Saturday, August 13, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊተማሪዎችም የገቡበት የጎዳና ላይ ልመና

    ተማሪዎችም የገቡበት የጎዳና ላይ ልመና

    ቀን:

    ረገብ ብሎ የነበረው የጎዳና ላይ ልመና አሁን ላይ አገርሽቷል ማለት ይቻላል፡፡ ቁጥራቸው በርከት ያሉ ሕፃናት፣ እናቶች፣ አዛውንቶችና ወጣቶች በየአስፋልቱ በመገኘት በመንገድ አካፋዮችና ራሱ አውራ ጎዳናው ላይ በመሆን በየመኪና መስኮቶች እየተሻሹ ለልመና እጆቻቸውን ሲዘረጉ ማየትም ዓመታት ያስቆጠረ ተግባር ነው፡፡

    አሁን ላይ ከጎዳና ተዳዳሪዎች ባልተናነሰ ልጆቻቸውን በጀርባቸው ያዘሉ አልያም የታቀፉ እናቶች፣ ታዳጊዎችና አዛውንቶች በልመና መሰማራታቸው የአዲስ አበባ ጎዳናዎች የለት ተለት ትዕይንት ሆኗል፡፡

    ልጅ በጀርባቸው አዝለው እጃቸውን ለምፅዋት ከሚዘረጉት እናቶች አብዛኞቹ ጠዋት ለልመና ወጥተው ማታ ወደ ማደሪያቸው የሚገቡ ናቸው፡፡ አዛውንቶችና ወጣቶችም በልመና ያገኙትን ገቢ ለቤት ኪራይና ለዕለት ጉርስ የሚጠቀሙ መሆናቸውን በአዲስ አበባ በአንዳንድ ሥፍራዎች ስንዘዋወር ያገኘናቸው እናቶች ነግረውናል፡፡

    አንዳንዶቹ ጠዋት ከመኖሪያ ቀያቸው ወጥተው ጥሩ ገንዘብ ወደሚያገኙበት ሥፍራ በመሄድ ሰዎች ወደ ሥራ ከመግባታቸው በፊት ልመናቸውን ይጀምራሉ፡፡ አንዳንዶች ደግሞ በመኖሪያ አካባቢያቸው ያለ ሰው እንዳያያቸው ርቀት ተጉዘው የሚለምኑ ናቸው፡፡

    ከተለያዩ የኢትየጵያ አካባቢዎች አዲስ አበባ ጎዳናዎች ላይ የሚታዩትም ለተሻለ ሥራ ፍለጋ፣ ከቤተሰቦቻቸው ጠፍተውና ተታለው፣ ከግጭት በኋላ ሸሽተውና የተሻለ ገንዘብ እናገኛለን ብለው የመጡ ናቸው፡፡

    ከጎዳና ተዳዳሪዎችና አንገት ማስገቢያ እያላቸው ለልመና ከወጡት አብዛኞቹ ከየክልሉ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ፈልሰው የመጡ ቢሆንም፣ እዚሁ ዓመታትን ያሰቆጠሩ አንዳንድ ነዋሪዎችም እየለመኑ ልጆቻቸውን የሚያስተምሩ፣ በሌላ በኩል ልጆቻቸው ሳያዩዋቸው ለምነው የዕለት ጉርስ የሚሸፍኑ ወላጆችም ገጥመውናል፡፡

    የታመመ ልጁን መንገድ ላይ ዘርግቶ ወተት ያስፈልገዋል፣ ገንዘብ የለኝም እያለ ሲለምን ያገኘነው አባት፣ መኖሪያው የካ ቢሆንም ሲለምን የነበረበት አካባቢ ደግሞ ሳር ቤት ከካርል አደባባይ አልፎ ነበር፡፡ ስንጠይቀው የቤት ኪራይ መክፈል እንዳቃተው ሳንባውን ለታመመው ልጁም ወተት ለመግዛት እንደተቸገረና ለዚህም ልመና እንደወጣ ነግሮናል፡፡

    በሌላ በኩል መንግሥት ትምህርት ቤት የሚማሩ ታዳጊዎች ለራሳቸው በምገባ ፕሮግራም ቢታቀፉም ትምህርት ዝግ በሚሆንበት ቀን ለምነው የቤተሰቦቻቸውን የቤት ኪራይና የዕለት ጉርስ የሚሸፍኑም ይገኛሉ፡፡

    ከእነዚህ ውስጥ የ13 ዓመት የሰባተኛ ክፍል ተማሪዋ በለጡ ከበደ (ስሟ ተቀይሯል) አንዷ ናት፡፡ የኩላሊትና ሪህ ሕመምተኛ እናቷን፣ ራሷንና ታናሽ ወንድሟን የማስተዳደር ኃላፊነት በእርሷ ላይ ወድቋል፡፡ የመጀመርያ ልጅ የሆነችው በለጡ፣ ትምህርት በማይኖርበት ቀን ከተለያዩ ሰዎች ገንዘብ በመለመን ለቤት ኪራይና ለዕለት ጉርስ ታሟላለች፡፡

    ተማሪ በለጡ እንደምትናገረው፣ በተለያየ ጊዜ ሥራ ለመፈለግ ብትሞክርም ዕድሜዋን አይተው ቋሚ ተቀጣሪ ሆና መሥራት እንደትችል በመንገር ማንም ሊቀጥራት እንዳልቻለ ነግራናለች፡፡

    ‹‹ትምህርቴን ማቋረጥ አልፈልግም፡፡ በትምህርቴ ከአንድ እስከ አሥረኛ ደረጃ እወጣለሁ፡፡ እናቴ ጤናማ ሆና ሥራ ቢኖራትና ኃላፊነት ባይኖርብኝ በትምህርት ክፍል አንደኛ እሆን ነበር፤›› ትላለች፡፡

    ታናሽ ወንድሟ የሦስተኛ ክፍል ተማሪ መሆኑን የምትናገረው ታዳጊዋ፣ እርሱም የደረጃ ተማሪ መሆኑን ታስረዳለች፡፡ ይሁን እንጂ አሁን ላይ የዕለት ጉርስ ለመግዛት ኑሮ በመወደዱ በልቶ ማደርም ከብዷቸዋል፡፡

    አሁን ላይ ዳቦ ለመግዛት እንኳን አሥር እና ሃያ ብር ያስፈልጋል የምትለው ታዳጊዋ፣ ‹‹የዳቦው መጠን እጅግ ትንሽ በመሆኑ አንጀት ላይ ጠብ አይልም›› ብላለች፡፡

    በተለያዩ የአዲስ አበባ አካባቢዎች በመዘዋወር በቀን በአማካይ እስከ 200 ብር ድረስ ለምና እንደምታገኝ ታስረዳለች፡፡ የምታገኘውን ገንዘብ ለቤት ኪራይ፣ ለምግብና ለእናቷ ሕክምና ታውላለች፡፡ በርከት ያሉ ጓደኞቿም ልክ እንደ እሷ ለምነው ቤተሰቦቻቸውን የሚያስተዳድሩ እንደሆኑ አስረድታ፣ ይህንን የሚያደርጉት ትምህርት በማይኖርበት ቀን መሆኑን ጠቁማለች፡፡

    ባደረግነው ቅኝትም የኑሮ ውድነት እየጨመረ በመሄዱ በርከት ያሉ ሰዎች ወደ ጎዳና እንዲወጡ እያስገደደ መሆኑን መታዘብ ችለናል፡፡

    የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በተለይም በጎዳና ላይ የሚኖሩ ዜጎችን ችግር ለመቅረፍ እየተንቀሳቀሰ እንደሚገኝ በተለያዩ ወቅቶች ለሚዲያዎች መግለጹ ይታወሳል፡፡

    በመጀመርያ ዙር በርከት ያሉ የጎዳና ተዳዳሪዎችን የማንሳት ሥራ ማከናወኑን፣ በተለይ ኮቪድ-19 ኢትዮጵያ መግባቱን ተከትሎ እነሱኑ ወደ ማዕከል እንዲገቡ፣ ከዚህ አስቀድሞም የተሃድሶ ሥልጠና እንዲያገኙ፣ ፈቃደኛ የሆኑት ወደ ቀዬአቸው እንዲመለሱና ከቤተሰብ እንዲቀላቀሉ መደረጉም ይታወሳል፡፡ ነገር ግን ችግሩ ዘለቄታዊ መፍትሔ አላገኘም፡፡

     አስተዳደሩ የጎዳና ተዳዳሪዎችን ችግር በዘለቄታዊ ለመፍታት እየሠራ መሆኑን አስታውቋል፡፡ ከአዲስ አበባ 13,700 ጎዳና ተዳዳሪዎችን በሁለት ተከታታይ ዙር በዘለቄታዊነት ችግሮቻቸውን ለመቅረፍ እየተሠራ መሆኑ ሰሞኑንም ገልጿል፡፡

    በጎዳና ተዳዳሪዎች ላይ ባተኮረ ፕሮጀክትም የጎዳና ተዳዳሪ ዜጎችን በማንሳት ለተከታትይ ሁለት ዓመታት የተለያዩ የሥነ ልቡና፣ የሙያ ሥልጠናና ሌሎች ድጋፎችን በመስጠት ራሳቸውን ለማስቻል እየተሠራ እንደሆነም ተነግሯል፡፡

    የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኃላፊ አቶ ተፈራ ሞላ እንደተናገሩት፣ በፕሮጀክቱ በመጀመርያው ዙር ከጎዳና ላይ የማንሳት ፕሮግራም፣ 6,300 ያህል ጎዳና ተዳዳሪዎችን ከጎዳና የማንሳቱ ሥራ እየተተገበረ ነው፡፡ በሁለተኛ ዙር ደግሞ 7,021 ጎዳና ተዳዳሪዎችን ለማንሳት እየተሠራ ሲሆን፣ ለእነዚህ ዜጎች የተለያዩ ድጋፍ ለማድረግ 26 መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች እየተሳተፉ መሆናቸውን ኃላፊው ጠቁመዋል፡፡

    ሕፃናትን፣ ወጣቶችንና አረጋውያንን ከጎዳና ላይ በማንሳት የሚተባበሩት መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ጎዳና ተዳዳሪዎቹን በሙያ በማሠልጠን፣ የሥነ ልቦና ድጋፍ በመስጠትና የሥራ ዕድል እንዲያገኙ በማድረግ ያመቻቻሉም ተብሏል፡፡

    በከተማ አስተዳደሩ የሚታዩ ማኅበራዊ ችግሮች በርካታ መሆናቸውን የጠቆሙት አቶ ተፈራ፣ በምግብ ራሳቸውን ያልቻሉ ተማሪዎችን እንዲሁም ጎዳና ላይ የሚኖሩ ዜጎችን መመገብና ከዚያ ማንሳት የሚጠቀስ መሆኑንም አክለዋል፡፡

    ቀደም ሲል በምክትል ከንቲባ ታከለ ኡማ (ኢንጂነር) የተጀመሩ ፕሮጀክቶች መቀጠላቸውን፣ ከነበረው የበለጠ ሐሳቦችና መፍትሄዎችን ይዘው የመጡ ፕሮጀክቶች እንዳልተቋረጡም ገልጸዋል፡፡

    የከተማ አስተዳደሩ ቀደም ሲል ጎዳና ላይ የሚኖሩ ዜጎች ላይ ብቻ ይሠራ እንደነበረ ኃላፊው አስረድተው፣ የተማሪዎች ምገባ፣ በቀን አንድ ጊዜ ራሳቸውን መመገብ የማይችሉ 100,000 የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን በሦስት ክፍላተ ከተሞች ላይ የመመገብ ፕሮግራም ተጀምሯልም ብለዋል፡፡

    ከእነዚህም ውስጥ ቦሌና አዲስ ክፍለ ከተማ ላይ የምገባ ፕሮግራም እንደተጀመረና ከዚህ በተጨማሪ ከ600,000 በላይ ለሚሆኙ ተማሪዎች የምገባ ፕሮግራም እየተደረገ እንደሚገኝ አስታውሰዋል፡፡

    በ2011 ዓ.ም. እና 2012 ዓ.ም. ከ3,000 እስከ 5,000 የሚሆኑ ጎዳና ላይ የሚኖሩ ዜጎችን ለማንሳት እንደተቻለ በመጠቆም፣ በ2013 ዓ.ም. 13,411 የሚሆኑትን ማንሳት እንደተቻለ ተገልጿል፡፡

    ከተነሱት መካከል ወደ ቤተሰቦቻቸው የተቀላቀሉ እንዲሁም የሙያ ሥልጠና በመስጠት በግልና በመንግሥት ተቋማት ቋሚ ቅጥረኛ እንዲሆኑ መደረጉንም አስረድተዋል፡፡

    በመንገድ ጠረጋ፣ በአረንጓዴ ልማት፣ በደረቅ ቆሻሻና በቆዳና አልባሳት የሙያ መስኮች ላይ መሰማራታቸውንም ኃላፊው ተናግረዋል፡፡

    በዓለም ባንክ ከሚገኝ ዕገዛ በተጨማሪ ከተማ አስተዳደሩ በራሱ አቅዶ በጀት መድቦ የሚሠራው እንደሚበልጥ፣ ለዚህ የሚውለው ድጋፍ በትረስት ፈንድ እንደሚገኝ የተናገሩት አቶ ተፈራ፣ ለወጣት፣ ለአረጋውያንና ለሕፃናት ማቋቋሚያ የሆኑ ድጎማዎችን የሚሰበስብ ኤጀንሲ መቋቋሙንም አስረድተዋል፡፡

    እንደ ኃላፊው፣ የትረስት ፈንድ ኤጀንሲ ከ400 ሚሊዮን ብር በላይ ገቢ በማሰባሰብ በከተማ አስተዳደሩ የሚገኙ ማኅበራዊ ችግሮችን ለማቅለል እየሠራ ይገኛል፡፡ ዘንድሮ መንግሥታዊ ባልሆኑ ድርጅቶች ከተነሱት የጎዳና ተዳዳሪዎች በተጨማሪ፣ ከተማ አስተዳደሩ ያነሳቸውና አቋቋማቸው ወጪ ጭምር በአስተዳደሩ እንዲሸፈን ያደረገውም ኤጀንሲው ነው፡፡

    የከተማ አስተዳደሩ ከኮተቤ ሜትሮፖሊታን ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር በጎዳና የሚገኙ ዜጎች ቁጥር ላይ ጥናት እያከናወነ ይገኛል፡፡ ችግሩ ለዘለቄታው እንዴት ይፈታል? የሚለውን ለማጥናት ወደ ሰባት ሚሊዮን ብር ተመድቦ እየተሠራም ይገኛል፡፡ ይህ ሲጠናቀቅ በአዲስ አበባ ከተማ ከጎዳና ተዳዳሪዎች ጋር ተያይዞ የሚነሳው ችግር በዘለቄታዊና ሳይንሳዊ በሆነ መልኩ ይፈታል ተብሎ ይጠበቃል፡፡

    የድህነት ሁኔታ፣ የፀጥታ ችግሮች ለሥራ ፍለጋና ለሌሎች ምክንያቶች ወደ ጎዳና የሚወጡ ዜጎች ቁጥር መበራከቱ ተገልጿል፡፡ የክልል መንግሥታት የሥራ ፈጠራን በተመለከተ ብዙ መሥራት እንደሚጠበቅባቸው በመጠቆም፣ ክልሎች በየአካባቢያቸው ያለውን ችግር ቢፈቱ ወደ አዲስ አበባ የሚፈልሰውን የጎዳና ተዳዳሪዎች ቁጥር መቀነስ እንደሚቻል ገልጸዋል፡፡

    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሁለተኛው ተርባይን ኃይል ማመንጨት ጀመረ

    ሦስተኛ ዙር ሙሌት በዛሬው ዕለት እንደሚጠናቀቅ ይጠበቃል የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ...

    የክላስተር አደረጃጀት ፖለቲካዊ ውዝግብ

    መንግሥት የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል ይባል የነበረውን አደረጃጀት...

    በወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት የተሰበሰበው ከፍተኛ ሀብት ጥቅም ላይ እየዋለ አይደለም ተባለ

    በኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት የተሰበሰበው የተቀማጭ ገንዘብ መጠን...