Wednesday, August 10, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ስንቱን አስመስሎ ይቻላል?

    እነሆ መንገድ። ከመካኒሳ ወደ ጀሞ ልንጓዝ ነው። ቀና ሲሉት እየጎበጠ ታጠፈ ሲሉት እየረዘመ መንገድ ጠመዝማዛው ዛሬም ያሸናል፡፡ ለአፍታ ባወጋንበት በዚህ ጎዳና፣ ለዘመን በተወዳጀንበት በዚህ መንገድ፣ ከስሜታችን የታለበ ማሰረጊያ ዜማ ‘መለያየት ሞት ነው’ የሚለው ብቻ ነው። አሁን አሁንን እየተካው ቅድም በትዝታ ወዲያ ወደኋላ እየጋለበ፣ ነገ የሥጋት ጦሩን ሰብቆ እያስጨነቀ ጊዜ ሲያልፍ ጊዜ ይተካል። መንገድ ሲያልቅ መንገድ ይጀመራል። “አንተ እባክህ መስኮቱን ዝጋው፤” ትነጫነጫለች የወያላው መከዳ ላይ አንገቷን ያንተራሰች ተሳፋሪ። “ዕውን መስኮቱ ነው እንዲህ የሚያስጮህሽ? ነገር ነው እንጂ፤” እያለ ወያላው መስኮቱን ይዘጋል። “ብርድ ብመታ ታሳክመኛለህ?” ሙግት ጀመረች። “ብርድ የሚባል ነገር የለም። ምላስ እንጂ ንፋስ ጥሎን አያውቅም ማነሽ?” ይላል ግንባሩን ቅጭም አርጎ ሚስጥር አዘል ሥዕል እንደሚያጠና ሆኖ አጠገቧ የተቀመጠ ጎልማሳ። “ኧረ ሰማይ የሚባልም የለም። ዕድሜ ለህዋ ሳይንስ…” ይላል መሀል መቀመጫ አጠገቤ የተቀመጠ ወጣት፣ የደወሉላቸውን ደንበኛ አገልግሎት መስጫ ክልል የሉም ተብሎ የሚያደርገው ጠፍቶት።

     “ሳይንስ አልከው? ምናለበት የምናምነውን እያስጨበጡ ያመነውን ቢያስጥሉን?” ይጠይቃል ሦስተኛው ረድፍ ላይ የተሰየመ ዲያቆን። ቆያይቶ ደግሞ፣ “ለነገሩ እነሱ ምን አደረጉ? የአምላክን ሥራ ገለጡ እንጂ ምን አደረጉ? አለን እንጂ መሬት ክብ መሆኗን የሰማን ዕለት እምነትን ያህል ትልቅ ነገር እንደ ኳስ ልንጫወትበት የሚያምረን፤”  ቢል፣ “እንኳን በክብነት አመንን እንጂ ግድ የለም ዞረን ዞረን ከመሬት ነን፤” ትለዋለች አጠገቡ የተመቀጠች ወይዘሮ። “ምኑን ተመለስነው ወደ ሮቦት ዘመን እየገባን?” ሲላት ጥምጣሙን እያስተካከለ፣ “እህ እሱማ እንግዲህ ከአቅም በላይ ነው። መቼም በዚህ ጉዳይ ተመልካች እንጂ ውሳኔ ሰጭ እንድንሆን አልታደልን፤” ብላው ቅብጥብጥ የሚለውን ወያላ አተኩራ አየችው። የሮቦት ወያላ ታያት ይሆን እንዴ? ምን ይታወቃል እኛም በዓይናችን እናይ ይሆናል እኮ!

