Sunday, August 7, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    የእንጀራ ነገር!

    ኢ-መደበኛ የንግድ ዘርፎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተበራከቱ መጥተዋል፡፡ በየአካባቢው የሚገኙ መደበኛ ያልሆኑ የንግድ ዘርፎች ከፍተኛ የገንዘብ እሽክርክሪት እንደሚካሄድባቸውም ይታመናል፡፡

    በመደበኛነት ከምንጠቅሰው የንግድ አገልግሎት ባልተናነሰ ሸማቹ ዘወትር የሚጠቀምባቸው መደበኛ ያልሆኑ በርካታ የንግድ መስኮች እየተፈጠሩ ነው፡፡ እነዚህ የንግድ ሥራዎች ንግድ ፈቃድ አውጥተው፣ የሚታወቅ ቦታ ኖሯቸው እንደማይሠሩም የታወቀ ነው፡፡ በየመንደሩና በየመኖርያ ቤቱ ጭምር እንደነገሩ ተዘጋጅተው ለገበያ የሚቀርቡ በርካታ ምርቶች አሉ፡፡

    የጥራት ደረጃ ወጥቶላቸው፣ የምርት ማዘጋጃ ቦታቸው ምቹነት ተረጋግጦና ለሸማቹ የሚያቀርቡት ምርት የሚያልፍበት ሰንሰለት እንዲሁም ግብዓቶቹ ትክክለኛ ስለመሆናቸው በቀላሉ ማረጋገጥ አይቻልም፡፡ አምራቾቹም ሸማቾችም እንዲህ ያለውን አካሄድ በሚገባ አያውቁትም፡፡ አስፈላጊነቱን አይዘገነዘቡትም፡፡ ምርቶች ሁሉ በኢንዱስትሪ ደረጃ ይመረቱ አይባልም፡፡ ይህን ማለቱም ትክክል አይደለም፡፡ ነገር ግን የማይታለፍ ዝቅተኛ የጥራት ደረጃ፣ የንጽህና፣ የአደጋ ሥጋትና የጤና ሁኔታዎች በሚገባ ሊተሳብባቸው ይገባል፡፡ ምርቱ የትም ቢመረት፣ ለምርት ጥራት መጠበቅ የሚቀመጡና የማይታለፉ ደረጃዎች መከበር መቻል አለባቸው፡፡ 

    መሠረታዊ የምርት አዘገጃጀት ሒደቶች ሳይታወቁ፣ ማን ያምርታቸው፣ ከየት ይምጡ የማይታወቁ፣ በተገቢው ግብዓት መዘጋጀታቸውን የሚያረጋግጥ አካል ሳያያቸው፣ መሥፈርቶችን ሳያሟሉ ምርቶቹ መዘጋጀታቸው ግድ አይሰጠንም፡፡ እንዲሁ በዘፈቀደ እንጠቀምባቸዋለን፡፡ እንዲህ ባለው መንገድ ዘወትር ለፍጆታ ከምንጠቀምባቸው ምግብ ነክ ምርቶች ውስጥ እንጀራ አንዱ ነው፡፡

    - Advertisement -

    በከተሞች አካባቢ ፍላጎቱ ዕለት ዕለት እያሻቀበ፣ ሸማቹም ከውጭ የሚገዛ እንጀራ መጠቀምን በአማራጭነት እየተጠቀመበት ይገኛል፡፡ እንጀራ ጋግሮ መሸጥ ጥሩ የንግድ አማራጭ ነበር፡፡ ለሸማችም ቢሆን ከብዙ ውጣ ውረድ መገላገል ነው፡፡ ገበያውን አስበው እንጀራ ጋግረው የሚያከፋፍሉና የሚቸረችሩ ነጋዴዎች ተበራክተዋል፡፡ አዲስ አበባና ሌሎችም ከተሞች ውስጥ እንጀራ በየመንደሩ በሚገኙ ኪዎስኮች እንዲሁም በዘመናዊ የግብይት ማዕከላት ወይም በሱፐር ማርኬቶች ይሸጣል፡፡ ከመደበኛ የንግድ ሥራቸው ወይም የንግድ ፈቃድ ከወሰዱበት የአገልግሎት ዓይነት ወጪ እንጀራ የሚሸጡ መደብሮችንም እንመለከታለን፡፡

