Wednesday, August 10, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ኪንና ባህልበየካቲት 12 መነሻ

    በየካቲት 12 መነሻ

    ቀን:

    በተመስገን ተጋፋው

    በኢትዮጵያ ታሪክ በተለይ ሉዓላዊነትን ለማስከበር፣ አገራዊ ልዕልናን ለማስቀጠል ከባዕዳን ወራሪዎች ጋር ታላቅ ተጋድሎ ከተደረገባቸው ወሮች አንዷና ባለ ፋናዋ የካቲት ነች፡፡ የሩቅ ዘመኑን ትተን ከቅርቡ 19ኛው ምዕት ዓመት ብንነሳ የጥቁሩን ዓለም ያገዘፈው የዓድዋ ጦርነት የኢትዮጵያ በጣሊያን ላይ የተቀዳችው ድል ይጠቀሳል፡፡

    በሁለተኛው የጣሊያን ወራሪ ከፋሺስቱ ቤኔቶ ሙሶሎኒ ሠራዊት ጋር ለአምስት ዓመት የዘለቀው ተጋድሎ በሚያዝያ 27 ቀን 1933 ዓ.ም. በድል ለመጠናቀቅ ካበቃቸው ቀደምት ተጋድሎዎች አንዱ የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከታጣ የተፈጸመው ሰማዕትነት እንደሆነ ይወሳል፡፡ በሮዶልፍ ግራዚያን ትዕዛዝ በዕለቱና በተከታታይ ቀናት ከ30 ሺሕ በላይ ኢትዮጵያውያን ሰማዕትነት ተቀብለዋል፡፡    

    ስለዚሁ የካቲት 12 የሰማዕትነት ቀን ከሚገልጹ መጻሕፍት ውስጥ በእማኝነት ከጻፉት ‹‹የአምስት ዓመት የመከራ ዘመን ታሪክ›› ተብሎ በ1937 ዓ.ም. በአቶ ብርሃኑ ድንቄ የተጻፈው አንዱ ነው፡፡ ሌላው በአቶ ተመስገን ገብሬ የተጻፈው ‹‹ሊቀ ጠበብት እውነቱና የካቲት 12››፣ እንዲሁም ‹‹ሕይወቴ›› የተባለው መጽሐፍም ይጠቀሳል፡፡

    አቶ ተመስገን ገብሬ በአማርኛ ሥነ ጽሑፍ ታሪክ የመጀመርያው አጭር ልብ ወለድ፣ ‹‹የጉለሌው ሰካራም›› ደራሲነታቸውም ይታወቃሉ፡፡

    አቶ ተመስገን ስለየካቲት 12 ግፍና ሰቆቃ በጻፉት ጽሑፍ ጣሊያን ኢትዮጵያ ላይ ያደረገችው ግፍና ጭካኔ እያንዳንዱን ድርጊትና ሁኔታ መሳጭ በሆነ መልኩ ጽፈዋል፡፡ የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዴሚ ሰሞኑን አዘጋጅቶት በነበረው የውይይት መድረክ ላይ ዳሰሳ ያቀረቡት አቶ ጥበቡ በለጠ እንዳብራሩት፣ የአውሮፓና የጣሊያን ጋዜጠኞች በዚያን ጊዜ የተከሰተውን ነገር በእነሱ ዕይታ ጽፈውታል፡፡ ‹‹New Times Ethiopian News›› በሚባለው ጋዜጣ ላይም ስለየካቲት 12 ድርጊቶችና አቶ ተመስገን ገብሬ ስላደረጓቸው ነገሮች ተገልጿል፡፡

    በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋም የካቲት 12ን በተመለከተ ካሰባሰባቸውና ካልታተሙት ውስጥ ወ/ሮ ስንዱ ገብሩ የጻፉት አንደኛው ሲሆን፣ ከታተሙት ውስጥ የአቶ ሕይወት ኅዳሩ ‹‹ያቺ ቀን ተረሳች›› ሌላው ዝክረ ነገር ነው፡፡

    ኢትዮጵያ በፋሺስት ጣሊያን ከመወረሯ በፊት ቅድመ ጥንቃቄ እንድታደርግ ከሚናገሩት ሰዎች መካከል አንዱ አቶ ተመስገን ገብሬ በዘመኑ ያዩዋቸውን ነገሮች በጽሑፍ ማስፈር ችለዋል፡፡

    የካቲት 12 ሰማዕታትን ለመዘከር ከ1934 ዓ.ም. ጀምሮ በኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት በብሔራዊ በዓልነት እስከ 1966 ዓ.ም. ሲከበር ኖሯል፡፡ የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት (ደርግ) ሥልጣን ከያዘበት ከ1967 ዓ.ም. ወዲህ ግን ብሔራዊ በዓልነቱ ቀርቶ ታስቦ እንዲውል ተደርጓል፡፡   

    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    በወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት የተሰበሰበው ከፍተኛ ሀብት ጥቅም ላይ እየዋለ አይደለም ተባለ

    በኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት የተሰበሰበው የተቀማጭ ገንዘብ መጠን...

    የድሬዳዋ ነፃ የንግድ ቀጣና ምሥረታና ተጠባቂ ዕድሎቹ

    ነፃ የንግድ ቀጣናዎች የልዩ ኢኮኖሚ ቀጣናዎች አካል ሲሆኑ፣ በውስጣቸው...

    የቅጥፈት እንጀራ!

    የዛሬው ጉዞ ከሲኤምሲ ወደ መገናኛ ነው። በዚህ በከባዱ የኑሮ...

    የሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነት ድርድርና የአደራዳሪዎቹ ማንነት ያስከተለው ተስፋና ሥጋት

    በአክሊሉ ወንድአፈረው በብልፅግና የሚመራው በኢትዮጵያ መንግሥትና በሕወሓት መሀል ለሚደረገው ድርድር...