Tuesday, August 16, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ዓለምየተጠናቀቀው የአውሮፓውያን ዓመት ዋና ዋና ክስተቶች

    የተጠናቀቀው የአውሮፓውያን ዓመት ዋና ዋና ክስተቶች

    ቀን:

    እ.ኤ.አ. 2015 የተለያዩ በጐና መጥፎ ክስተቶችን አስተናግዶ እየተጠናቀቀ ነው፡፡ የዓመቱን መጠናቀቅ አስመልክቶ የተለያዩ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችና ተቋማት የ2015 አክራሞትን እንደሚከተለው አስፍረውታል፡፡

    እ.ኤ.አ. 2015 በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሕዝቦች በተፈጥሮ አደጋ የተጐዱበት ነው፡፡ 150 ያህል የተፈጥሮ አደጋዎች የተከሰቱ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ ስድስቱ አሰቃቂ እንደነበሩ ወርልድቪዥን በድረ ገጹ አስፍሯል፡፡

    በኔፓል የተከሰተውና በሔክተር መለኪያ 7.8 ያስመዘገበው የመሬት መንቀጥቀጥ ከ8,800 በላይ ለሆኑ ሰዎች ሞት ምክንያተ ሆኗል፡፡ በመሬት መንቀጥቀጡ 900,000 ሕንፃዎች የወደሙ ሲሆን፣ ከአንድ ሚሊዮን በላይ ሕፃናት ከትምህርት ገበታቸው ተፈናቅለዋል፡፡

    ባለፉት 100 ዓመታት ውስጥ ተከስቶ በማያውቅ ዓይነት የጐርፍ አደጋ የተመቻቸው ደግሞ ህንድ ናት፡፡ የህንዷ ቼኒያ በጐርፉ ክፉኛ የተጐዳች ሲሆን፣ በአደጋውም 379 ሰዎች ሞተዋል፡፡ ጐርፉ በ100 ሺሕ ሔክታር ላይ ያረፈ 190 ሚሊዮን ዶላር የሚገመት ሰብልም አውድሟል፡፡ ህንድ በጐርፍ ብቻ ሳይሆን በሙቀት መጠን መጨመርም ከ2,000 በላይ ዜጐቿን አጥታለች፡፡ ሃይደርባድን ጨምሮ በሦስት ከተሞች ላይ በግንቦት ወር ተመዝግቦ የነበረው 118 ዲግሪ ፋራናይት የሙቀት መጠን፣ ለህንድ ፈተና ሆኖ አልፏል፡፡ ህንድ ወቅቱን ጠብቆ በሚጥል ዝናብ እጥረት ሳቢያም አንዳንድ ሥፍራዎቿ ለድርቅ ተጋልጠዋል፡፡

    ታይፉን ያስከተለው ማዕበልና የሞንሱን ዝናብ ማይናማር፣ ባንግላዴሽንና ህንድን የመታው በዚሁ ዓመት ነው፡፡ ጐርፉና በጐርፉ ሳቢያ የተከሰተው የመሬት መንሸራተት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ከቀያቸው አፈናቅሏል፡፡ በማይናማር ብቻ ከ14 ከተሞች አሥራ ሁለቱ የችግሩ ሰለባ ሆነዋል፡፡ 400 ሺሕ ሰዎች ሲፈናቀሉ 117 ሞተዋል፡፡

    ሞዛምቢክና ማላዊ በዓመቱ በጐርፍ ከተመቱ የአፍሪካ አገሮች ይጠቀሳሉ፡፡ ጐርፍ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎችን ሲያፈናቅል፣ ለ200 ሰዎች ሞት ምክንያት ሆኗል፡፡ ብዙ ቤተሰቦች ሰብሎቻቸውንና የቁም ከብቶቻቸውን አጥተዋል፡፡ በተለይ በማዕከላዊ ሞዛምቢክ በገጠሪቷ ክፍል የሚገኙ መሠረተ ልማቶች ወድመዋል፡፡

    በሶሪያ ላለፉት አምስት ዓመታት የዘለቀው የርስ በርስ ጦርነት እ.ኤ.አ. በ2015 ከአገሪቱ የተሰደዱትን ዜጎች ቁጥር 4.4 ሚሊዮን አድርሶታል፡፡ ከእነዚህ ውስጥ ገሚሱ ሕፃናት ናቸው፡፡ በሶሪያ ትምህርትና ማኅበራዊ ሕይወት ተዛብቷል፡፡ ሕፃናት ስደተኞች ለበሽታና ለሞት ተጋልጠዋል፡፡ ከ300 ሺሕ በላይ ሶሪያውያንም ሞተዋል፡፡ በርካታ የአገሪቱ ከተሞች በጦርነት ወድመዋል፡፡