    ለምሳሌ ዳቦ ጋግረው እንዲሸጡ ፈቃድ የተሰጣቸው አንዳንድ ዳቦ ቤቶች እንጀራን ሲሸጡ እያየን ነው፡፡ ይህም የእንጀራ ገበያ ፍላጎት በየአካባቢው ከፍተኛ መሆኑን ያሳያል፡፡ በአሜሪካ ጤፍ አምርተው በጤፍ ቢራ ያዘጋጁ ኢትዮጵያውያን እንዳሉ ሰምተናል፡፡ እግርጥ ነው አማዞን በተሰኘው የግብይት ድረገጽ ከሚሸጡ በርካታ ቁሳቁሶች ውስጥ የእንጀራ ዱቄት ሰፊ ገበያ ካላቸው መካከል ይጠቀሳል፡፡ እንደ ተጠቃሚው ፍላጎት ጥራቱና ደረጃው በተጠበቀ ማሸጊያና የምርቱን ጥራት ደረጃ በሚያረጋግጡ ጽሑፎች የታጀበ ምርት በድረገጽ ግብይት ይፈጸምበታል፡፡ በእኛ አገር ቤት ውስጥ የተጋገረው እንጀራ ማንነቱ በፖሊስ እስኪደረስበት ድረስ ለጤና አደገኛ በሆነ መንገድ ይመረታል፡፡ ባዕድ ነገር ይቀየጥበታል፡፡ እጅግ አስነዋሪና አጸያፊውን ተግባር በሰው ልጅ ህልውና ላይ በመፈጸም የሚበለጽጉ ገፋፊዎች እንደ አሸን ፈልተዋል፡፡

     ወደ ቀደመው ጉዳይ ስንመለስ፣ ከዳቦ በላይ የእንጀራ ገበያ እየላቀ መምጣቱን ገበያው ይናገራል፡፡ እንጀራ የሚሸጡ የንግድ ድርጅቶችም ተበራክተዋል፡፡ የእንጀራ ሸማቾችን ፍላጎት የሚያሟሉት ግን እንጀራውን በየመንደሩ ከሚጋግሩ ነጋዴዎች በመግዛት ነው፡፡

    ሌላው ቀርቶ ስም ያላቸው ሆቴሎች ጭምር ለመስተንግዶ የሚያቀርቡት እንጀራ የሚገዛው በየመንደሩ በእንጀራ ጋጋሪነት ከተሰማሩ ግለሰቦች ነው፡፡ እንጀራ ጋግረው የሚያከፋፍሉ ግለሰቦችን በአማራጭነት መጠቀሙ የገበያ ፍላጎቱ እያደገ ስለመምጣቱ ከምንታዘብበት አንዱ በከተማው እንጀራ ወደ ታዘዙበት ቦታ ለማድረስ ወዲህ ወዲያ የሚራወጡ ግለሰቦችን በብዛት ማየታችን ነው፡፡ አንዳንዴም በታክሲ እንጀራ አስጭነው የሚያጓጉዙትንም እንመለከታለን፡፡

    እንጀራው እንዴት እንደተዘጋጀ የምናውቅበት መንገድ ግን የለንም፡፡ እንጀራው ከቦታ ቦታ የሚዘዋወርበት መንገድ ጥንቃቄ የሌለው በቀላሉ ለጤና ሥጋት በሚሆን መንገድ መሆኑም ለማንም ግልጽ ነው፡፡ ሁለትም ሦስትም እየሆኑ ቤት ተከራይተው በእንጀራ ጋጋሪነት የሚተዳደሩ ወጣት ወንዶች ጭምር እየታዩ ነው፡፡ ቁጥራቸው እየበዛ ነው፡፡