    “እኔ ምለው ግን…” ይላል ጎልማሳው ወደ ወይዘሮዋና ዲያቆኑ ዘወር ብሎ። “በተበከለ አየር ልቀት አየር ንብረቱን እንዲህ መፐዋወዛቸው ሳያንስ የሮቦት ማኅበረሰብ ሰው ልጆች መሀል ማቀናጀት ሲያስቡ ዝም ብለን ልናይ ነው?” ከማለቱ፣ “አስበውማ ጨርሰዋል። ይልቅ በጊዜ ደህና ጥሩር ለብሰን መጠበቅ ነው። እንኳን ከሮቦት ጋር ከታክሲ ተጋፍተን እርስ በርሳችንም ወላልቀን አልቀናል፤” ብላ መጨረሻ ወንበር የተቀመጠች የዩኒቨርሲቲ ተማሪ የጨዋታው አባሪ ሆና ብቅ አለች። “ጉድ ነው. . . ወይ ሐበሻ!   . . .  አሁን እስኪ የሮቦት ነው የማጣት ታሪካችን ነው የሚቀድመው? በቃ ያልበላንን ዝም ብለን መፎከት?” አለ በንዴት ከተማሪዋ አጠገብ የተቀመጠ ቸልተኛ መሳይ ወጣት። “ይቅርታ ‘መፎከት’ ምን ማለት ነው?” ብላ ተማሪዋ መጠየቅ። ልጁም ነገር ያማረው ነገር ነው፣ “ይቅርታ በእንግሊዝኛ የማብራራት አቅም ስለሌለኝ ለቀቅ አድርጊኝ። የዘንድሮ ምሩቃን እንደሆናችሁ የባጥ የቆጡን በጉራማይሌ እየቀየጣችሁ የምታደናብሩን ሳያንስ፣ በገዛ ቋንቋችን ‘ሼም’ ልታሲይዙን እንዲህ ያለ ጥያቄ ትጠይቃላችሁ፤” ብሎ መዳፉን አማታ።

    “ኧረ ተረጋጋ። እንዲያውም እሷ እግዜር ይስጣትና አለማወቋን አውቃ ጠይቃለች። ካልክስ አሉልህ በየሚዲያው አገር፣ ወገን፣ ዕድገት ልማት እያሉ ሲያበቁ በመልካም ቋንቋ አጠቃቀም ችግር የመልካም አስተዳደር ችግራችንን የሚያባብሱት፤” ብሎ አጠገቤ የተቀመጠው ብሶቱን ሲናገር፣ “ኧረ እባካችሁ፣ እንዳመጣልን አናውራ። እንዴ! አሁን እስኪ ላትጨርሱ ሳይንስን አንስታችሁ ሮቦቶችን አምታችሁ ስለቋንቋ ያነሳችሁት ምኑ ከምኑ ቢያያዝ ነው?” ብላ የንፋስ ፎቢያ ያለባት ወጣት ዘው አለች። ይኼኔ ከጎኗ “በቃ! ግራ የገባው እኮ ከዚህም በላይ ይቅበዘበዛል። ለማኗኗርም አኗኗር ሲጠፋን ጨዋታስ ላይጠፋን ነው? እንዴት ነው ነገሩ?” ብሎ ገላመጣትና አረፈው። የአየር ንብረቱ ብቻ ሳይሆን የንግግርና የወግ ሚዛናችን ጭምር ሳይዛባ አልቀረም መሰል ዘንድሮ! ኑሮ ከባድ ሚዛን ሆና!

    - Advertisement -

    ሾፌሩ ሙዚቃ ሊከፍት ቴፑን ይጎረጉራል። ወያላው፣ “እስኪ ቅድም ያስጫንኳቸውን ዘፈኖች ክፈታቸው፤” ብሎ ‘ፍላሽ’ ያቀብለዋል። “ካልክስ እስኪ የጥላሁንን ጋብዘንማ ሾፌር፤” ብሎ ጎልማሳው አንገቱን እየወዘወዘ ከንፈሩን መምጠጥ ያዘ። አፍታ ሳይቆይ ደግሞ፣ “ምን ጥልቅ አድርጎኝ በሰዎች ነገር፣ ምንስ አግብቶኝ በሰዎች ነገር’ አለ አፈር ልብላለትና …” እያለ ሊቀጥል ሲል፣ “አያገባንም ብለንማ ይኼው አገር ስትፈርስ ይኼው ቆመን እያየን ነው፤” ብላ ወይዘሮዋ ጉድ አፈላች። “በሕግ አምላክ! መንግሥት ባለበት አገር አገር ፈረሰ ብሎ ማውራት ወንጀል ነው የእኔ እመቤት፤” አላት ጎልማሳው ቆጣ ብሎ። “እህ ታዲያ ዋሸሁ? ዓይተን እንዳላየን ሰምተን እንዳልሰማን መሆናች መሰለኝ ያለሙያው፣ ያለ አቅሙና ያለ ችሎታው ትንሽ ትልቁ አናታችን ላይ ቁብ እያለ የተበጠበጥነው። አይደልም እንዴ? በሉ እንጂ አርሙኝ፤” ብላ ተሳፋሪዎችን ቃኘች።

    “ነው? ግን ደግሞ ያገባኛል ይመለከተኛል ባይ ተቆርቋሪም ከመደቆስና ከመዳፈን ሌላ በለስ ሲቀናው አላየንም። ስለዚህ አርፈን ልጆቻችን ለማሳደግ የጥላሁንን ዓይነት ዜማ ሳንወድ በግድ እንደግፋለን። አይሞት ታዲያ? የሞተ ተጎዳ!” ብሎ መጨረሻ ወንበር አካባቢ ሰላሳን ያለፈ ጎልማሳ ፀጉሩን እየፈየተለ አስተያየት ሰጠን። “ልክ ነው። ዕድሜ ለልማታዊው መንግሥታችን መሀል ሰፋሪ በሁለት ጥይት ይመታል ብለን አንሠጋ። ደግሞ. . . ህም . . . . ከዝም ጭጭ በቀር ሌላ ዕድሜ ማራዘሚያ ዘዴ አለ እንዴ ጎበዝ? ስለዚህ ምን ጥልቅ አድርጎን?” ብላ ሳትጨርስ ጋቢና የተሰየመች ጠይም ልጃገረድ፣ “እኮ ሰው በሰው ላይ ሲሠለጥን፣ ሲያሴር፣ ሲገል፣ ሲሰርቅ፣ ሲያቄምና ሲያታልል ዝም? በቃ ይኼ ሆኖ ቀረ አትንኩኝ ባይነት?” ብለው ከጎኗ ተቀምጠው የነበሩ አዛውንት በትዝብት አዩዋት። ኧረ አንዳንዱንስ እንኳን የትዝብት የአጥፍቶ ጠፊ ዓይንም አላስደነግጠው ብሏል። ምን እንደሚሻል እኮ እንጃ እናንተ!

    ጉዟችን ቀጥሏል። ወያላው ሒሳብ ይቀበላል። አዛውንቱ ስልክ እየደዋወሉ ከዘመን ጓዶቻቸው ጋር ለመገናኘት ይወተውታሉ። የአንዱን ዘግተው ወደ አንዱ ሲሞክሩ፣ “በስተርጅና እስኪ አሁን ‘ቢዚ’ ነን ሲሉ አያፍሩም? ምን መዓት ነው የመጣብኝ ልጄ? ዕድሜያችንን በቀልድ አሳልፈን ስናበቃ በማረፊያችን ሰዓት ተሰብስበን የጥንት የጠዋቱን በማውጊያችን እንዲህ ለእንጀራ ተጠምደን እንረፈው?” እያሉ አንዴ ሾፌሩን አንዴ ወጣቷን ያያሉ። ያ ከሾፌሩ ጀርባ ፊቱ የማይፈታው፣ “ያኔማ ምን አለ አባት? ቫት የለ ታክስ የለ፣ በየወሩ የቤት ኪራይ አይጨምር፣ የእህል ዋጋ ሰማይ አልነካ፣ ሁሉ ያለውን ተካፍሎ ይኖራል፤” ብሎ ተግ ሲል፣ “አሁንስ?” አሉት። የማያውቁትን እንደሚነግራቸው ሁሉ በምፀት እያጤኑት።