    በኢትዮጵያ የተከሰተው ድርቅ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያንን ሥጋት ላይ ጥሏል፡፡ ዝናብ ወቅቱን ጠብቆ ባለመምጣቷና በበቂ ባለመዝነቡ ምክንያት በብዙ የአገሪቷ ክፍሎች አዝዕርት መክኗል፡፡ ለቁም ከብቶች ሞት ምክንያትም ሆኗል፡፡ በድርቁ 10.2 ሚሊዮን ሕዝብም ለችግር ተጋልጧል፡፡ ይህ ድርቅ ከኢትዮጵያ በተጨማሪ በብዙ አገሮች ተከስቷል፡፡

    በመካከለኛው አሜሪካ የተከሰተው ድርቅም የዓመቱ ተጠቃሽ ከስተት ነው፡፡ በኤልኒኖ ምክንያት የተከሰተው ደረቃማ አየር በኤልሳልቫዶር፣ በጓቴሟላ፣ በሆንዱራስና በኒካራጓ የምርት መቀነስ አስከትሏል፡፡ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ሪፖርት እንደሚያሳየው፣ በእነዚህ አገሮች 3.5 ሚሊዮን ሰዎች በድርቁ ተጐድተዋል፡፡ ሶማሊያ በድርቅ ከተመቱ የምሥራቅ አፍሪካ አገሮች ትመደባለች፡፡ በአገሪቱ ያለው ግጭት፣ የመንግሥት አለመረጋጋትና የመሠረተ ልማት ዕጦት አገሪቱን ለድርቅ አጋልጧታል፡፡ አንድ ሚሊዮን ሶማሊያውያን አስቸኳይ የምግብ ዕርዳታ እንደሚያስፈልጋቸውም ድርጅቱ አስታውቋል፡፡

    በምዕራብ አፍሪካ እ.ኤ.አ. በ2014 ተከስቶ የነበረው ኢቦላ ወረርሽኝ 28 ሺሕ ሰዎችን አጥቅቶ አልፏል፡፡ ለ11,300 ሰዎች ሞትም ምክንያት ሆኗል፡፡ ሴሪያሊዮን፣ ጊኒና ላይቤሪያ በኢቦላ ክፉኛ ተጠቅተው የነበረ ቢሆንም፣ እ.ኤ.አ. በ2015 ሴራሊዮን ከኢቦላ ነፃ መሆኗን ያወጀችበት፣ ጊኒና ላይቤሪያ ደግሞ ከኢቦላ ነፃ ለመባል ሲሠሩ የከረሙበት ዓመት ነው፡፡

    እ.ኤ.አ. በ2015 አብዛኞቹ የሽብር ጥቃቶች የተከሰቱት በአፍሪካና በመካከለኛው ምሥራቅ ነው፡፡ በፈረንሣይም በዓመቱ ማገባደጃ በተከሰተ የሽብር ጥቃት 130 ሰዎች ተገድለዋል፡፡ የናሽናል ኮንሰርቲየም ፎር ዘ ስተዲ ኦፍ ቴሬሪዝም ኤንድ ሪስፖንስ ቱ ቴረሪዝም ጥናት እንደሚያሳየው፣ እ.ኤ.አ. ከ1978 እስከ 2013 ባሉት ዓመታት በየዓመቱ በሽብር ጥቃት የሚሞቱ ሰዎች ቁጥር 4.2 በመቶ ነበር፡፡ እ.ኤ.አ. በ2014 ይህ ቁጥር ወደ 26 በመቶ አድጓል፡፡ እ.ኤ.አ. በ2015 የመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት በሽብር ጥቃት የሚሞቱ ሰዎች ቁጥር በዓመት በአማካይ 37 በመቶ ሆኗል፡፡ ከእነዚህ ጥቃቶች አብዛኞቹ የሚፈጸሙት ደግሞ በአፍሪካና በመካከለኛው ምሥራቅ ነው፡፡

    እ.ኤ.አ. በ2015 በዓለም በደረሱ የሽብር ጥቃቶች ከፍተኛ ሞት ካስመዘገቡት በናይጄሪያ ቦኮ ሐራም ያደረሰው የሽብር ጥቃት ቀዳሚውን ሥፍራ ይይዛል፡፡ ቦኮ ሐራም በናይጄሪያ እ.ኤ.አ. በ2015 ካደረሳቸው ጥቃቶች ውስጥ በቦጋ ላይ በፈጸመው ብቻ ከ2,000 ሰዎች በላይ ተገድለዋል፡፡ አይኤስ በየመን ካደረሰው ጥቃቶች ውስጥ 137 የሞቱበት ጥቃት ቀዳሚው ነው፡፡ አልሸባብ በኬንያ ተደጋጋሚ ጥቃት የፈጸመ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ ለ147 ዜጎች ሞት ምክንያት የሆነው የጋሪሳ ዩኒቨርሲቲ ጥቃት ይጠቀሳል፡፡ አይኤስ በተናጠል በፈጸማቸው ጥቃቶች በኢራቅ ከ200 በላይ፣ በሶሪያ ከ154 በላይ እንዲሁም በግብፅ ከ224 በላይ ሰዎችን ቀጥፏል፡፡