    ኢ-መደበኛ የእንጀራ ጋጋሪነት ሥራ እየተስፋፋ መምጣቱን የሚያሳዩ በርካታ ማረጋገጫዎች አሉ፡፡ በየጥጋጥጉ የሚጋገረውን እንጀራ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ሁሉም እየሸመጠ እንደመጣ መገመት ይችላል፡፡ ተራው ምግብ ቤትም ሆነ ትልልቆቹ ሆቴሎች ሳይቀሩ፣ እንዲህ ባለው መንገድ የሚመረተውን እንጀራ ከተጠቀሙ፣ የዚህ ቢዝነስ ጉዳይ ከኅብረሰተብ ጤና ጉዳይ ጋር የተያያዘ ስለሚሆን ቸል መባል እንደማይገባው ማሳሰብ ያስፈልጋል፡፡ በየአካባቢው እንደ አሸን የፈሉትን እንጀራ ጋጋሪዎችና ሻጮች እንዴት እንደሚያዘጋጁት አለመታወቁና እነርሱን ለመቆጣጠር የሚችል አካል አለመታየቱ ሥጋታችንን ያንረዋል፡፡

    ዛሬ እንደምንሰማው፣ እንደ ጀሶ፣ ሰጋቱራ ከመሳሰለው ባዕድ ነገር ጋር በመቀላቀል እንጀራ ሲጋግሩና ሲያከፋፍሉ የሚያዙትን ጸያፎች እየተያዙ አድራጎታቸውን ሲያስጎበኙ በሚዲያ እናያለን፡፡ ይህም አደጋው ምን ያህል እንደሆነ ያሳየናል፡፡ በተለይ ሕፃናት ምን ያህል ለከፋ አደጋ እንደተጋለጡ ሲታይ ፍርኃት ያጠላብናል፡፡

    ገና በርካታ በየሥርቻው አድብተው፣ የእኩይ ሥራቸውን የሚሠሩ እንዳሉ ማሰቡም እጅግ አስፈሪና አሰቃቂ ነው፡፡ ስለዚህ ዜጎች የከፋ ችግር ሳገጥማቸው፣ አደጋውም ለአገር ከመትረፉ በፊት እንዲህ ያሉትን ጥቃቅንና አነስተኛ ንግድ ሥራዎች በመቆጣጠር፣ አሠራራቸውን በመከታተልና ጥራታቸውን በማስጠበቅ ኅብረተሰቡን ከአደጋ መከላከል ብሎም፣ ጤናማ የግብይት ሥርዓት እንዲሰፍን ማስቻል ተገቢ ነው፡፡ የዘልማድና ኋላቀር ሥራዎችም ወደ ሕጋዊ መሥመር እንዲመጡ ማድረግም የመንግሥት የቤት ሥራ ይሆናል፡፡

    ጉዳዩ ትኩረት ተሰጥቶት ሊሠራበት ይገባል፡፡ ዳቦ ቤቶች ምን ያህሉን ግራም ዳቦ በምን ያህል ዋጋ እንደሚሸጡት መመርያ ወጥቶላቸዋል፡፡ አድራሻቸው ይታወቃል፡፡ ግብዓታቸውም ግልጽ ነው፡፡ በጊዜ ሒደት እያደገ የመጣው የእንጀራ ንግድ ሥራ ኅብረተሰቡ ላይ ሊያደርስ የሚችለውን ጉዳት ታሳቢ በማድረግ መቆጣጠር የሚቻልበትን አሠራር መዘርጋት የግድ ይሆናል፡፡ ወደፊት በባዕድ ነገሮች ከሚዘጋጅ እንደ እንጀራ የመጡ አዳዲስ ሽታዎች ተከስተዋል፣ ወረርሽኝ መጥቷል እንዳይባል ያሰጋል፡፡ ከልብ ከተነሳን አዘጋጁ፣ ተቀባዩ፣ ሻጩ ይታወቃልና ሳይረፍድ መላው ይፈለግለት እንላለን፡፡  

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት