከክፉ ድርጊታቸው ይቆጠቡ፡፡ በድርቅ የተጎዱ ወገኖች የሚያስፈልጋቸው ድጋፍ እንጂ ወሬ አይደለም!

    በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

    አዲስ አበባና ኦሮሚያ ወሰን ለማካለል ተስማሙ

    ኮዬ ፈጬ፣ ቱሉዲምቱ፣ ጀሞ ቁጥር 2 ወደ ኦሮሚያ ለቡ፣ ፉሪና...

    በፌዴራል መንግሥትና በሕወሓት መካከል የተጀመረው የድርድር ሒደት አሳታፊ እንዲሆን ተጠየቀ

    የኢትዮጵያ ሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች ምክር ቤት፣  በፌዴራል መንግሥትና በሕወሓት...

    ባንኮች በትልልቅ ባለሀብቶችና በከተሞች ላይ ያተኮረ የብድር አቅርቦታቸውን እንዲያርሙ ብሔራዊ ባንክ አሳሰበ

    የአገሪቱ ባንኮች ዋነኛ ተግባራቸው የሆነው ብድር የማቅረብ አገልግሎት እንከን...

    ባንኮች እንዲዋሀዱ እስከ ማስገደድ ሊገባ እንደሚችል ብሔራዊ ባንክ ጠቆመ

    በአሁኑ ወቅት የባንኮች ቁጥር እየጨመረ መምጣቱ ችግር የሚሆንና የውጭ...
    - Advertisment -

    ትኩስ ፅሁፎች

    12ኛ ክልል እንዲቋቋም ህዝበ ውሳኔ እንዲካሄድ ተወሰነ

    የፌዴሬሽን ምክር ቤት በክልል የመደራጀት አቤቱታን ተቀብሎ በመመርመር ሕዝበ...

    የኬንያ ምርጫ ቀጣናዊ አንድምታው

    በዘመናት ውስጥ ሳይናወጥ መዝለቅ የቻለ ይሉታል አንዳንዶች፡፡ የአገሮቹ መሪዎች...

    ባንኮች በትልልቅ ባለሀብቶችና በከተሞች ላይ ያተኮረ የብድር አቅርቦታቸውን እንዲያርሙ ብሔራዊ ባንክ አሳሰበ

    የአገሪቱ ባንኮች ዋነኛ ተግባራቸው የሆነው ብድር የማቅረብ አገልግሎት እንከን...

    ሰበበኞች!

    ዛሬ የምንጓዘው ከሜክሲኮ ወደ አየር ጤና ነው፡፡ ዛሬም፣ ነገም...
    spot_img

    ተዛማጅ ፅሁፎች

    ኢትዮጵያን የአፍሪካ ጭራ አናድርጋት!

    ኢትዮጵያ በንግድ፣ በኢንቨስትመንት፣ በግብርና፣ በትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ፣ በጤና፣ በትምህርት፣ በቴክኖሎጂና በመሳሰሉት የልማት መስኮች አንገቷን ቀና የምታደርግባቸው እንቅስቃሴዎች እየታዩ መሆናቸው ያበረታታል፡፡ ሰሞኑን በኢትዮጵያ የነፃ ንግድ ቀጣና...

    ለተቃርኖ ምክንያት የሚሆኑ ከንቱ ድርጊቶች ይወገዱ!

    ሰሞኑን የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሦስተኛ ዙር የውኃ ሙሌት በስኬት መጠናቀቁና የኤሌክትሪክ ኃይል የሚያመነጨው ሁለተኛው ተርባይን ሥራ መጀመሩ፣ በኢትዮጵያውያን ዘንድ የፈጠረው ደስታ ቃላት ከሚገልጹት...

    የሥጋት ደመና ተወግዶ ሰላም ይስፈን!

    ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በደቡብ የአገሪቱ ክፍል ክልል ለመሆን የፈለጉ የተለያዩ ዞኖች እየተሰባሰቡ ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ጥያቄ እያቀረቡ ናቸው፡፡ ለብቻችን ክልል መሆን አለብን የሚሉ ዞኖችም...