    ሳዑዲ ዓረቢያ በየመን የሚገኙ የሁቲ አማፅያንን ለመደምሰስ ከሌሎች ዘጠኝ የዓረብ አገሮች ጋር በመተባበር በየመን የአየር ጥቃት የፈጸመችበት ዓመትም ነው፡፡ የሺዓ ሙስሊም እምነት ተከታዮች በሆኑትና በኢራን ይደገፋሉ በሚባሉት የሁቲ አማፂያን ላይ ሳዑዲ የበላይነቱን ወስዳ የአየር ጥቃት የፈጸመችው፣ የሺዓ እምነት ተከታይ ከሆኑት ኢራኖች ለመቃረን ነው በሚል ትችት ሲሰነዘርባትም ቆይቷል፡፡

    ዘ አትላንቲክ እንደዘገበው እ.ኤ.አ. 2015 የአየር ንበረት ለውጥን ለመታደግ ወሳኝ ዕርምጃ የተወሰደበትም ዓመት ነው፡፡ የአየር ንብረት ለውጥ በተለይም የአደጉ አገሮች ከሚያደርጉት የዕድገት ጉዞ ጋር ተያይዞ የበረታ ቢሆንም፣ ያደጉትን ጨምሮ አብዛኞቹ አገሮች ትኩረት ነፍገውት ከርመዋል፡፡

    እ.ኤ.አ. በ1992 የተደረሰው የኪዮቶ ስምምነት ግቡን ሳይመታ ከ20 ዓመታት በላይ አስቆጥሯል፡፡ ዓለም በተለያዩ የተፈጥሮ አደጋዎች ተመትታለች፡፡ ግግር በረዶዎች ቀልጠዋል፣ ደሴቶች ጠፍተዋል፣ አገሮች በጐርፍ ተጥለቅልቀዋል፣ በሽታ ተስፋፍቷል፣ ድርቅ በሰው ልጆች ላይ ነግሷል፡፡ አገሮች በውኃ እጥረት እየተጨናነቁ ነው፡፡ ዓለም ከእንቅልፉ የነቃው አገሮች በተለይም ደሃዎች የአየር ንብረት ለውጥ ችግር ሰለባ ከሆኑ በኋላ ነው፡፡ እ.ኤ.አ. 2015 ለአየር ንብረት ለውጥ መፍትሔ ይሆናል የተባለው ስምምነት በሁሉም የዓለም አገሮች ማለት ይቻላል ተቀባይነት ያገኘበት ነው፡፡

    በፈረንሳይ ከወር በፊት በአየር ንብረት ለውጥ ለመምከር የተቀመጡት የ195 አገሮች ተወካዮች ለሁለት ሳምንት ያህል ከመከሩ በኋላ ‹‹ፓሪስ ክላይሜት አኮርድ›› ለመፈጸም ተስማምተዋል፡፡ በስምምነቱ መሠረትም አገሮች የጋዝ ልቀት መጠን መቀነስ ይጠበቅባቸዋል፡፡

    ሩሲያ በሶሪያ የተከሰተውን የርስ በርስ ጦርነት ለማርገብ ወታደራዊ ጣልቃ ገብነት የፈጸመችበትና የሶሪያ ስደተኞች አውሮፓን ያጨናነቁትም በዚሁ 2015 ነው፡፡ ሩሲያ የአይኤስን ወታደራዊ ይዞታዎች በመደብደብ ከፍተኛ ውድመት ያደረሰች ሲሆን፣ በሶሪያ እየተካሄደ ያለውን የመረረ ጦርነት በመሸሽ ብዙዎቹ በባህር አቋርጠው አውሮፓ ገብተዋል፡፡

    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    ለሰላም ድርድሩ ‹‹ከአፍሪካ ኅብረት አደራዳሪነት ውጭ ሌላው ተቀባይነት የለውም›› የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር

    የሰሜን ኢትዮጵያን ጦርነትና ግጭት በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት የተጀመረው የአፍሪካ...

    በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት በንብረት ላይ የደረሰው የትራፊክ አደጋ በ494 በመቶ ጨምሯል

    በትራፊክ አደጋ 3,971 ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተዋል በአገር አቀፍ ደረጃ በተጠናቀቀው...

    አዲሱን የመንግሥት መዋቅር ዘርግተው ያጠናቀቁ ተቋማት 31 በመቶ ብቻ ናቸው

    በሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን ሥር ካሉት 160 የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ...

    ለተቃርኖ ምክንያት የሚሆኑ ከንቱ ድርጊቶች ይወገዱ!

    ሰሞኑን የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሦስተኛ ዙር የውኃ ሙሌት...