     “አሁንማ እንኳን የምናካፍለው የምንጎርሰውም በቅጡ አይገኝ። ያዩት የለም እንዴ? ትንሽ መንታፊው ይሻል እንደሆነ እንጂ ሠርቶ አዳሪውስ አልሆነለትም፤” ብሎ ያንን ፊቱ ይባስ ከሰከሰው። “እንዴ! ግፉስ እናንተ? የድሮ ሰው እኮ ነው አንድም ይኼን ሁሉ ፍዳ ያመጣብን” ሲል ከጎኔ ያለው መዓት እንደመጣብኝ ተሸማቅቄ አየሁት። “የምን ግፍ?” አለው ጎልማሳው። “የእህል የውኃው . . .” ሳይጨርስ ጎልማሳው አቋርጦ “ጡር’ አትልም ታዲያ? በዘር ተሸናሽነን በዓይነ ቁራኛ የምንተያየው አንሶ ደግሞ በዕድሜ ልትለያየን ነው? ስንቱን እንገስጽ እናንተ?” እያለ ያዙኝ ልቀቁኝ አለ። “ዝም አትለውም? ቋንጣ በጠጅ ተማገ፣ በፍሪዳ ደም በጮማ ላብ ታሪክ ተጻፈ ብሎ አባቶቻችንን ከሚወቅስ፣ ፈጣኑ የኢኮኖሚ ዕድገታችን አምሮታችንን ገደበብን ብሎ አይገላገልም? ማንን ፈርቶ ነው? ዘመኑ እኮ የዴሞክራሲ ነው። አህያውን ፈርቶ ዳውላውን ሆ?” ባዩዋ ወይዘሮዋ ናት። ዕውን ከዓባይ መገደብ የአምሮታችን መገደብ የሚያብከነክነን ብዙ እንሆን እንዴ? ዳኝነት ከበደ!

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ቅፅበታችን ገድሏን እያጠናቀቀች ሳለ መጨረሻ ወንበር አካባቢ አንዱ፣ “የዘንድሮ ‘ቫላንታይንስ ደይ’ ደግሞ የተለየ ነው ባካችሁ” አለ። “ምነው? ‘ሲንግል በዛብህ?” ትለዋለች ካጠገቡ። “እ! አንቺም እንደ እኔ ታዝበሽልኛል?” መልሶ ጠየቃት። “የት ሄደ ልትሉ ነው ደግሞ ጥንዱ ጥንዱ? የማታመጡት የለም፤” ይላል ጎልማሳው። “እንጃ። ብቻ ፍቅር ላይ የመደራጀት ነገራችን ቀንሷል። ቢያንስ ለፍቅረኞች ቀን ለይምሰል እንኳ ብንጣመር ምን ችግር አለው?” ሲል ሌላው አዛውንቱ ከፊት፣ “አስመስሎ ፍቅር ይሆናል እንዴ?” ብለው ጠየቁ። “እንጃ! ዴሞክራሲን ማስመሰል ይቻል ይሆናል። መቻቻልን ማስመሰል ይቻል ይሆናል። ፍቅርን ማስመሰል እንዴት ይቻላል?” የሚለው ደግሞ ያ ኮስታራ ነው።

    “ኧረ ዝም ነው ወንድ 364 ቀናት ተኳርፎ ለበዓሉ ድምቀት ሲል ‘ከእኔና አንቺ በቀር እነማን ነበሩ?’ የሚለውንም ታያለህ እኮ። ሳይቸግር ጤፍ ብድር አሉ። እንዲያው ምን አለ የምንችል የምንችለውን ብቻ ብንሞክር?” ብለው አዛውንቱ ተሳለቁ። “ምነው አባት ፍቅር አይቻለንም እያሉ ባልሆነ?” ሲላቸው ሾፌሩ አላስችል ብሎት፣ “የለም! ግን አየህ ልባችን ሳይጠራ ቂም እንደቋጠርን ‘እወድሻለሁ እወድሃለሁ’ እየለመደብን ነው። ያልነበረብንን? ብቻ ከሚነፍሰው ጋር መንፈስ ከፋሽኑ ላለመጉደል ከጫጫታው ላለመራቅ ከልብ ያልሆነ እስክስታ ስንመታ ሳይ ያመኛል። ለነገሩ ‘እያነቡ እስክስታ’ ብሎ ዘፋኙ ጨርሶታል ሲሉ ታክሲያችን ጥጓን ይዛ ቆመች። አዛውንቱ በራፉን ከፍተው ቀድመውን ወርደዋል። ስንቱን አስመስሎ ይቻላል? ነው ጥያቄያቸው። እንኳን ፍቅር ፀብስ ቢሆን ከልብ ሲመነጭ ቀንና ሰዓት ያሰላል እንዴ? ጊዜና ሥፍራ የማይገድበው ፍቅር ያጥግበን እንጂ ሌላ ምን ይባላል? እኛም ወደፊት። መልካም ጉዞ!    

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት